Sayı: Volume 4 Issue 8

Logo

Sayı: Volume 4 Issue 8
Yayın Tarihi: 2009
Makale Sayısı: 133

Bu makalede Türkiye Türkçesinde, Türkiye Türkçesi ağızlarında ve Türk lehçelerinde çeşitli ses değişiklikleriyle yaşayan “küçük” kelimesinin görünümü ve kökeni üzerinde durulmuştur.

(3)

Dîvânü Lügati’t-Türk ve Uygurlar

Ahmet Bican ERCİLASUN

Bu yazıda Türk tarihinde önemli bir yeri bulunan ve alfabeleriyle, meydana getirdikleri telif ve tercüme eserleriyle Türk dili ve kültürünün en önde gelen boylarından olan Uygur Türklerinin tarihî mac...

(4)

Türkler, Coğrafya ve Anayurtlar

Dursun YILDIRIM

Bu yazıda tarih boyunca üç kıta üzerinde mevcut olup gittikleri coğrafyaları vatanlaştıran ve dünyaya düzen veren Türklerin bugün içinde bulunduğu kaos durumu ve yakalandıkları bilinç tutulması sorgul...

Dil bilgisi öğretimine “parça”dan mı yoksa “bütün”den mi başlamak gerekir? Bilgiyi bütün-parça ilişkisi çerçevesinde öğrenmek veya öğretmek, eğitimin vazgeçilmez yöntemlerinden biridir. Dil bilgisi öğ...

(6)

Türk Edebiyatında Selimnameler

Mustafa ARGUNŞAH

Osmanlı dönemi Türk edebiyatında I. Selim ve II. Selim dönemlerini anlatan manzum ve mensur eserler yazılmıştır. Bu eserlerin bazıları padişahın doğumundan ölümüne kadarki dönemi anlatırken bazıları d...

Makale iki ana bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde, Rumeli ağızlarını karakterize eden özelliklerden hangilerinin dış etkileşim sonucu meydana gelmiş, hangilerinin Türkçenin iç gelişmesine bağlı olabil...

Dede Korkut hikâyeleri, Oğuzların İslamiyet Öncesi Şamanist inançlarından önemli izler taşır. Şamanizm insanla doğa arasında gizli bir bağ olduğunu düşünür ve bu ilişkilerin kaynağı olarak gördüğü yer...

Bu makalede “çik” sözü üzerinde durulmuştur. Önce sözün ağızlarımızdaki durumu ortaya konmuş, daha sonra diğer lehçelerdeki durumu değerlendirilmiştir. Ayrıca “çik” sözünün kaynağı açıklanmaya çalışıl...

Bu yazıda Türkçenin en eski ürünlerinde geçen ancak Türkiye Türkçesi yazı dilinde kullanılmayan bazı arkaik kelimelerin ve gramer unsurlarının halk türkülerinde yaşadığı gösterilmiş ve adı geçen unsur...

Irak; Selçuklu Devleti, Musul ve Erbil atabeylikleri, İlhanlılar, Karakoyunlular, Akkoyunlular ve Safevîler döneminde Türklerin yerleştiği bir ülkedir. 1534’te Osmanlı Devleti’nin yönetimi altına girm...

Anadolu’da yazılmış Türkçe tıp yazmalarının tıp tarihi için olduğu kadar Türk dil tarihi araştırmaları için de ne kadar önemli olduğu bilinmektedir. Bu yazmaların her bir nüshasının kullanım düzeyine ...

Dünyanın en eski milletlerinden birisi olan Türklere ait tarihî ve kültürel meseleler, bugün üzerinde ençok tartışılan konular arasındadır. Türklerin tarihî destan kahramanı Oguz Kagan hakkında da şim...

Bu yazıda çağdaş Türkçe sözlüklerin çokanlamlı madde başlarındaki anlamların sıralanması sorunu ele alınmıştır. Bunun için materyal olarak Türk Dil Kurumu’nun Türkçe Sözlük’ü ve örnek sözcük olarak da...

Türkçe sözdiziminde sesbilgisel işlevle yer alan sesler olarak ı, i, u, ü ünlüleri ile y, n ünsüzleri kabul edilir. Kimi araştırıcılar bunlara a, e ünlüleri ile s, ş ünsüzlerini de ilave etmektedir. B...

Türkçede sıkça kullanılan örtmece sözler, yeterince araştırılmadıkları için farklı terimlerle karşılanmaktadırlar. Bu ifadelerin özelliklerini, yapılarını ve anlamlarını göz önüne alarak uygun terimle...

Nostratik dil teorisi, isim babalığını Holger Pedersen’in yaptığı ve İlliç Svitıç tarafından geliştirilen; Afro-Asyatik, Kartvel, Elam-Dravit, Hint-Avrupa, Ural-Yukagir, Eskimo-Aleut, Altay, Kore ve J...

Kırgızistan Cumhuriyeti sınırları içinde kalan topraklar, Türk-İslam tarihi açısından büyük önem taşımaktadır. Söz konusu topraklarda başta Karahanlılar olmak üzere Müslüman Türk boylarına ve fütuhat ...

Tarihî ve çağdaş Türk lehçelerinin birçoğunda -Ip + turur’dan gelişen biçimlerin, öğrenilen geçmiş zaman eki olarak kullanıldığı bilinmektedir. Ancak ekin –ItdI / -It varyantı İran’da Horasan, Salmas;...

Türkiye Türkçesi ağız sözlüklerinin hazırlanışları sırasında birtakım yöntem hataları bulunmaktır. Bu sebeple, söz verileri, sözlüklerde, fonetik ve anlambilimsel yönlerden doğru olarak yer almamaktad...

14. yüzyılın ortalarından itibaren Trakya ve Balkanlar coğrafyasına yerleşmiş olan Türk boy, oymak ve aşiretleri, kendi dil veya ağız özelliklerinden ödün vermemiş olmakla birlikte, yüzyıllar içinde f...

(22)

Musonlar Gemi ve Altın

Abdullah Mesut AĞIR

Ortaçağın global ekonomisini Hint Okyanusu ticaret hattı ile Akdeniz, Afrika ve Avrupa Hinterlantları arasındaki ticaret bağlantısı teşkil ediyordu. Avrupa ekonomisindeki gelişmelere paralel olarak Ba...

Tatar Türkçesinin üç ağız grubundan birini oluşturan ve Tatar dilbilim literatüründe Doğu (Batı Sibirya) ağızları olarak adlandırılan Sibirya Tatar ağızları, günümüzde Batı Sibirya bölgesinde oldukça ...

Bu yazı, edebî metindeki bir unsurun, “y

Eski Türkçe döneminde görülen eklerde ön ve art damak /g/ ünsüzlerinin Batı Türkçesindeki seyri hayli dikkat çekicidir. Bu konu, Türk dili araştırmacılarının dikkatini çekmiş, ancak bünyesinde bu ünsü...

Terimler, bilim, sanat ve meslek dallarının mensupları arasında anlaşmayı sağlayan ve ait oldukları alanın özel kavramlarını karşılayan kelimelerdir.Türkiye Türkçesi ile gramer kitaplarının yanı sıra ...

(27)

İş Yeri Adlarında Kısaltmaların Kullanımı

Kerime ÜSTÜNOVA Mustafa ÜSTÜNOVA,Hasene AYDIN, Meral AKKÖK, Gülnaz ÇETINOĞLU BERBEROĞLU, Nilüfer AKGÜN

Verilen hizmet türünü benzerlerinden ayırarak gösterme özelliğine sahip, bir çeşit kimlik niteliği taşıyan iş yeri adlarında kısaltmalar, büyük yer tutar. Kısaltmaların oluşturulmasında zamandan ve em...

Bu makale 1439 yılında Sultan Barsbay’ın (1422-1437) vasiyetiyle daha henüz 15 yaşındayken tahta çıkarılıp altı ay iktidarda kalan fakat daha sonra öldürülme korkusuyla firar eden Memlûk Sultanı el-Me...

Milli Edebiyat dönemi Osmanlı Devleti’nin eğitim alanında yenilikleri uygulamaya çalıştığı bir dönemdir. O dönemin aileleri çocuklarına iyi bir eğitim vermenin yollarını aramışlar, bu arayışın sonucun...

Klasik çağın şiiri

Arapça kökenli “cenap” ve “hazret” kelimeleri Türkçede genellikle tamlamalarda; tamlamaların başında veya sonunda kullanılır. Örnek: Cenab-ı Hak, Prens cenapları; Hazret-i Ali, Sultan hazretleri… Anca...

Tezer Özlü, Türk edebiyatının, kendini yaşam karşısında duyarlı bir üslûpla savunan önemli yazarlarından biridir. Yazarın iki romanında ve bir öykü kitabında, toplum kurallarına başkaldıran bir kadın ...

(33)

Kolan (Elazığ) Kaplıcaları

M. Dursun ÇİTÇİ

Kolan Kaplıcaları, Elazığ ile Tunceli sınırında Karakoçan, Pamuklu ve Bardaklı Fay Zonları’nın Hamam Dağı’nın çevresinde geometrik olarak çakıştığı yerlerde oluşmuşlardır. Hamam Dağı’nın kuzeye bakan ...

Bu makalenin ilk bölümünde Çağdaş Kazak Edebiyatının kurucusu olarak tanınan Ibıray Altınsarin’in hayat hikâyesi ikinci bölümünde ise, eserleri incelenmiştir. Ayrıca yazarın yaşadığı dönemi içine alan...

“Kara Güneş” (le Soleil Noir) imgesi Gerard de Nerval’in çeşitli eserlerinde geçer. “El Desdichado” şiirinde bir yandan kaybettiği kadınları simgelerken, diğer yandan da Albrecht Dürer’in “Melancholia...

2008 yılının ilk günlerinde yayımlanan Türk Runik Kaynakçası adlı kitabımızda Türk runik harfleri çerçevesinde yapılan çalışmalar bir araya getirilmişti. Bu yazıda, gözden kaçan çalışmaların yanında 2...

Bu çalışmada, ağızlar ile ölçünlü dil arasında görülen farklılıklardan son seste meydana gelmiş olan farklılıklar ele alınacaktır. Ölçünlü dil ile Türkiye Türkçesi ağızları arasında, son ses ünsüzleri...

Bir Türk topluluğu olan Nogaylar, bugün geniş bir coğrafyada dağınık olarak yaşamaktadırlar. Güçlü oldukları devrelerde bölgelerinde etkin bir siyasi konuma sahip bulundukları bilinen Nogaylar tarihi ...

Üçüncü teklik şahıs iyelik eki, Türk dilinin işlevsel eklerinden biridir. Ekin şekli ve işlevleriyle ilgili görüş ayrılıkları, henüz tam olarak giderilememiştir. İyelik ekinin hâl ekleriyle kullanılış...

Bu çalışmada edebiyat ve eğitim arasında kurulabilecek ilgilerden hareketle Füruzan’ın öyküleri incelendi. Bu öykülerde eğitime dair anlatılan durumlardan hareketle öğretmenlere, eğitim sistemine ve t...

(41)

Özbekistan’da Ölüm Âdetleri

Hüseyin BAYDEMİR

Bu makalede, Özbekistan’daki ölüm âdetleri yer almaktadır. İlk önce ölüm, can ve ruh ile ilgili düşünceler ele alınmıştır. Daha sonra ölüm anı, ölünün yıkanması, ölünün kefenlenmesi, taziye ve ölü yem...

Toplumsal yaşam sürecinde insanları yönlendiren ve olayları şekillendiren hayallerdir. Hayal insanın var olma sürecidir. Bu süreci hayallerin büyüklüğü ve sonsuzluğu belirler. Hayal şahsın yaşamında v...

(43)

“-mış Bulunmak” Yapısı Üzerine

Fatma Sibel BAYRAKTAR

Türkçenin zenginliği, ifade kabiliyetinin yüksekliği, Türkçe ile ilgili yapılan araştırmaların gitgide daha kılcal meselelere eğilmesiyle günden güne daha açık olarak ortaya çıkmaktadır. Gramer kitapl...

Halk edebiyatı eserleri Sovyetler Birliği’nde ideolojik baskılara maruz kalmıştır. Zaman zaman bazı eserlerin yayınlanması tamamen yasaklanmıştır. Bazı eserler de Sovyet ideolojisine ters düştüğü gere...

Bu çalışmada dil bilimi kitaplarındaki edebî sanatların adlandırılması, tanımlanması ve örneklendirilmesi inceleme kapsamına alınmış ve birbirine yakın tanımlamalar ve farklı adlandırmalarla dil bilim...

Yazı diliyle yan yana olsalar da farklı ses ve şekil özelliklerini kaybetmeden varlığını sürdüren ağızlar, zamana ve şartlara karşı kendilerini kolay koruyamazlar. Bu açıdan ele alındığında hızlı olma...

(47)

Edebiyat Tarihimizde Dergiler ve Revnak Mecmuası

Didem ARDALI BÜYÜKARMAN

Tanzimat’la beraber şekillenen yeni edebiyat, gazete ve mecmualarda edebî eserlerin tefrika edilmesi ile gelişmiş ve bu yolla okuyucuya ulaşırken kitabın işlevini de üstlenmiştir. Bu nedenle edebiyat ...

Dünya edebiyatlarında bazı konular toplumlara, kültürlere ve coğrafi faktörlere göre şekillenirler. Rus ve Türk edebiyatındaki köy konusu da bu temellere dayanır. Her iki ülkede de bir döneme adını ya...

Rumeli şairlerinin Klâsik Türk Şiiri içerisinde ayrı bir yerleri vardır. Tezkirelerde yer alan şairlerin büyük bir çoğunluğu Rumeli doğumludur. Onlar bazı konularda öncülük ederek Klâsik Türk Şiirine ...

Bu çalışmada üç büyük Orhon yazıtı olan Kültigin, Bilge Kağan ve Tunyukuk yazıtlarında itaat kavramı incelenmiştir. Söz konusu yazıtlarda saptanan ve itaat kavram alanını oluşturan sözcüklerden hareke...

Osmanlı Devleti'nde yedisi Sultan II. Abdülhamid devrinde olmak üzere toplam dokuz kere Sadrazamlık makamına getirilmiş Küçük Said Paşa şüphesiz önemli bir devlet adamı idi. Uzun devlet memuriyet...

Osmanlı imparatorluğu, diğer imparatorluklar gibi çok sayıda etnik cemaatin bir arada yaşadığı kozmopolitan etno-kültürel yapıya sahip bir devletti. Ancak bu yapı, imparatorluğun her yeri için geçerli...

(53)

Reklam Dilinde Kullanılan Edebî Sanatlar

Bekir ÇINAR Leman KARAHAN

Bu çalışma, reklam metinlerinin yaratıcı ve sanatsal bir dil özelliğini edebî sanatlar bağlamında incelemek amacıyla hazırlanmıştır. Bu amaçla sözlü, yazılı ve görsel medyadaki reklamlardan ve bazı ha...

1960 sonrası Türk şiirinde kendine mahsus bir şiir dili kurmayı başaran şairlerden Erdem Bayazıt, şiirinde temel izlek olarak modern hayat karşısında kendine, çevresine, tarihine yabancılaşan insanın ...

lA eki, tüm Türk Dili alanında kullanılan en işlek ek olma özelliğiyle diğer eklerden farklı bir yere sahiptir. Türkmen Türkçesinde de lA ekiyle ve bu ekin genişlemiş şekilleriyle türetilmiş 1000’den ...

(56)

Divan Şiirinde Erguvân

Şener DEMİREL

Divan şiirinin belli başlı konularından ve aynı zamanda şairlerinin ilham kaynaklarından biri de tabiattır. Divan şairlerinin tabiatı yorumlamaları daha çok sembolist, yer yer empresyonist sayılabilec...

Osmanlı Devleti’nde XVI. yüzyılda Şeyhülislâm Ebüssuud Efendi’nin fetvalarıyla hukûki bir yapıya kavuşarak geniş bir uygulama alanı bulan para vakıflarının (vakf-ı nükûd) Kıbrıs’ta da kurulmuş olduğu ...

Eşkiyalar dünyanın çoğu yerinde her zaman varolagelmiştir. Günümüzde bunlardan sadece bazılarının adı bilinmektedir. Eric Hobsbawm’ın bu konu üzerindeki ünlü eseri eşkiyaları tarihçilerin, edebiyatçıl...

Günümüzde yeni yılda hediyeleşmek gelenek haline gelmiştir. Yeni yılda hediyeleşme kültürü Türkler için çok eskilere dayanmaktadır. Eski Türkler, yeni yıla kullandıkları takvime göre 21 Mart’ta girer ...

Ahmet Vefik Paşa, Tanzimat yıllarında belki de modern çevirinin başlangıcını oluşturacak bir teknikle Moliére’in eserlerini dilimize kazandırmıştır. O, Moliére’den bazı tiyatro eserlerini adapte etmiş...

Bu çalışmada, Melih Cevdet Anday’ın şiirlerinde sözcüklerin nesnelerle olan ilişkisine ve nihayet oradan da kalkarak sözcüklerin şiirle, şiirin anlamla kurduğu ilişki üzerinde nasıl durulduğu konusu ç...

Çuvaşçanın tarihsel bir gramerini yazabilmek için, bu dilin tarihî gelişim çizgisine sadık kalmak gerekmektedir. Bu güne kadar, Çuvaşçanın Modern ve Orta Bulgar dönemleri ana hatlarıyla tanımlanmıştır...

Orhun Türkçesinde alıntı kelimeler yok denecek kadar azdır. Uygur Türkçesi döneminde ise değişik din ve kültürlerin etkisiyle Türkçede alıntı kelimelerin sayısı epeyce artmıştır. Türklerin İslamiyeti ...

Bakış açısı ve anlatıcı, anlatma esasına bağlı metinlerde kurguyu belirleyen ve şekillendiren yapı unsurlarındandır. Yazarın metin içindeki görüntüsü olan anlatıcı, imgesel bir kimliktir ve anlatı, on...

Kırım Savaşı’ndan (1853-1856) yenilgi ile çıkan Rusya’nın Kafkas Türkleri üzerine yönelmesiyle yoğun bir göç hareketi başladı. Osmanlı Devleti ilk zamanlarda çok sayıda göçmen geleceğini tahmin etmedi...

Müstezad, başlı başına bir nazım şeklinin adı olmakla beraber farklı nazım şekilleriyle birleştirilmiş müstezad örneklerine de rastlanmaktdır. Ali Ferruh’un Şâyân adlı eseri içerisinde yer alan terci-...

(67)

Karabağ Şiirleri

Ali EROL

Azerbaycan, gerek stratejik konumu, gerek yer altı, yer üstü kaynaklarının getirdiği iktisadî potansiyeli ve gerekse siyasî bağlantıları ile, tarih boyunca sayısız çıkar çatışmalarına sahne olmuş bir ...

Bu çalışmada, mekânın insan psikolojisi üzerindeki etkileri örneklerle ele alınacak, Yedi Meş’ale topluluğunun iki üyesi olan Ziya Osman Saba ve Sabri Esat Siyavuşgil’in şiirlerindeki mekân düşüncesi ...

Batılılaşma ve batılı ülkelerin düzeyine erişmek için gösterilen efor her dönemde başka bir ifade biçimi göstermişti. Tanzimat’la birlikte bu gayretler daha da hızlandı. Artık askeri uzmanların yerine...

(70)

Erzurum’un Sonbaharı

Erkan GÖKSU

Alaeddin Keykubad, Ön Asya’yı yakıp kavuran Moğol istilasını akıllı siyaseti sayesinde Anadolu’dan uzak tutmayı başarmıştır. Ancak bu durum, onun ölümünden sonra yerine geçen oğlu II. Gıyaseddin Keyhü...

Bu araştırmanın amacı, Türkiye’de Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen yabancı uyruklu lise öğrencilerinin Türkçeye karşı tutumlarını bazı değişkenler açısından değerlendirmektir. Çalışmada veri toplam...

Divan şiirinin asıl malzemesi dildir. Divan şairi, kelimeleri seçerken titiz davranmış, renk bildiren kelimelere önem vermiş; renklere semboller de yükleyerek duygu, düşünce ve hayallerini renkli ve p...

Bu çalışmada 15. yüzyıl tıp kitaplarından Tertib-i Mualece’nin üslup ve söz varlığı üzerinde durulmuş, bu yüzyıla ait bir tıp kitabında konu ve üslup bağlantısı değerlendirilmiştir.

Mehmet Akif ve Bahtiyar Vahabzade iki kardeş ülkenin yetiştirmiş olduğu müstesna şahsiyetlerdir. Farklı dönemlerde şiirde ismini altın harflerle yazdıran şairlerimizin şiir sahasında olduğu kadar düny...

Önceleri günlük hayatta önemli bir temizlik aracı olarak kullanılan Edirne el yapımı süpürgeleri, bugün teknolojinin ilerlemesiyle gerçek işlevini kaybederek Edirne kültürünü tanıtan bir el sanatı ve ...

(76)

Adam Öykü Dergisi Bibliyografyası

Abdullah HARMANCI

Edebiyatımızın önemli türleri arasında yer alan öykü, 1990’larla niteliksel ve niceliksel anlamda yükselmeye başlamış, yazarlar tarafından öykü türüne büyük bir ilgi gösterilmiştir. Adam Öykü dergisi,...

Halk ağzından derlenen yençeleş- fiili mevcut kaynaklarda farklı şekiller ile yer almaktadır. Ses değişikliğine uğrayan kelime Eski Türkçeden beri yaşayan yañşa- fiilinin türemiş şeklidir. Bu çalışmad...

Eklerin bir kısmının ne zaman ve nasıl ortaya çıktığını belirlemek mümkün olmayabilir. Ancak günümüz Türkçesinde kullanılan bir kısım eklerin, eldeki tarihî metinlerden hareketle nasıl bir oluşumla or...

Bu makalede Elazığ ili ağızlarında alıntı sözcüklerde meydana gelen ses değişmeleri ele alınmıştır. Çalışmada Elazığ ili ağızlarındaki alıntı sözcüklerin Türkiye Türkçesi yazı dilinden farklı olarak n...

Makale ünlü Rus Japon dili uzmanı İ. V. Golovnin¢in “Çağdaş Japon Dilinin Grameri” (1986) kitabındaki temel fikirlere dayanılarak Kip konusu incelenmiş bulunmaktadır. Japon Dilinde Kip¢ler gereken mor...

Yaprak Dökümü, Türk modernleşme sürecinde toplumsal çözülmenin boyutlarını aile düzeyinde irdeleyen bir romandır. Toplumsal değişimle birlikte yitirilen değerler Ali Rıza Bey ve ailesi model alınarak ...

(82)

Gökgöl Mağarası Ve Turizm Potansiyeli

Vedat KARADENİZ Şaban ÇELİKOĞLU, Erdal AKPINAR

Gökgöl Mağarası, Ankara-Zonguldak karayolunun Zonguldak girişinde 5. km’de yer almaktadır. İdari bakımdan Zonguldak şehrinin Erçek Mahallesi sınırları içinde bulunmaktadır. Gökgöl Mağarası yatay yönde...

(83)

Türkçe’de Anlam Karşıtlığı

Burcu İlkay KARAMAN

Mikro düzeyde zıt anlam ilişkilerinin ele alındığı kapsam dışı ve zıt anlam ilişkileri (yatay ilişkiler) diye de tanımlanan anlam karşıtlığı, bir sözlükbirimin en az iki anlamının birbirine ters düşme...

Kadın hareketleri açısından 1789 Fransız İhtilâlinin bir dönüm noktası olduğu bilinmektedir. Bizde ise Meşrutiyet yıllarından itibaren kadınların kamusal alanda daha etkin oldukları ve çeşitli hakları...

(85)

Aydın Oğlu Hızır Bey

Hüseyin KAYHAN

Hızır Bey, 1334-1348 yılları arasında kardeşi Umur Bey ile birlikte Aydın Oğulları Devletini yönetmiş, birlikte mücadelelere atılmış ve kardeşinin en büyük destekçisi olmuştu. Siyasî ve askerî faaliye...

Her kültürün bir kurallar ve değerler bütünü vardır. Bu ürünlerin oluşmasında ve şekillenmesinde şehrin tarihî ve kültürel mirasının önemi büyüktür. Bir şehrin kültür dokusunu anlayabilmek için önce h...

(87)

Türkiye Türkçesinde Ettirgenlik

Caner KERİMOĞLU

Ettirgenlik gramerlerimizde genellikle morfoloji esas alınarak incelenmektedir. Oysa bazı fiillerin ettirgen biçimleri morfolojik araçlarla yapılamamaktadır. Bazı fiillerse anlamlarına göre farklı ett...

(88)

Osmanlı Devletinde Debbağlar

Miyase KOYUNCU KAYA

Osmanlı Devleti’nde şehirli üretici kesimi esnaf temsil eder. Ham maddeden tüketici eline ulaşan nihai ürüne kadar tüm üretim aşamaları esnaf loncaları ve devlet tarafından denetim ve control altında ...

Anlatıya dil bilimsel bakımdan yaklaşan anlatı bilimciler için metinde kaydedilmiş anlatı dereceleri daha büyük önem arz etmektedir. “Sözle ifade etmek”, başka bir deyişle, edebî bildiriyi dilsel bir ...

Bu çalışmada Kıpçak Türklerinden Kırımçaklar ve onlardan bize kadar ulaşan dua metni üzerinde durulmuştur. Dua metninden önce Kırımçakların etnik kökenleri, dilleri ve dinleri hakkında bilgi verilmişt...

Bu çalışmada amacımız, romanlarıyla anılan, ancak şiirleri daima geri plana atılan bir sanatçının şiirlerini tanıtmak olacaktır. Zira Abbas Sayar, yalnızca romanlarıyla değil, şiirleriyle de Türk edeb...

Türkçenin zenginliklerinden biri de at donları ve nişanlarıdır. Ancak yazılı kaynaklarda at donları ve nişanlarının adlandırılmasında tam bir birlikten söz etmek mümkün değildir. Bu durum at donlarını...

1882-1971 yılları arasında yaşayan Yaşar Nezihe Bükülmez; genel olarak şiir, kısıtlı sayıda deneme türünde eserler vermiştir. Basılmış iki şiir kitabı da bulunan Nezihe Bükülmez’in kendi yaşamından be...

“ak, yumurta akı, beyazlık; yumuşak” anlamlarına gelen beyaz, Arap Yarımadası, Orta Asya ve İran’da, tanınmış şairlerin seçme şiirlerinden oluşan şiir toplamlarıdır. Antoloji, şiir mecmuaları ve tezki...

Dünyanın dinsel modeli; insanların, toplumların, kainatın ortaya çıkışı, varlığı ve çöküşünün teolojik bir tasviri üzerinde yoğunlaşır.Bu yüzden, din açısından, tarihsel gelişim süreci çalışmaları bil...

Kuran çevirileri Türk dili tarihi açısından önemli eserlerdir. Üzerinde çalıştığımız karışık dilli Kuran tefsiri içindeki birçok dil bilgisel özelliğiyle dikkat çekicidir. Bu tefsirdeki ünlü türemeler...

Zaman, sürekli bir akışın bölümlenerek varoluşsal alanların sınırlanması sürecidir. Varlığın sınırlarını belirleyen bu süreç, yaşamda hem fiziksel hem de tinsel anlamda etkin rol üstlenir. İnsan, zama...

Söz düşüncenin dillik bir yapı içerisinde şekillenen anlamlar bütününün bir Söz düşüncenin dillik bir yapı içerisinde şekillenen anlamlar bütününün bir parçasıdır. İnsanoğlu somut unsurlar dışındaki ç...

Kıbrıs Türk Edebiyatı son elli yılda bir gelişme göstermekte ve müstakil bir edebiyat olarak ele gelmeye başlamaktadır. Kıbrıs-Türk aydınları bir varoluş mücadelesi içinden geçtikleri için Avrupa ve D...

Ocağına incir dikmek; evini barkını yıkmak, ocağını söndürmek anlamında çok yaygın bir deyimdir. İncir ağacının, yıkık duvarlar arasında, eski binaların damlarında kendiliğinden yetişmesinden olacak, ...

Oğuz grubu Türk lehçelerinde, Türkmen Türkçesi dışında, birincil uzun ünlülerin normal süreli karşılıklarına dönüşerek kısaldığı yaygın bir kanaattir. Türkiye Türkçesi ölçünlü dilinde de birincil uzun...

Altay Türkçesi, uzun yıllar Moğolca ve Rusçanın etkisi altında yaşamıştır. Özellikle 19. yüzyılın başlarından itibaren Rusça ile ilişki içerisinde bulunmuş ve bu ilişki neticesinde Rusçadan aldığı söz...

Bu çalışmada İsmail Kaspıralı ile başlayan “Dilde, fikirde, işte birlik” düşüncesinin ısrarlı takipçisi Ali Bey Hüseynzade`nin XX.yüzyılın başlangıcından itibaren Türk ittihadı uğruna yaptığı yoğun mü...

(104)

Deyimlerin Yapısı Değişir Mi?

Ahmet Turan SİNAN

Bir dilin söz varlığı içinde önemli bir yer işgal deyimler, hazır söz kalıpları olarak bulunurlar. Türkiye Türkçesinin çok zengin bir deyim varlığına sahip olması hep vurgulanır olmuştur. Hatta deyim ...

Toplumların duyuş, düşünüş ve yaşayış tarzı olan kültür, bu yönüyle bir toplumu diğer toplumlardan ayıran en önemli faktörlerden biridir. Milli birlik ve bütünlüğün temininde, ulusal değerlerinin koru...

(106)

Bursa Yerli Ağızlarının Genel Özellikleri

Süleyman EROĞLU Şükrü Baştürk Mustafa Uluocak Hatice Şahin

Anadolu ağızlarıyla ilgili araştırmaların ne kadar önemli olduğu çok iyi bilinen konulardan biridir. Bugüne kadar Anadolu'nun değişik bölgelerinde çok sayıda derleme çalışmaları yapılmış, genel d...

Altmışlı yıllarda Türkiye’den yola çıkarak Hol-landa’nın Amersfoort şehrine göç eden Türkler geçen ya¬rım yüzyıllık süreçte bu yeni yaşam alanlarında bir göç¬men sosyokültürel hayatını ve toplu¬munu i...

(108)

Gece Gibi Bir Roman: Gece

Seval ŞAHİN

Gece romanı, 1985 yılında yayımlanmış ve kendine özgü üslûbuyla ilgi çekmiştir. Roman, adı üstünde gece gibi bir romandır. Gece, içinde belirsizliği taşır. Çünkü karanlık, hiçbir şeyi tam olarak aydın...

Kültür tarihimizin en zengin miraslarından biri olan Dede Korkut hikâyeleri, öznel anlamda Türk milletinin, evrensel anlamda ise insan(lığ)ın dünya üzerindeki sembolik yolculuğunu ele alır. Türk kültü...

Füruzan’ın eserlerinde, İstanbul daha çok karnaval bir mekân görünümünde işlenmiştir. Bu noktada, yazarın yapıtlarında İstanbul tesadüfî karşılaşmalar için çok uygun ve elverişli bir mekândır; çünkü t...

Yurdun çeşitli yörelerinde var olan zenginliğin en önemli taşıyıcıları ve kaynağı olan müziğin inceliklerinde halk edebiyatının unsurları gizlidir. Bu tavrın ve üslubun sanatçıların oluşturdukları ese...

Bu çalışmada, sosyal farklılıklara bağlı olarak, bireylerde ortaya çıkan dil kullanımının ölçünlü dilden farklılaşan boyutları ele alınmakta, bu farklılıkların giderilmesi açısından Türkçenin eğitimi ...

Toplumlarda, ahlâkî değerlerin kazandırılmasında ya da öğretilmesinde, tarihin önemli bir yeri vardır. 23 Nisan 2003 tarihinde Kıbrıs’ta meydana gelen sosyal ve siyasal transformasyonundan beri, KKTC’...

Halkın hayatındaki her konu şiirde işlenmektedir. Çorum, ülkemizin şiir sahaları arasındadır. Sözlü şiir geleneği Çorum'da günümüzde de yaşamaktadır. Şiire başlama nedenleri kişiden kişiye değişm...

(115)

1928 Torbalı (İzmir) Depremi

Melih TINAL

Türkiye’nin birinci derece deprem kuşağı içindeki kentlerinden olan İzmir ve yakın çevresi tarihsel dönemde birçok yıkıcı depreme sahne olmuştur. Bu depremlerden biri de, 31 Mart 1928 Cumartesi günü s...

Tarih eğitiminde farklı yöntem ve tekniklerin kullanılması bu alana zenginlikler kazandıracaktır. Bu amaçla özellikle tarih dersi içinde önemli bir yer tutan hassas konularda “Hermeneutik” yöntemin ku...

Modern/modernizm, postmodern/postmodernizm sözcükleri çok sık kullanılan sözcüklerdir. Bu kavramların içeriği farklı yerlerde farklı anlamlarla doldurulmaktadır. J.Derrida, göstergeye verdiği yeni anl...

(118)

Sessiz Ev’in Hayaleti: Güdük Bir Aydınlanma Projesi

Seyit Battal UĞURLU Macit BALIK

Orhan Pamuk’un (d.1954) ikinci romanı Sessiz Ev’de (1983) anlatılan üç kuşaktan ilkinde yer alan Doktor Selahattin Darvınoğlu, Tanzimat döneminde Türk kültür ve düşünce tarihine giren pozitivist düşün...

Birincil uzun ünlüler, Türkçenin çeşitli lehçe ve ağızlarında çoğunlukla kısalmış veya kısalırken çeşitli seslik izler bırakmıştır. Bu çalışmada birincil uzun ünlülerin Türkçedeki artdamaksıllaşma ola...

Bu çalışmada dil ilişkileri, iki dillilik ve dil değiştirme kavramları ışığında Türklüğün ve Türkiye Türkçesi ağızlarının bir parçası olan Karakeçililer ve Karakeçili ağzı üzerinde durulmuştur. Bu kav...

Necâtî Bey (?-1509) bilinen ve tanınan

Halk anlatıları da tıpkı dil gibi ortak yaşanmışlığın ürünüdür. Anlatılar, toplumun acısını, hayat tarzını, zevklerini gözler önüne serer, gün ışığına çıkarır ve buna bağlı olarak zenginleşir. Halk an...

Suzan Sözen, 1960’lı yılların tanınmış bir popüler roman yazarıdır. Ümitsiz aşkları anlattığı romanlarının satır aralarında pek çok da sosyal konuyu gündeme getirir. Sanatçının yazdığı 11 romanda seçi...

Bu çalışmada Hamdullah Hamdi’nin Yusuf u Züleyha Mesnevisi Axel Olrik’in Epik Kurallar’ı yönünden ele alınmıştır. Mesnevinin epik karakteri değerlendirilirken Türk halk hikâyeleri ve Türk destancılık ...

XVIII. ve XIX. Yüzyıllarda başlayıp hız kazanan milliyetçilik ve modernleşme; doğu-batı arasında bütünsel nitelikte çatlamalara yol açmış, ayrımlar zamanla büsbütün derinleşmiştir. Bu yüzyıllarda başl...

Zihniyet, bir grubun örtük referans sistemi olarak tanımlanmaktadır. Zihniyetin kendisini gösterdiği somut veriler davranışlar, fikirler, yaşam tarzı, ahlak gibi çok geniş alanlarda ortaya çıkmakta, d...

Az?rbaycan komediyası, bir m?tn kimi ?n müxt?lif işar?l?rd?n, m?d?ni-sosial qatlardan t?şkil olunmuşdur. Bu m?tnin, dem?li mill?tin h?yatında, etnik-m?d?ni sistemd? f?al olan işar?l?rin daxilind? etno...

(128)

Türkoğlu Ağzı (Kahramanmaraş Ağızları-I)

Mehmet Dursun ERDEM Esra KİRİK, Sibel ÜST, Güner DAĞDELEN

Türkiye Türkçesi ağızları üzerine yapılan çalışmaların tarihi yenidir. Bu sebeple bakir olanlar oldukça çoktur. Bugüne kadar üzerine ayrıntılı çalışma yapılmamış bölgelerden biri de Kahramanmaraş ilid...

(130)

ÖZBEK ŞAİRİ RAUF PARFİ

Mehmet HAZAR