-I- YENİ TÜRK EDEBİYATININ KAYNAKLARI
Modern Türk Edebiyatı ve etrafındaki problemler düşünüldüğünde şüphesiz ilk akla gelen isimlerden birisi Ahmet Hamdi Tanpınar’dır. Öncelikle bir şair, romancı, hikâyeci olarak sanatkâr kimliğiyle karş...
Yeni Türk Edebiyatı’nın Kaynakları: Savaş ve Edebiyat
Uygarlık tarihinin dönüm noktalarını belirleyen savaşlar, trajik içerikleriyle edebiyatın ana kaynakları arasında yer alır. Türk savaş edebiyatının varlığı edebi-yatçılarımız tarafından uzun yıllar ta...
Yeni Türk Edebiyatında Kaynak Olarak Poetika
Yunanca poiétiké kelimesinden türeyen ve “yap-mak, üretmek, yaratmak” gibi anlamlara gelen poetika, genel olarak bütün sanat dallarını kapsamakta ancak günümüzde yaygın olarak şiir türünü içermektedir...
Yeni Türk Edebiyatı Araştırmalarında Usul
Her bilim dalının kendi mahiyetine göre çalışma ve araştırma, yani doğru, yeterli ve tutarlı bilgiye ulaşma usulleri vardır. Bütün bi¬limsel çalışmalarda “kaynaklar” ve ileri sürülen “tezler” kadar ön...
Mehmet Kaplan'ın Kaynakları
Bu çalışmada Türk edebiyatı ve düşünce hayatına eserleri, araştırmaları, fikirleri, takip ettiği metotlarla yeni bir yol açan ve çok katkı sağlayan Mehmet Kaplan’ın ye¬tişme kaynakları belirlenmeye ça...
Arşivler, yeni Türk edebiyatı alanında araştırma yapacakların başvuracakları kaynakların başında gel-mektedir. Böyle olmalarına rağmen son zamanlara kadar onlardan gerektiği gibi yararlanıldığı söylen...
-II- YENİ TÜRK EDEBİYATINA KAYNAKLIK EDEN DİSİPLİNLER
Nahit Sırrı Örik Abdülhamit Düşerken romanında, çocukluk yıllarında tanığı olduğu, yakın dönem Türk ta¬rihinin önemli gelişmelerini, merkezinde aşkın bulun¬duğu olaylar çevresinde kurgulamıştır. Yazar...
Yeni Türk Edebiyatının Psikoloji Kaynakları
Bu yazıda, Batılılaşma süreciyle ortaya çıkan Yeni Türk Edebiyatının psikoloji kaynakları araştırılmıştır. Yeni Türk Edebiyatı, Tanzimat Fermanının ilanıyla bir¬likte edebi türlerde ve genel olarak ed...
Edebiyat-Sosyoloji İlişkisinde Sosyolojik Kaynak ve Ölçütler
Disiplinler arası ilişkilere baktığımızda, bilimlerin birbirleriyle yakın, uzak ya da dolaylı bağlantılarının ol¬duğunu görürüz. Edebiyat ile sosyoloji arasında ilişki, öncelikle edebiyatın sosyoloji ...
- III - BATI EDEBİYATININ YENİ TÜRK EDEBİYATINA KAYNAKLIK EDİŞİ
Meşrutiyet Tenkidinde Batıdan Giren Terimler
İkinci Meşrutiyet Devrinde hareketli bir edebiyat ortamı doğar. Bu yıllarda topluma yeni bir şekil verilmeye çalışılır. Bu düşüncenin öncüsü, Ziya Gökalp’tır. Gökalp başta olmak üzere devrin aydınları...
Türk Tiyatrosunda Brecht Etkisi
Epik tiyatro kavramı Alman tiyatro yazarı ve ku-ramcısı Bertold Brecht tarafından ortaya atılmıştır. I. Dünya Savaşı’ndan sonra yaşanan politik, sosyal ve eko¬nomik sıkıntıların sonucunda Erwin Piscat...
Coğrafya Merkezli Okuma
Her edebi metin insan hayatındaki iletişim biçimle¬rinden biridir. Aktif/yaratıcı okur karşılaştığı metni farklı açılardan irdeleyerek anlamlandırır. Coğrafya merkezli okuma ya da géo-littéraire yakla...
Metinlerarası İlişkiler Işığında Cemal Süreya Şiirinin Bileşenleri
Cemal Süreya, modern Türk şiirinin en önemli ve özgün şairlerinden biridir. Bu makalede, metinlerarası ilişkiler kuramı ışığında onun şiirinin kaynakları çözüm¬lenmektedir. Çünkü Cemal Süreya’nın şiir...
Türkçede Dante Üzerine
Tanzimat’tan sonra Batı’ya kimlerle açıldık soru-sunun cevaplarından biri de İtalyan şairi Dante’dir. 1880’li yıllardan itibaren önce onun ismi ve hayatı üze-rine Türk edebiyatında ve basın organların...
Ortaçağ İngiliz edebiyatı edebiyat ve kadın ilişki-sinde kadının güçsüzlüğünü vurgulayan bir edebiyattır. Kadınlar genellikle kitaplarda yaptıkları yanlışlar yüzün¬den yer alırlar ve bir söylem aracı ...
“Düzyazı Şiirin Doğuşunu Muştulayan Bir Başya¬pıt: Gaspard de la Nuit” başlıklı yazımızda, Fransa’da düzyazı şiirin doğuşunu hazırlayan etmenler olarak “şiir¬sel düzyazı” ve yabancı edebiyatlardan mas...
Divan şiirinde mana ve hayal derinliği, Sebk-i Hindî ile ön plana çıkmıştır. Şiire farklı bir bakış açısıyla yaklaşılarak zihinde tasarlanabilecek alışılmış kavram¬lara uzak bağdaştırmaların meydana g...
Ulysses Ve Tutunamayanlar’ın Karşılaştırmalı İncelemesi
‘Modernist roman’, 19. yüzyılın sonlarından itiba¬ren geleneksel romana karşı yeni bir estetik anlayışla ortaya çıkmış ve ‘postmodernist romanı’ hazırlamıştır. ‘Modernist roman’ siyasal ve felsefi mod...
Reşat Nuri Güntekin’in Romanlarında Fransız Edebiyatından İzler
Dini okullar ve laik okullar arasındaki çatışmayı konu alan Zola’nın Gerçek (Vérité) ve Reşat Nuri Günte¬kin’in Yeşil Gece romanları arasındaki benzerlik birçok eleştirmence dile getirilmiştir. Ancak,...
Batılılar Gözüyle Harem: Gerçek Ve Fantezi
Harem-i Hümayun veya Batılılarca “tutsak olmuş kadınların dünyası” (Akşit 23) olarak tanımlanan harem, tarih boyunca hep gizemini ve sırrını korumuştur. Batı edebiyatı ve sanatında harem, çeşitli Avru...
Ulysses ve Tutunamayanlar’da Bilinçakışı Tekniği
Modernizmle birlikte romanın anlatımında insan gerçekliğini aracısız vermek amacıyla yeni bir teknik ola¬rak kullanılmaya başlanan bilinç akışı karşımıza çık¬maktadır. Modern edebiyatın öncü yazarı Ja...
Ahmet Haşim ve hüseyin Avni Lifij’den Manzaralar
Bağdat doğumlu Ahmet Haşim (1883/ 1884 -1933), şiirinin ikinci evresinde izlenimci şiirleri ile dikkati çeker. Haşim’in kimi şiirlerinde özellikle sembolist şair Régnier’in etkisi hissedilir. Annesini...
Avrupa Ve Amerika’da Türk Edebiyatı
Avrupa ülkelerinde ve Amerika’da yaşayan Türk yazar ve şairler oldukça tartışmalı ve kapsamlı bir konu¬dur. Hem yurtdışında doğan bu edebiyatın hangi ölçüt¬lere göre adlandırılacağı hem de sanatçıları...
Attilâ İlhan, çağdaş Türk şiirinin önemli temsilcile¬rindendir. Modern ile gelenekseli birleştirmedeki ustalı¬ğını yalnızca şiirlerinde değil romanlarında da göstermiş¬tir. Attilâ İlhan şiirlerinde, N...
- IV - EDEBÎ TÜRLER ve YENİ TÜRK EDEBİYATI
Geleneksel Anlatma Formlarından Çağdaş Romana
On dokuzuncu yüzyılın ikinci yarısından itibaren tanıdığımız roman ve öykü, bir form olarak edebiyatımıza Batıdan gelmiştir. Bu zamana gelinceye kadar Türk toplumu, kurmaca-anlatı ihtiyacını halk hikâ...
Batı Tarzı Türk Hikâyesinin Doğuşu ve Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Ana Temalar
Türk edebiyatının 19. yüzyıldan itibaren tanıştığı edebî türlerden biri olan hikâye, Tanzimat’tan Cumhuri¬yet’e kadar ele aldığı temalar açısından önem arz etmek¬tedir. Bu dönem hem türün gelişim çizg...
Otobiyografi Ve Roman - Otobiyografik Roman
Bu çalışmada roman, otobiyografi, otobiyografik roman kavramları üzerinde durulmaktadır. “Her roman otobiyografiktir” ve “Otobiyografik olan roman yoktur” şeklindeki iki ana önerme kendi içinde tartış...
Edebiyatın Kaynağı Olarak Seyahatnameler
Bu makalede Türk edebiyatındaki seyahat kitap-ları inceleniyor. Makale, esas olarak 15. yüzyıldan günü¬müze kadar yazılan seyahat kitaplarına odaklanmıştır. Türk aydın ve yazarları yaklaşık 500 yıllık...
Bu çalışmada, Türk şiir tarihinde nesnel gerçeklik, yalınlık ve doğallığı esas alan bir estetik alt yapıyla, 1930’lu yılların sonundan itibaren toplumun alt ve orta katmanlarının dünyasını yansıtmayı ...
- V - ÇOCUK EDEBİYATI
“İdeolog”-Şair Ziya Gökalp’in Kaleminden Masallar
Ziya Gökalp daha küçük bir çocukken halk hikâ-yeleri ve masallarına ilgi duymuş ve bir araştırmacı ola¬rak da bu geleneğin önemli ve zengin bir kaynak oldu¬ğunu fark etmiştir. Türkçülük fikrini telkin...
Behçet Necatigil’in Eserlerinde Çocuk
İnsanı bir bütün olarak gören Behçet Necatigil’in şiirlerinde “çocuk” ve “çocukluk” önemli bir yer tutar. Doğrudan çocuklar için yazılmış sayılabilecek tek şiiri olmasına rağmen insan yaşamındaki birç...
İnsan hayatının en önemli devresi olan çocukluk dönemini oluşturan şartlar hem kişilik üzerindeki etkileri ve hem de yazarlar için edebî metinlere bir kaynak olma¬ları bakımından önem taşır. Bu çalışm...
Asaf Hâlet Çelebi’nin Şiirlerinde Çocuk, Masal Ve Tekerleme
Cumhuriyet Dönemi’nin önemli şairlerinden Asaf Hâlet Çelebi, şiirinde ele aldığı temaların çoğunu çocuksu bir bakış açısı ve masalsı bir havayla işlemeye çalışır. Ev¬rensel anlamda çocuk sevgisine sah...
Garip akımının temsilcilerinden olan Orhan Veli Kanık, yazdığı şiirlerle gerek yaşadığı dönemde, gerekse günümüzde pek çok şairi etkilemiştir. Şairlerin şiir gele¬neklerinden etkilenmeleri, bunları şi...
Cumhuriyet dönemi Türk şiirinin önemli isimlerin¬den biri olan Cahit Sıtkı Tarancı, sadece çocuklar için şiir yazmamıştır. Şair, bazı şiirlerinde çocuk duyuşunu ve duyarlılığını başarılı şekilde yansı...