Anadolu coğrafyasına uzak bir bölgede bulunan Doğu Türkistan toprakları, tarih boyunca Türk kültürünün ve edebiyatının şekillendiği ve geliştiği önemli merkezlerden biri olmuştur. Uygur Tür...
HOCA CAHAN ARŞÎ VE DİVANINDAN BİR MESNEVİSİ
Anadolu coğrafyasına uzak bir bölgede bulunan Doğu Türkistan toprakları, tarih boyunca Türk kültürünün ve edebiyatının şekillendiği ve geliştiği önemli merkezlerden biri olmuştur. Uygur Tür...
18. YÜZYILDA YETİŞMİŞ UYGUR DİVAN ŞAİRİ ÖMER KARİM NEVBETÎ
Türklerin kadim yurdu olan Doğu Türkistan, Türk edebiyatının geliştiği önemli merkezler arasındadır. Doğu Türkistan’da 18. yüzyılda yetişmiş şairler klasik Türk edebiyatı bağlamında önemli ...
DOĞU ŞİİRİ GELENEKLERİ: UYGUR DESTANCILIĞINDA AŞK KONUSU
İslam dininin Orta Asya’da yayılması neticesinde, İran ve Türk edebiyatında genel bir gelenek oluşmuştur. Bu gelenek; şekil, konu, kahraman, motif ve üslup gibi açılardan Uygur edebiyatını ...
ERŞİDİN TATLIK'IN "XALTA KOÇİDİN YANĞANDA" (ÇIKMAZ SOKAKTAN DÖNERKEN) ADLI HİKÂYESİ ÜZERİNDE BİR TAHLİL DENEMESİ
Çağdaş Uygur edebiyatında hikâye türü 1930’lu yıllarda ortaya çıkmıştır. Seyfettin Azizi’nin “Yetim Tohtı” adlı hikâyesi Uygur hikâyeciliğindeki ilk örnek sayılır. 1940'lı ve 1950'...
ÇAĞDAŞ UYGUR EDEBİYATI YAZARLARINDAN EHTEM ÖMER VE HİKÂYELERİ
19. yüzyılın sonu ile 20. yüzyılın başlarında başlayan Çağdaş Uygur edebiyatı, kısa zamanda büyük gelişme göstererek önemli temsilciler yetiştirmiştir. Bu temsilcilerden biri de kaleme aldı...
UYGUR ŞAİRİ LUTPULLA MUTELLİP
Toplumların tarihinde silinmez izler bırakan şahsiyetler vardır. Sanatçılar da ürettikleri eserlerle tarihe damga vuran kişilerdir. Özellikle bazı edebî eserler, ait olduğu dönemi yansıtan ...
Çağdaş Uygur edebiyatı köklü bir geleneğe sahiptir. Çünkü Uygurlar hala eski Türk kültür merkezlerinde yaşamaktadır. Aynı zamanda köklü ve gelenekleşmiş Çağatay edebiyatının mirasçısıdırlar...
ÇAĞDAŞ UYGUR EDEBİYATI VE ONUN GELECEĞİ
Çağdaş Uygur edebiyatı, XIX. yüzyılın sonu XX. yüzyılın başlarında oluşan Uygur edebiyatını ifade etmektedir. Uygur Edebiyatı, XIX. yüzyılın ortalarına kadar divan şiiri merkezli gelişirken...
URUMÇİ VE ESKİ UYGUR DİLİNDEKİ “YÜRÜÑÇİN” ÜZERİNE
Bu makale “Yalım Kaya Bitigi Osman Fikri Sertkaya Armağanı” adlı kitaptan alınmıştır. Makalede “Ürümçi” sözcüğünün etimolojisi tartışılmıştır. Yazara göre, “Ürümçi” sözcüğünün kökeni eski U...
TÜRKOLOJİNİN BUGÜNÜ VE GELECEĞİ
Zamanın ihtiyaçlarına göre değişen Türkoloji XV. yüzyıl ile XIX. yüzyıl arasında üstün sistem kabul edilen Osmanlı Devleti’ni anlama çabasındayken XIX. yüzyılda zayıflayan Osmanlı Devleti’n...
Bu yazıda Uygur harfleri ile yazılmış Türkçe bir dua üzerinde durulacaktır. Söz konusu yazı, Musul’a bağlı El-Hıdır köyündeki Mar Behnam manastırındadır. Mezarın kapısındaki tek satırlık du...
UYGUR KÜLTÜRÜNDE TUFAN’IN KUŞLARI: KIRLANGIÇ VE GÜVERCİN
Türk kültüründe kuşlar önemli bir yer tutmaktadır. Türklerin inanış ve düşünce sistemlerinde, geleneksel bazı uygulamalarında, totemlerinde, destan, halk hikâyesi, efsane, masal ve halk şii...
Türk inanç sisteminde bereketin, bolluğun, hayatın kaynağının simgesi olan su ve yağmur, bu bağlamda bir inanç öğesi olarak birtakım ritüellere-törenlere konu olmuştur. İnsanoğlu bu sebeple...
“YUSUFBEĞ-AHMEDBEĞ” DESTANININ UYGURCA VERSİYONU: KARŞILAŞTIRMALI ANALİZ
Bu makalede, Yüsüpbeg-Ehmedbeg destanının Uygur varyantı incelenmiştir. Orta Asya’da Türk boyları arasında yaygın olarak anlatılan bu destanın varyantları çalışmada mukayese edilmiştir. Çal...
MİHAİL VASİLYEVİÇ PEVTSOV VE DOĞU TÜRKİSTAN ARAŞTIRMALARINA KATKISI
Rus seyyah ve araştırmacıların XIX. yüzyılda Çin ve Doğu Türkistan bölgesine yaptıkları araştırma seyahatleri Rusya’da Çin ve Doğu Türkistan ile ilgili çalışmaların zenginleşmesini ve bu bö...
TÜRKİ CUMHURİYETLER ARASINDA ENTEGRASYON SÜRECİNİN GELİŞİM BAŞARISI
Bu makalede, sosyalist sistemin çökmesinden sonra, bağımsızlığını kazanan Türk cumhuriyetlerinin sosyo-kültürel ve ekonomik ilişkileri ele alınmıştır. Türkiye, Azerbaycan, Kırgızistan, Türk...
TÜRK KÜLTÜRÜ BAĞLAMINDA DOĞU TÜRKİSTAN KÜLTÜR TARİHİ
Uygur Türkleri, köklü bir tarihe ve zengin bir kültür birikimine sahiptir. Bu kültürün oluşumu ve gelişiminde ise Uygur Türklerinin yaşadığı coğrafyanın merkezî bir konumda olmasının yanı s...
1755-1949 YILLARI ARASINDA DOĞU TÜRKİSTAN
Sovyetler Birliği’nin yıkılması sonrasında Çin’in Doğu Türkistan’ı entegre etme politikaları batı’ya yani Orta Asya’ya açılımın, Orta Asya’da stratejik etki alanı kurma çabasının bir göster...