Sayı: Volume 4 Issue 7

Logo

Sayı: Volume 4 Issue 7
Yayın Tarihi: 2009
Makale Sayısı: 35
(2)

“Eksik” Bir Âşık: Leylâ

Ayşegül AKDEMİR

Gerçek hayatta yaşanmış bir aşkın hikâyesi olduğu rivayet edilen “Leylâ vü Mecnûn”, Türk edebiyatında pek çok şair tarafından işlenmiş bir konudur. Bu şairlerden biri olan Fuzûlî ise gelenekten miras ...

Mesneviler, eski edebiyatımızda destan, menkıbe gibi uzun konuların anlatıldığı nazım biçimidir. İlk örnekleri Fars edebiyatında görülen mesnevi Türk edebiyatına da oradan geçmiştir. Edebiyatımızda me...

Mesneviler, doğu edebiyat geleneğinin müstakil eserlerindendir. Bunlardan biri, Şeyh Galibin ünlü sembolik, tasavvufi eseri Hüsnüaşk’tır. Hüsnüaşk yalnız tasvvufi bir hikaye değil, aynı zamanda Türk e...

Bu yazıda Mihr ü Müşterî mesnevîlerinin kaynağı ile ilgili bilgi verilmiş ve Türk edebiyatında yazılan Mihr ü Müşterî’lerden kısaca söz edilmiştir. Araştırmanın önemli bölümünü Mîrî (Kiçi Mîr-zade Sey...

Halveti çağdaş Özbek şairidir. 2

Fuzuli’nin Leyla vü Mecnun mesnevisinde; Kays’ın eğitim ve öğretimi o dönemin eğitim ve öğretimini yansıtır. Kays’ın eğitimine sünnet edildikten sonra başlanır Eğitim karışık bir eğitimdir. Düzene ria...

Çorum Hasan Paşa İl Halk Kütüphanesinin El Yazmaları Bölümünde 2208/1 numarasıyla kayıtlı olan İstanbulnâme’nin yazma nüshası, toplam 11 varaktan oluşmaktadır. Eserin her bir varağında 17 satır bulunm...

Klasik edebiyatın mesnevilerine, genel anlamda, Tanzimat öncesi romanın yerini tutan eserler ola¬rak bakmak eğilimi yaygındır. Mesneviler roman mıdır ya da ne kadar romandır? Modern roman formuyla ara...

Bu çalışmada ünlü devlet adamı Nizamülmülk tarafından yazılan “Siyasetname”, geleneksel siyaset ve devlet felsefesinin bir yorumu olarak incelenmektedir. Bir ilim ve siyaset adamı olan Nizamülmülk’ün ...

Edebiyat tarihlerinde, çift kahramanlı aşk hikâyeleri başlığı altında sunulan Leylâ ve Mecnûn mesnevileri, ana çizgisi aşk ve macera olan mesnevilerdir. Bu mesnevilerde tematik olarak kahramanların be...

Hüsn ü Aşk, Aşk’ın seyr ü sülûk süreci üzerine kurulmuş bir mesnevidir. Bu süreçte işlevi bulunan unsurların önemli bir kısmı alegorik bir biçimde, hikâyenin kahramanları olarak yer alır. Diğer bir kı...

Âsafî, XVI. yüzyılda yaşamış şair bir devlet adamıdır. Sultan III. Murad’ın saltanat yıllarında kâtiplik ile başladığı devlet görevini muharip bir asker olarak sürdürmüş, sonrasında beylerbeyliğe kada...

İslamiyet’i tasavvuf kanalıyla tanıtıp sevdirmeye çalışan Yunus Emre’nin lirik şiirleri, yüzyılların süzgecinden geçerek günümüze kadar ulaşmış ve her dönemde beğenilerek okunmuştur. Bu durum şairin ş...

Hayatın değişmez gerçeği olan ölüm, tüm dünya edebiyatlarının olduğu gibi klâsik edebiyatımızın da değişmez temlerinden birini oluşturmuştur. Klâsik edebiyatımızda ölüm dendiğinde akla ilk mersiyeler ...

XIII, yüzyılın büyük şairi ve mutasavvufu ve düşünürü olan Mevlanâ Celâleddin , (1207-1273) pek çok Divan şairi gibi Yahya Beyi (XVI.) de derinden etkilemiştir. Az da olsa Divan’ındaki kimi beyitlerin...

16. yüzyılın önemli fakat az tanınmış şairlerinden biri olan Derviş Paşa, Murâd-nâme adlı mesnevisindeki sade ve akıcı üslûbuyla mesnevi yazan şairler arasında önemli bir yere sahiptir. Şairin üslûbun...

On sekiz sayısı, Allah'ın 99 isminden biri olan Hayy’ın ebced hesabı ile on sekize karşılık gelmesi, besmelenin sessiz harflerinin adedinin on sekiz oluşu ve Mevlânâ'nın Mesnevî adlı eserini...

Bu yazımızda edebiyatımızda çeşitli yazarlar tarafından işlenen Yûsuf ve Zelîhâ hikâyesi’nin XVI. yüzyılda Şerifî tarafından yazılmış metni ve dil özellikleri üzerinde durulacaktır. Daha önce eserin ç...

Hadikatü’s-süeda hacim itibariyle Fuzûlî’nin en büyük eseri ve İran yazarı Hüseyin Vaiz Kâşifî’nin Ravzatü’ş-şüheda’sının Türkçeye serbest çevirisidir. Her iki eser genellikte mensur olsa da, bütün sa...

Aşk mesnevileri kurgusal ve anlatı özellikleriyle mesneviler içinde ayrı bir yer tutarlar. Bu mesnevilerde gelenek tarafından belirlenen bir kurgusal dünya vardır. Bazı ideal özelliklerle biçimlenen b...

(22)

Sabâyî ve Üveys-nâmesi

Ömer SAVRAN

Bu çalışmada kaynaklara göre XV. yüzyılın ikinci yarısıyla XVI. yüzyılın başlarında yaşadığı kabul edilen Sabâyî’nin Üveys-nâme adlı mesnevisi üzerinde durulacaktır. Üveys-nâme yazıldığı dönem itibari...

Âdâb, edep kelimesinin çoğulu olup, lügatte terbiye, incelik, nezâket, utanma, iyi ahlâk ve usluluk gibi anlamlara gelmektedir. Tasavvufta müridlerin şeyhine ve dervişlere karşı takınması gereken edep...

Klâsik Edebiyatta ilk hamse 12. yüzyılda Nizâmî-i Gencevî tarafından kaleme alınmıştır. Şairin Penc-genc adını verdiği bu külliyata yazılan nazireler bir hamse geleneğinin oluşmasına zemin hazırlamışt...

Mevlânâ yaşadığı dönemden itibaren Türk edebiyatının hemen her döneminde etkisini hissettiren mutasavvıf şairlerden biridir. Onun özellikle Mesnevî adlı eseri Türkçeye defalarca tercüme edilmiş, bu es...

(26)

Mesnevilerde Şairle İlgili Bazı Tespitler

İbrahim Halil TUĞLUK

Bu çalışmada, mesnevilerde şair kavramı ile bir şairin sahip olması gereken vasıflar ya da taşımaması gereken özellikler incelenmiştir. Bu amaçla birçok mesnevi taranmış, içinde şairle ile ilgili değe...

Mesnevi,

İran Edebiyatı’nın millî kahramanlık şairlerinden olan Firdevsî, İran tarihiyle ilgili kendi zamanına kadar olan rivayetleri Şâh-nâme adlı eserinde toplamıştır. Eserde İran’ın efsanevî kahramanları, k...

XIV. yüzyıl şairlerinden Ahmedi’nin “İskendernâme” mesnevisi klasik edebiyatın büyük efsanevi kişiliklerinden biri olan İskender’in hayatını ve fetihlerini anlatır. Mesnevi, dünya ve hükümdarlar tarih...

Çocuk edebiyatı; çocukların büyüme ve gelişmelerine, hayâl, duygu, düşünce ve yeteneklerine, zevklerine hitap eden, eğitirken eğlenmelerine katkıda bulunmak amacıyla gerçekleştirilen edebiyattır. Türk...

Varlıkların ya da kavramların anlaşılması açısından karşılaştırma önemli bir yöntemdir. Bu çalışmada aynı kültüre mensup farklı yüzyıllarda yaşamış iki sanatçıya ait aynı konuyu işleyen iki eser incel...

Fenniyye-i Eş’ar, Türk edebiyatında şiir, şair ve edebi kurallara dair yazılmış mesnevi şeklindeki tek eserdir. Enderunlu Hasan Yâver tarafından 1796 tarihinde kaleme alınmıştır. Toplam 429 beyittir. ...

Bu makalede; birçok metni akademik incelemelere konu olmuş veya konuyla ilgili yapılan çalışmalarda ismen de olsa yerini almış şerh ve tercüme edebiyatının -gördüğümüz kadarıyla- henüz duyulmamış yeni...

Mesnevisinde özlediği insân-ı kâmil tipini hikâyeler vasıtasıyla tasvir eden Hz. Mevlânâ, bir yandan bu insanda bulunması gereken hasletleri anlatıp bu özelliklerle donanmayı tavsiye ederken bir yanda...

Türk mesnevi geleneğinde aşk ve macera konulu mesneviler grubuna dâhil edilen mesnevilerde hikâyenin, genellikle Fars zaman zaman da Arap edebiyatının mesnevi konuları model alınarak yeniden yazıldığı...