Batı Türkçesinin ilk metinlerinde, “birlikte, beraber” anlamında çok yaygın biçimde görülen bile sözünün kökeninin Eski Türkçe birle biçimine dayandığı açıktır. Tarama Sözlüğü içinde üç anlam...
DİLİN KÖKENİ ARAYIŞLARI 3: HAYVAN İLETİŞİMİ-I
Bu çalışma daha önce yayımladığım Dilin Kökeni Arayışları başlıklı çalışmalarımın devamı niteliğindedir ve çalışmanın merkezinde hayvan iletişimi yer almaktadır. Dilin kökeni bilim dünyasında...
TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE ANALİTİK FİİL ŞEKİLLERİ-I
Makalede “birleşik fiil” ve “analitik fiil şekli” kavramları açıklanmıştır. Birincisinin leksik birim, ikincisinin ise gramatikal şekil olduğu gösterilmiştir. Analitik fiil şekilleri üzerine ...
Dîvânu Lugâti’t-Türk’ün ilginç bir bulunuş hikâyesi vardır. Kilisli Rıfat’ın naklettiği bu hikâye, Türkoloji camiasında genel kabul görmüş ve yaygınlaşmıştır. Hikâyeye göre, Ali Emiri Efendi,...
RUS VE TÜRK DİL BİLİMİNDE ÇATI (DIATHESIS) KAVRAMI ÜZERİNE
Rus dil biliminde XX. asrın ilk yarısında V. V. Vinogradov çatı kavramını ele alıp etraflıca incelemiş ve genelleştirmiştir. Gerçekte bu kavram Rus dil biliminde yeni değildir, eski dönemlerd...
Türklerin sosyal, kültürel ve gündelik hayatlarından tutun da halk bilimi çalışmaları ile Türk tarihi ve Türk diline dair yapılacak çalışmalara kadar katkı sağlayacak konulardan biri de Türkç...
XUANZANG BİYOGRAFİSİ’NDEKİ ÇİNCE SÖZLERİN SINIFLANDIRILMASI
Şiŋko Şeli Tutuŋ tarafından 10. yüz yılda Çinceden Uygurcaya çevrilen Xuanzang Biyografisi ünlü seyyah Xuanzang’ın 7. yüzyılda Çin’den Hindistan’a yapmış olduğu seyahati içerir. 10 kitap hâli...
Kutadgu Bilig’in Reşit Rahmeti Arat tarafından yayımlanan neşri (1947) üç yazmaya dayanarak hazırlanmıştır. Arat’ın fişlerinden hareketle talebeleri tarafından hazırlanıp yayımlanan Kutadgu B...
MEMLÛK TÜRKÇESİ BİR KIPÇAK LEHÇESİ MİDİR?
Türk dili, tarihî süreç içerisinde coğrafya ve boy temelinde linguistik gelişimler gösterebilirken kimi farklılaşmaları barındırmak suretiyle de her tarihî dönemde bir önceki standart yazı di...
Sözcüklerini eklerle türeten, onları eklerle cümle içinde işleten, tamlamalarını, sözcük öbeklerini eklerle oluşturan Türk dili için ekler ve ek tasnifi konusu, Türkoloji’nin en önemli mesele...
Türk dilinin bilinen ilk dönemlerinde Türkçe kelimelerde asli /ŋ/ sesi görülmektedir. Çeşitli sahalarda ve dönemlerde yazılmış eserlerde karşılaşılan bu ses, Türk dili için kullanılan yazı si...
Bu çalışmada, 16. yüzyılda Kanuni Sultan Süleyman’ın oğlu Şehzade Mustafa’nın isteği ile hocası Sürūri tarafından Arapça aslından çevrilmiş olan Manisa El Yazmaları Kütüphanesi 45 HK 3109 num...
Abdallar, özellikle Yeşilyurt ve Yıldırım Beyazıt dolaylarında, Anamur’un merkezinde yaşamaktadır. Abdal kimliğinin kökeni hakkında pek çok farklı görüş vardır. Bazı Abdallar atalarının Horas...
Türkiye’de Ahmet Caferoğlu’yla başlayan diyalektoloji çalışmaları gittikçe hız kazanmaktadır. Ağız çalışmaları yapılırken, her aşamada dikkat edilmesi gereken belli hususlar vardır. Bunlar a...
KLİTİK KAVRAMI VE TÜRKÇEDE KLİTİKLER-I
Klitikler, tek başına belirli bir anlam ve işleve sahip olmayan; başka bir kelimeye bağlanarak kendine özgü çeşitli fonolojik, morfolojik, sentaktik ve semantik özellikler sergileyen morfemle...
Eski edebî metinlerdeki kelimelerin yazılı ve sesli biçimleri arasındaki ilişki sorunu, karşılaştırmalı-tarihsel dilbilimi alanının geniş bir parçasıdır. Bu yazıda sadece tanrıça Zervan adına...
CODEX CUMANICUS
Türkçenin tarihî lehçelerinden biri olan Kıpçak Türkçesi, Türk dilinin sözlük geleneğinde önemli bir yere sahiptir. Aynı zamanda, Kıpçak Türkçesi, tarihî Türk lehçeleri arasında en çok sözlüğ...
KİTÂB-I MUKADDİME-İ EBU’L-LEYSİ’S-SEMERKANDÎ
Palet Yayınları tarafından Mustafa Toker ve Mehmet Yastı editörlüğünde Abdurrahman Özkan tarafından hazırlanan eser, Mayıs 2018’de okuyucu ile buluşturulmuştur. Bu eser Memluk Kıpçak Türkçes...
TOPLUMSAL DİLBİLİME GİRİŞ (UYGULAMALI ÖRNEKLERİYLE)
Toplumsal dilbilim, “genel bir değerlendirmeyle, dil olgularıyla toplumsal olgular arasındaki ilişkileri, bunların birbirlerini etkilemesini, birbirinin değişkeni olarak ortaya çıkmasını, bir...
DERBENDNĀME
Kuzey Kafkasya, geçmişten günümüze birçok Türk uruğunun vatanı olmuştur. Bölge kimi zaman bütünüyle kimi zaman bir bölümüyle Türk hâkimiyetinde kalmıştır. Kafkasya’da hüküm süren Türk uruklar...
PROF. DR. VİTALİY İVANOVİÇ SERGEYEV’İ KAYBETTİK
Çuvaş ülkesinde yetişen en önemli dil bilimcilerden biri olarak görülen Vitaliy İvanoviç Sergeyev, uzun süredir mücadele ettiği hastalığına12yenik düşerek 17 Ekim 2018 tarihinde hayata gözle...