Masallar, mitler gibi insanlığın ortak deneyimlerinin bir ürünüdür. Bütün insanlığın ortak yaşam tarzının, yani insan olmanın gereğini yerine getirmenin izlerini süreceğimiz soyut yasaları, somut bir ...
19. yüzyıl Azerbaycan`da hem siyasi ve sosyal hem de edebî yeniliklerin yaşandığı bir dönemdir. Yüzyılın ilk yarısında Azerbaycan`ın güneyi İran`la, kuzeyi Rusya`yla birleştirilmiştir. 1828 yılında im...
Doğu Türk yazı dili, Moğol fütuhatından sonra Cengiz Han’ın çocukları tarafından kurulan Çağatay, İlhanlı ve Altınordu imparatorluklarının merkezinde XII-XIV. yüzyıllarda Eski Uygurca temelinde gelişe...
Tarık Buğra’nın dikkat çekici tiyatro metinlerinden biri olan İbiş’in Rüyası, gerek karakterlerin işlenişi gerek tiyatro tekniği bakımından Türk edebiyatının önemli eserlerindendir. Önce tiyatro metni...
TOPLUMUN EDİLGEN CÜMLE ALGISI
Başka kültürlerin etkisi altında kalan ve kimliklerinden uzaklaşmaya başlayan toplumlar kültürel olarak da yozlaşmaya başlar. Kültür yozlaşmaları bir süre sonra dildeki bozulmaları da beraberinde geti...
Bu makalenin konusu Kırgız yazar Cengiz Aytmatov’un Rusçası Perviy Uçitel Kırgız Türkçesindeki adı Birinçi Mugalim olan ve Türkiye Türkçesine İlk Öğretmen, İlk Öğretmenim ve Öğretmen Duyşen şeklinde ç...
KUTADGUBİLİG PERSPEKTİFİNDE ERBÂB-I MESLEK VE ASHÂB-I AHLÂK
Yûsuf Has Hacib tarafından 1069-1072 yılları arasında tamamlanan Kutadgubilig özgün adlı “mutluluk veren bilgi”, siyasetnâme edebî türünün etkin ve manzum bir örneği olarak; mesnevî formunda yazılmış ...
KÜRESELLEŞME EKSENİNDE YENİ KAVRAMLAR
Küreselleşen dünyada siyasal, ekonomik, sosyal ve kültürel gelişmeler yeni dünya düzeninin bileşenlerini oluşturmaktadır. Bu bileşenler içerisinde, özellikle ekonomik gelişmeler sonucu, ulus devletler...
Diyalektoloji çalışmaları, son yıllarda yapılan birbirinden kıymetli çalışmalarla kendini geliştirmeye devam etmektedir. Ağızlar, dilin sadece telaffuz noktasında farklılıklar gösteren küçük kollarıdı...
Türk dilinin tarihî gelişimi içerisinde Çağatay Türkçesi önemli ve uzun bir süreyi içine alır. 15. yüzyılda başlayıp 20. yüzyılda yerini Özbek Türkçesine ve Yeni Uygur Türkçesine bırakan Çağatay Türkç...
AHMED YESEVÎ’DEN ÂŞIK PAŞA’YA ON SAYISI
Türk inanç ve törelerinde sayılar oldukça gizemlidir. Eski Türklerin inanç unsurlarından etkilenerek kutsallaşan üç, dört, yedi, dokuz, on iki ve kırk gibi sayılar kültür ve edebiyatımızda önemli bir ...
Poetika, diğer sanat dallarına ilişkin olarak kullanılmış olsa da, daha çok edebiyatın ve daha özelde ise şiirin odaklandığı bir alandır. Şiirin ne olduğu, onu diğer sanatlardan veya türlerden nasıl a...
Arap ve Fars dilleri diğer Türk lehçelerini etkilediği gibi Kazak Türkçesini de etkilemiştir. İranlıların coğrafi konum olarak Türk yurtlarına yakın olmasından dolayı, Farsça kelimeler Kazak Türkçesin...
Büyük Selçuklu Devleti ve Anadolu Selçuklu Devletini yanında Osmanlı imparatorluğunu da kuran Oğuzlar, 13. asırdan itibaren kendi ağız özelliklerine dayalı Eski Türkiye Türkçesi, Eski Oğuzca veya Eski...
Son zamanlarda Osmanlı tarih, kültür ve edebiyatına olan ilgide artış görülmektedir. Bu bağlamda gazeller başta olmak üzere tüm türlerin yeniden değerlendirilmesi önem taşımaktadır. Estetik değerler k...
16. yüzyılın önde gelen Divan şairlerinden Zatî, dönemin genç şairlerine yol gösterici vasfıyla öne çıkmıştır. Birçok önemli eseri olmasına rağmen, divanı öne çıkan eseri olarak kabul edilmektedir. Bu...
Bu çalışmada Tezer Özlü’nün Yaşamın Ucuna Yolculuk isimli romanı İtalyan şair, yazar Cesare Pavese’nin Yaşama Uğraşı isimli günlüğü üzerinden okunacak ve her iki yazarın da ölüme doğru giden süreci va...
GELENEĞİN İCADI BAĞLAMINDA NASREDDİN HOCA KARİKATÜRLERİ
Gelenek, bir milletin tarih sahnesine çıktığı ilk andan başlayarak tarihî, içtimaî birikimler ve kültürel unsurlar çerçevesinde oluşturduğu, birtakım tekrar, sembol ve uygulamalara dayanan toplumsal ...
TÜRKÇE SÖZLÜK’TE “hlk.” ETİKETLİ SÖZLÜK BİRİMLERİN TANIMLANMA YÖNTEMİ ÜZERİNE
Türkiye’de sözlük bilimi araştırmaları sistemli olarak Cumhuriyet döneminde başlamıştır. Cumhuriyet dönemine gelene dek oluşan sözlükçülük geleneği bu dönemde yapılan sözlükçülük çalışmalarına ve araş...
KIRK VEZİR HİKÂYELERİNDE METİN İÇERİK KARŞILAŞTIRMASI (İSTANBUL VE KONYA NÜSHALARI)
Kırk Vezir Hikâyeleri, Türk Edebiyatı’ndaki doğu anlatı geleneğini temsil etmesi bakımından oldukça özgün bir eserdir. Kurmaca ve gerçeğin bir arada bulunduğu hikâyelerde, doğu insanının anlatım zaraf...
JAPONYA ÖRNEĞİNDE ÇEVİRİ VE ÇEVİRİBİLİM ÇALIŞMALARI
1972 yılında James Holmes’un sunduğu “The Name and Nature of Translation Studies” adlı bildiriyle akademik disiplin olma yönünde ilerleyen çeviri etkinliği zamanla çeviribilim adını alarak çeviri etki...
Kemal Abdulla'nın Azerbaycan'da 2004 yılında yayımlanan ve Azerbaycan’ın ilk postmodern romanı olarak nitelendirilen Yarımçıq Elyazma adlı eserinde Gérard Genette’in metinselaşkınlık (transt...
Bu çalışmada, 19. yüzyılın önemli Gürcü yazarlarından biri olan Yakob Gogebaşvili’nin 1890 yılında yayımladığı “იავნანამ რა ჰქმნა?”/ Ninni Ne Yaptı? adlı özgün dili Gürcüce olan ve farklı çevirmenler ...
GÖLGEDEN HAKİKATE: AZÎZ MAHMÛD HÜDÂYÎ’DE İRFAN BİLİNCİ
Sözlüklerde irfân sahibi kişi olarak açıklanan “ârif” kelimesi, “irfân ve ma’rifet” kavramları ile birlikte tasavvufun temel konularından olmanın yanında, bugün bilimsel çalışmalara da konu olmaktadır...
İsim cümlesinin iki temel unsuru bulunmaktadır. Bu unsurlardan biri mübtedâ diğeri ise haberdir. Dilciler tarafından birbirinden farklı şekillerde tanımlanmış olan mübtedâ, Sîbeveyhi tarafından “bir i...
KAZAN-TATAR TÜRKÇESİNDE ÖRTMECE SÖZLER VE KULLANIM ALANLARI
Örtmeceler bir dilin söz varlığını zenginleştiren, milletin kültürünü, yaşayışını, inançlarını yansıtan, korku, saygı, utanç, tiksinme gibi psikolojik etmenlerden kaynaklı kullanımları gösteren ifadel...
Yusuf Has Hacip tarafından yazılan Kutadgu Bilig Türk Edebiyatının ilk büyük eseridir. Bu eserin araştırmacılara verdiği geniş bir inceleme ve değerlendirme malzemesi bulunmaktadır. Üzerinde pek çok y...
Tanzimat, Türk edebiyatında bir değişim ve dönüşümün yaşandığı dönüm noktalarından biridir. Bu değişimin öncülerinden olan Namık Kemal, arayışlar döneminin baş aktörlerindendir. Şiire nazirelerle başl...
TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN OSMANLI TÜRKÇESİNE YÖNELİK GÖRÜŞLERİ
Bu çalışma, üniversitelerin Türk Dili ve Edebiyatı bölümlerinde lisans düzeyinde okuyan öğrencilerin Osmanlı Türkçesi derslerine yönelik görüşlerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışmada nitel araş...
DİN PSİKOLOJİSİ BAĞLAMINDA, İKİNCİ YENİ ŞİİRİNDE MİTOLOJİ
İlkçağa kadar dayanan mitoloji, dünyanın birçok kadim medeniyetinde, yüzyıllar boyunca etkisini sürdürür. İnsanın hayallerini, heyecanlarını, arzularını ve inançlarını kontrol altında tutmak için orta...
Edebiyatın toplumlar üzerindeki etkisi tartışılmaz bir gerçektir. Bu etki, zaman zaman bir yönetim sistemi için propaganda aracı olarak kullanılabilirken, mevcut sistemin muhalifi için ise antipropaga...
AHMED ŞEM’Î’NİN “HÜLÂSATÜ’L-AHLÂK” ADLI ESERİ VE AHLAKA DAİR GÖRÜŞLERİ
“Hülâsatü’l-Ahlâk”, Enderûn-ı Hümâyûn’da Osmanlı Türkçesi, Arapça, Farsça ve Ahlak İlmi derslerini yürütmekle vazifeli olan Ahmed Şem’î tarafından kaleme alınmış bir eserdir. Saray içerisinde kurulmuş...