İbrahim Şâhidî (ö. 957/1550) on altıncı asrın meşhur Mevlevî isimlerinden olup günümüzde adı, tekkesini kurduğu Muğla ile birlikte anılan bir isimdir. Şuara tezkirelerinde şairliği genellikle sözlükçü...
15-18. yüzyıllar arasında Osmanlı İmparatorluğu'nda kültürel ve bilimsel gelişmeler önemli bir yere sahiptir. Bu dönemde hem dini hem edebi ve fenni ilimlerde önemli katkılar sağlayan ulema arası...
Şâhidî’nin Gülşen-i Tevhîd İsimli Eserindeki Peygamber Göndermeleri
Mevlânâ ve Mevlevîliğin Türk edebiyatı üzerindeki etkisi bilinen bir gerçektir. Bu gerçeklik pek çok şair ve eser üzerinde iz taşıyan bir memba olarak asırlar boyunca var olagelmiştir. XVI. Asrın önde...
Klâsik Türk şiirinde şairlerin bazen alaylı bazen ciddi bir üslupla eleştirdikleri belirli tipler vardır. Giydiği kıyafetten oturduğu yere, konuştuğu kelimeden yaptığı ibadete kadar eleştirilen zahit ...
Şehirler, medeniyet kurucu, geliştirici, yol açıcı, ruh verici şahsiyetlerle anılırlar. Muğla ve yöresi için bu önemli şahsiyetlerin başında Mevlevîliğin Muğla’daki en mühim temsilcisi olan Şâhidî İbr...
Muğla Basılı Yayınında Şâhidî İbrahim Dede
15. yüzyılda Muğla’da doğmuş ve yaşamış Mevlevî büyüklerinden biri olan Şâhidî İbrahim Dede hakkında yapılan çalışmalar, genellikle onun hayatı, Mevlevî meşrebi ve kaleme aldığı edebî eserlerle ilgili...
Dilbilimin alt dallarından olan ve dilin belirli bir bağlamda nasıl kullanıldığını ifade eden söylem çözümlemesi bugün sosyoloji, felsefe, iletişim ve edebiyat gibi pek çok disiplinde kullanılmaktadır...
Mevlevîlik henüz Mevlâna döneminde kurumsallaşmamış, ancak vefatının hemen ardından İslâmî ana kaynaklarla birlikte Mesnevî okumaları, semâ meşki, geleneksel san’atlar, mûsıkî, meslek edinme ve âdab-e...
Gazeteci ve eleştirmen kimliği ile öne çıkan Mahmut Refi Cevad Ulunay’ın edebi yönü genellikle geri planda kalmıştır. Yazarın altı tane romanı vardır. Ulunay’ın 1964 yılında yayımladığı Bir Başka Âlem...
Muğlalı İbrahim Şâhidî’nin Gazellerinde Değerler
Değer kavramı, bireylerin ve toplumların tutum ve davranışlarını yönlendiren ahlâkî, kültürel ve sosyal bakımdan önemli ilke ve normları ifade eden temel unsurlardan biridir. Değerler, sadece bireysel...
Nisâbu’s-Sıbyân’dan Tuhfe-i Şâhidî’ye
İki dilli manzum sözlükler, başlangıç düzeyinde hedef dilde kelime ve temel bilgilere ait terimlerin öğretilmesinde temel kaynak olmuşlar; aruzun ahenk ve ritmik unsurlarının başka bir deyişle müziğin...
Tarihî Kayıtlardan Hareketle Şâhidî ve Seyahatleri
Öz Tarih boyunca onlarca medeniyete beşiklik eden ve sayısız tarihi eseri barındıran Ege Bölgesi’nin Muğla ili, Mevlevîlik açısından da önemli yere sahiptir. Konya Mevlâna Dergâhı’nın ardından ikinci ...
Muğla’nın Menteşe İlçesi’ndeki Camikebir Mahallesi’nde bulunan Şahidi Camii ile aynı avluyu paşlayan türbe ve Ula’nın Ayazkıyı Mahallesi’ndeki Hüsamettin Efendi Camii ile bu yapının güneyindeki türbe,...
Şahidi Döneminde Muğla (15. yy. Sonu ve 16. yy. Başı)
Konu Şahidi döneminde Muğla, neden bu konu önemli çünkü Muğla’da mevlihaneyi açan Şahidi’nin babası Salih Hüdayi Dede olup bu bölgede Mevleviliği yayan ve yerleşmesini sağlayanın da İbrahim Şahidi olm...
Muğlalı Şâhidî İbrahim Dede (875/1470 - 957/1550), disünler redifli gazelini Necâtî Beg’in aynı vezin ve kafiyedeki şiirine nazire olarak kaleme almıştır. Necâtî’nin şiiri rindane edası ile öne çıkark...
Şâhidî’nin Işknâme’sinde İlâhî Aşk
Öz Bu çalışmada Muğlalı İbrahim Şahidî’nin İlahi aşk hakkındaki görüşleri Işknâme pespektifinden ortaya konmuştur. Böylece Şahidî’nin düşünce dünyasına girmek ve onu bu günden yeniden anlamak amaçlama...
Üç Şârih Bir Şerh: Zâtî, Şâhî ve Fahrî’nin Gülşen-i Tevhîd Şerhi
Bu makale, İbrahim Şâhidî Dede’nin (öl. 1550), Mevlânâ’nın (öl.1273) Mesnevî’sinden seçtiği beyitlerle oluşturduğu Gülşen-i Tevhîd adlı eserin şerh geleneği içerisindeki yerini ele almakta ve bu esere...
Şâhidî’ye Göre Mevlevîliğin İlkeleri
İnsanlar çağlar boyunca çeşitli ahlaki ilkeler benimsemişlerdir. Yaşanılan devrin şartlarına göre bu ilkelerin bir kısmı çeşitli ekollerde ön plana çıkarılmıştır. Bu çalışmada Mevlevîlik ekolünün önce...
Mevlâna Celaleddin-i Rûmî (öl. 1273) bir tarikat kurmamıştır. O bir şeyh değildir. Etrafında toplanan insanlara rehberlik etmiş, onları has dostlarına, halifelerine yönlendirmiştir. Mevlâna, aşk ve me...
Muğlalı Şâhidî Dedenin Farsça Divanı ve Örnek Çeviriler
2011 yılına kadar Şâhidî Dedenin Farsça bir Divanı olduğu bilgisi -eğer doğru idiyse- nerede bulunduğu veya birkaç bölüm de olsa Farsça şiirlerinden örneklerin olduğu mecmua veya tezkirelerin naklinde...
Batı'da Bir Mevlânâ Romanı: Rumi'nin İzinde
İnsan, ölüm gerçeğini bilincine sığdıran tek canlıdır. O, aşkın doğasıyla da yaşamı inşa etme gayreti içinde olmuştur. Hayat ve ölüm, son ve sonsuz arasındaki gerilim, onu zorunlu olarak varlık sahas...
“Şâhidî ve Muğla’da Mevlevilik” adlı kitabında Prof. Dr. Namık Açıkgöz, Muğlalı Şâhidî İbrahim Dede (1470 - 1550) ve Muğla’daki Mevlevilik kültürünü ele alır. Birinci bölüm Şâhidî’nin dedesi, babası, ...
Öz XVI. Yüzyıl Mevlevîliğinin tanınmış simalarından ve Anadolu Türk edebiyatının önemli temsilcilerinden Muğlalı Şâhidî İbrahim Dede yazdığı Farsça eserleri ve Farsça şiirleri ile de araştırılmaya baş...
Şâhidî Dîvânı Hakkında İki Çalışma Üzerine Bir Değerlendirme
Şairlerin eserleri hakkında yapılan her bir çalışma onların kişiliklerini, edebî kimliklerini ve şiirlerinin anlam dünyasını kavramaya yardımcı olur. 16. yüzyılın kıymetli şairlerinden Muğlalı İbrahim...
Kelime ve gramer gibi hususların ezber yoluyla öğretilmesini amaçlayan, hedef kitlesini ise çocukların ve öğrenime yeni başlayanların oluşturduğu manzum sözlükler, Osmanlı Dönemi'nde ders kitabı ...
Gül Bahçesinden Bir Demet: Gülşen-i Vahdet
Tasavvuf denizinde vahdete ulaşmak uzun bir yolculuğa çıkmaktır. İnsanın kalbinin akletmesiyle gerçeğe ve tekliğe ulaşma yolculuğu Muğlalı Şâhidî İbrahim Dede’nin Gülşen’i Vahdet eserinde yüz ve yüze ...
16. yüzyılın önemli Mevlevî şairlerinden biri olan Muğlalı İbrahim Şâhidî (d. 875/1470 - ö. 957/1550), Gülşen-i Tevhid’inde Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî’nin Mesnevîsi’nin her cildinden seçtiği 100 beyti,...
Muğlalı İbrahim Şâhidî Hakkında Bir Bibliyografya Çalışması
XVI. yüzyıl mutasavvıf ve şairlerinden Şâhidî kaleme aldığı çok sayıda eser ve Mevlevîlik çevrelerindeki etkisiyle ön plana çıkmaktadır. Yaşadığı dönemde Muğla’da tasavvuf kültürünün yayılıp şekillenm...