Sayı: 32

Logo

Sayı: 32
Yayın Tarihi: 1 Mart 2011
Makale Sayısı: 37

Tukay Özel Sayısı” olarak hazırlama kararı aldıktan sonra Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümündeki dersler ve tez çalışmaları dolayısıyla Tatarca okuma ve Türk...

hareketinin öncüsü Türk Yurdu dergisi gösterir. Türk Yurdu dergisinin 13. sayısının çıkacağı gece Kazan’dan bir telgraf gelir. Telgraf büyük şair Abdullah Tukay’ın ölüm haberini bildirmekt...

(3)

TUKAY YILI VE GÖRKEMLİ KAZANIMLARI

Şirin AKSOY K. M. MİNNULLİN K. M. Minnullin (aktaran: Şirin AKSOY)

Abdullah Tukay, milleti için en gerekli sözü en gerektiği yerde söylemesini bilmiştir. Çok yönlü bir kişi olan Tukay, Tatar edebiyatının gelişimine etki etmiş, birçok yazar ve şairin örnek al...

(4)

TATAR SANATINDA TUKAY’IN ŞİİRİ VE KİŞİLİĞİ

Ülkü POLAT M. G. ARSLANOV Mehmet Gali Arslanov (aktaran: Ülkü POLAT)

Abdullah Tukay Tatar edebiyatının en büyük şairidir. Çok yönlü bir şair olarak hem yaşadığı dönemde hem de sonrasında edebiyata yön vermiş ve yol gösterici olmuştur. Bu makalede Tukay ve ulus...

19-20. yüzyıllarda ortaya çıkan fikir hareketleri, toplumların kendi kültürlerine yönelmesini sağlamıştır. Birçok yazar, bulunduğu toplumun nasıl olması gerektiğine dair fikirlerini, ait oldu...

İdil-Ural bölgesinde yaşayan Çuvaş ve Tatar Türklerinin folklor konusundaki bazı ortak değerleri onların edebiyatlarına da yansımıştır. Modern Tatar edebiyatının kurucularından Abdullah Tukay...

otoriteyi temsil eden aksakallılardadır. Bunlar geçmişin temsilcileridir. Hikâyenin geneli düşünüldüğünde Tukay’ın bu ihtiyar da dâhil olmak üzere köhne kabul ettiği geleneklere saldırdığı a...

(8)

EHMET FEYZİ’NİN “TUKAY” ROMANI

Ülkü POLAT Z. ŞEYHİLİSLAMOV Zahir Şeyhilislamov (aktaran: Ülkü POLAT)

Tatar edebiyatının en büyük isimlerinden birisi olan Abdullah Tukay ile ilgili pek çok çalışma yapılmıştır. Ancak bunların içerisinde E. Feyzi ayrı bir öneme sahiptir. E. Feyzi çalışmaların...

(9)

Z. A. İŞMÖHEMMETOV’UN “TUKAY ATEİZMİ” KİTABI ÜZERİNE

M. Yasin KAYA D. M. ABDULLİNA D. M. Abdullina (aktaran: M. Yasin KAYA)

Tukay’ın bazı eserlerindeki söylemlerinden hareketle onun bir ateist olduğu yolunda bazı görüşler Tatar edebiyat çevrelerince bir dönem tartışılan bir konu olmuştur. Bu yolda yazılan kitapl...

(10)

A. TUKAY’IN ESERLERİNDE SEYAHATNAME TÜRÜ

Sinan GÜZEL E. H. ALİYEVA E. H. Aliyeva (aktaran: Sinan GÜZEL)

Tatar edebiyatının büyük ismi Tukay, çok çeşitli türlerde eser vermiştir. Yazarın yapıtları arasında seyahatname türüne ilişkin yazıları da bulunmaktadır. Bu yazıda, “Kěçkěne seyehet” (Küçücü...

(11)

ABDULLAH TUKAY’IN ESERLERİNDE VE MAHALLİ AĞIZLARDA MİTOLOJİK ŞAHISLAR (“SU ANASI” İZİNDEN)

Seher MEMİŞ F. S. BAYAZİTOVA F. S. Bayazitova (aktaran: Seher MEMİŞ)

Bu yazıda Abdullah Tukay’ın, eserlerinde geniş yer vererek değişik nüanslarla zenginleştirdiği mitolojik şahıslardan “Su anası” hakkında bugün mahallî ağızlardan kaydedilen mitolojik diyalekt...

(12)

XIX. YÜZYIL SONU - XX. YÜZYIL BAŞI TATAR YAZI DİLİ VE ABDULLAH TUKAY’IN İLK DÖNEM ESERLERİ

M. Yasin KAYA İ. B. BEŞİROVA İ. B. Beşirova (aktaran: M. Yasin KAYA)

Bu makalede, Tukay’ın dili çerçevesinde dönemin edebî ve dil akımları incelenmektedir. Genel görüşe göre, Tukay’ın ilk dönem eserleri günümüz Tatar yazı dili özelliklerinden ziyade ortak Türk...

(13)

TATAR MÜZİĞİ SANATÇILARI VE ABDULLAH TUKAY (ŞAİRİN HAYATINDAN BAZI SAYFALAR)

Gözde GÜNGÖR F. H. CEVHEREVA F. H. Cevhereva (aktaran: Gözde GÜNGÖR)

Anton Aleksandroviç Eyhenvald, Tatar müzik sanatının ve müzik folklorunun gelişmesinde büyük pay sahibidir O, halk ezgilerini ve türkülerini toplayıp bu ezgileri batılı usullerle işlemiştir. ...

(14)

A. TUKAY’IN ŞİİRLERİNDE EŞ ANLAMLILAR

Mustafa ÖNER E. N. DENMÖHEMMETOVA (Aktaran: MUSTAFA ÖNER)

Eskiden beri, bir dili iyi bilmenin göstergelerinden birinin, anlamdaş sözlerden doğru biçimde yararlanmak olduğu kabul edilmiştir. XX. yüzyıl başı Tatar şiirinde de bu kabulün bir yansıması ...

(15)

TATAR MEZAR KİTABELERİNDE TUKAY ŞİİRİ

SİNAN GÜZEL M. İ. EHMETCANOV M. İ. EHMETCANOV (Aktaran: SİNAN GÜZEL)

Halka mal olmuş, sevilmiş yazar ve şairlerin eserlerinde yer alan kimi kısımların mezar taşları üzerine yazdırılması bir halk geleneği hâline gelmiştir. Bu durumun örneklerine Tukay›ın eser...

(16)

TUKAY: ŞAHIS VE ŞİİR BÜTÜNLÜĞÜ

Murat ÖZŞAHİN T. N. GALİULLİN T. N. GALİULLİN (Aktaran: MURAT ÖZŞAHİN)

Tatar edebiyatının büyük şairi Abdullah Tukay, Tatar toplumunun duygu ve düşüncelerine tercüman olan, gelişen toplumsal olaylara yönelik düşünce ve tutumunu ortaya koymuş bir şairdir. Onun bu...

(17)

TATAR ANTROPONİMİSİNDE MİLLÎ GELENEKLERİN OLUŞMASINDA ABDULLAH TUKAY’IN ROLÜ

Seher MEMİŞ G. R. GALİULLİNA G. R. GALİULLİNA (Aktaran: SEHER MEMİŞ)

Kişi isimleri, bir milletin dilinin ve kültürünün aynasıdır. Millî dile ve onu korumaya büyük önem veren Abdullah Tukay, Tatar kişi isimleri sisteminin halka yakın olmasını, millî kültürü yan...

(18)

“PĚÇEN BAZARI YAḪUD YAÑA KİSĚKBAŞ” MANZUMESİNDE NAZİRE VE TEMAŞA GÖSTERME GELENEKLERİ

Pınar KAYA R. K. GANİYEVA R. K. GANİYEVA (Aktaran: M. YASİN KAYA)

Abdullah Tukay, Tatar edebiyatının en güçlü mizah ve hiciv ustasıdır Onun bu yönlerini çok güçlü bir şekilde aksettiren eserlerinden biri de “Pěçen Bazarı Yaḫud Yaña Kisěkbaş” adlı manzumesid...

(19)

“YOLDIZ” GAZETESİ VE ABDULLAH TUKAY

Gözde GÜNGÖR İ. İ. YOSIPOV İ. A. GIYLECĚV İ. A. GIYLECĚV İ. İ. YOSIPOV (Aktaran: GÜNGÖR)

“Yoldız” gazetesi, XX. yüzyıl başındaki Tatar kültürünü ve düşünce yapısını yansıtan gazetelerden biridir. Abdullah Tukay’ın eserlerine yer veren ve kimi zaman onun eleştiri oklarına maruz ka...

(20)

ŞİİRDE TUKAY OLGUSU

Sinan GÜZEL N. Ş. HİSAMOV N. Ş. HİSAMOV (Aktaran: SİNAN GÜZEL)

Her dil büyük yazar ve şairleri ile gelişir ve olgunlaşır. Tatar edebiyatı için de Abdullah Tukayıın böylesi bir rolü bulunmaktadır. Bu yazıda uluslararası düzeyde büyük bir saygı gören şair ...

(21)

TUKAY’IN ŞİİRLERİNDE TATAR EDEBÎ DİLİNİN YENİLEŞMESİ

Mustafa ÖNER F. M. HİSAMOVA F. M. HİSAMOVA (Aktaran: MUSTAFA ÖNER)

XIX. yüzyılın sonları ile XX. yüzyılın başlarında gerçekleşen Tatar toplumundaki gelişmeler millî edebî dilin oluşmasına da imkân tanımıştır. Bu durumdan kuşkusuz Tatar yazar ve şairleri de e...

(22)

EMİRHAN YENİKEY’İN EDEBÎ DÜNYASINDA TUKAY GELENEKLERİNİN ETKİSİ

M. Yasin KAYA R. R. İDRİSOV R. R. İDRİSOV (Aktaran: M. YASİN KAYA)

Tukay, gerek kendi devrinde gerekse kendisinden sonra edebiyat dünyasının pek çok ünlü ismini yakından etkilemiş bir şairdir. Bu etkilenmenin en güçlü olduğu kişilerden biri de ünlü Tatar ede...

(23)

TUKAY’IN NİNNİLERİ

Seher MEMİŞ S. G. İSMEGIYLĚVA S. G. İSMEGIYLĔVA (Aktaran: SEHER MEMİŞ)

Halkın sıkıntısını içinde hisseden, onun sanatından beslenen Tatar halk şairi Abdullah Tukay, şiir sanatında ninnilere de müracaat etmiştir. Şairliğinin yanı sıra siyasetçi, pedagog, etnograf...

(24)

XX. YÜZYIL BAŞI ÇOCUK EDEBİYATININ GELİŞİM SÜRECİNDE ABDULLAH TUKAY’IN HİZMETLERİ

M. Yasin KAYA L. İ. MİNHACIYEVA L. İ. MİNHACIYEVA (Aktaran: M. YASİN KAYA)

Abdullah Tukay, Tatar edebiyatı için pek çok konuda ilklerin şairi olmuştur. Onun pek çok şiirinde çocuklar, çocuğun eğitimi, masallar, milli efsaneler konu edinilmesi de bu ilklerden biridir...

(25)

Abdullah Tukay

Dinara DUİSEBAYAVA

birkaç şeyi ifade eder. Yani bir araya getirilmiş şiirleri. Bu kitapta birçok şiir varmış. Gabdolla Tokay2 adlı biri yazmış. -O da kim, diye sordular. -Adını duymadım, bilmiyorum, diye cev...

(26)

Abdullah Tukay (Şiir)

Dinara DUİSEBAYAVA

Olmaz şu gerçeğe kimsenin itirazı, Kazakla Tatar bir babanın çocukları. Abay ile Tukay kardeş şairler, İkiz halkın onlar iki bilgesi. Şu Ural1 Tukay’a açıp kucağını, Hafifletti sızısını ha...

(27)

Abdullah Tukay’ın Su Anası Şiiri Fincede

F. NASRETDİN (Aktaran: SİNAN GÜZEL)

Finlandiya’da Tatarlar arasında kullanılan yazılış usulü ile bastırıldı (bk. Örnek III). Latin harfleri ile yazıldığında metinde çeşitli zorluklar ortaya çıkmaktadır, ancak kitapta yer alan...

1905 yılında Rusya topraklarında gerçekleşen kısmi serbestlik tüm Tatar aydınlarının olduğu gibi, Tatar Edebiyatının büyük şairi Abdullah Tukay’ın şiirlerinin de konu ve yönelişini etkilemişt...

(29)

ABDULLAH TUKAY VE XX. YÜZYIL BAŞI TATAR EDEBÎ DİLİ

M. YASİN KAYA D. B. RAMAZANOVA D. B. RAMAZANOVA (Aktaran: M. YASİN KAYA)

XX. yüzyıl Tatar yazı dili içerisinde Abdullah Tukay’ın dili kendine has özellikleriyle belirmektedir. Eserlerinde Kıpçakça ve Çağatayca gibi tarihî yazı dillerinden sözlere de yer veren Tu...

(30)

“KAZAN” DERGİSİNDE (TÜRKİYE, 1970-1980) TUKAY TEMASI

Seher MEMİŞ E. T. SİBGATULLİNA (Aktaran: SEHER MEMİŞ)

Yabancı ülkelerdeki Tatar diasporasının edebi organı olan gazete ve dergiler arasında 1970-1980 yılları arasında Türkiye’de çıkan Kazan dergisinin ayrı bir yeri vardır. Dünya Tatarlarını bi...

(31)

A. TUKAY’IN ŞİİRLERİNİN ASIL HİKMETLERİ

Mustafa ÖNER F. Z. YAHİN F. Z. YAHİN (Aktaran: MUSTAFA ÖNER)

Tatar edebiyatının büyük şairi Abdullah Tukay, şiiri toplum için bir hizmet aracı olarak kullanmış, yazdığı şiirlerinde Tatar toplumunun eksik ve geri kalan yönlerini ortaya koymuştur. Bu yaz...

(32)

ABDULLAH TUKAY’IN SANATININ TÜRKİYE’DE ARAŞTIRILMA DÜZEYİ

Sinan GÜZEL Ramile Yarullina YILDIRIM R. Y. YILDIRIM (Aktaran: SİNAN GÜZEL)

Abdullah Tukay, sanatı ve eserlerindeki derin duygu ve düşünce dünyasıyla Tatar dünyasını olduğu kadar tüm Türk dünyasını etkilemiştir. Bu yazıda, bu etkinin bir yansıması olan Türkiyeıde Tuk...

(33)

TUKAY’IN LİRİZMİNDE SUFİZM SEMBOLLERİNİN KULLANILIŞI VE DÖNÜŞÜMÜ

Sinan GÜZEL N. M. YOSIPOVA N. M. YOSIPOVA (Aktaran: SİNAN GÜZEL)

XX. yüzyıl, Tatar şiirinde, sufizme ait sembollerin sıkça kullanıldığı bir dönemdir. Bu dönemin büyük şairi Abdullah Tukayıın şiirlerinde de bunu görmek mümkündür. Bu yazıda Abdullah Tukayıın...

(34)

XIX. YÜZYIL İKİ DİLLİ SÖZLÜKLERİ VE TUKAY’IN DİLİ

Mustafa ÖNER E. Ş. YUSUPOVA E. Ş. YUSUPOVA (Aktaran: MUSTAFA ÖNER)

XIX. yüzyılın sonu ile birlikte Tatarlar arasındaki gelişme ve ilerlemenin bir sonucu olarak kitap basım faaliyetleri artmış, sözlük ve gramerlerin yazımına başlanmıştır. Bu dönemde yazılan i...

(35)

ABDULLAH TUKAY ŞİİRLERİNDE TEMEL MOTİFLER

Seher MEMİŞ D. F. ZAHİDULLİNA (Aktaran: SEHER MEMİŞ)

Abdullah Tukay sanatında milletin sıkıntısı, kaderi ve geleceği hakkındaki fikirler ön plandadır. Daha ilk şiirlerinden itibaren Tukay, halkın sıkıntısı ile kederlenip, onu aydınlanmaya ve ge...

(36)

CEMAL VELİDİ VE ABDULLAH TUKAY

Sinan GÜZEL R. S. ZARİPOVA R. S. ZARİPOVA (Aktaran: SİNAN GÜZEL)

A. Tukay’ın yaşamını ve sanatını bilimsel düzlemde inceleyenlerin sayısı oldukça fazladır. Cemal Velidi ise bunlar arasındaki ilk Tukaycı olarak da bilinmektedir. Bu yazı, Cemal Velidi’nin Tu...

(37)

MİLLÎ GELİŞME VE TUKAY’IN ESERLERİ

Mustafa ÖNER M. Z. ZEKİYEV M. Z. ZEKİYEV (Aktaran: MUSTAFA ÖNER)

Çarlık Rusyası döneminin kendisini en çok geliştiren toplumu olan Tatarların millî bir gelişme kaydetmedeki çabası, büyük fikir adamlarının da yetişmesine olanak tanımıştır. Abdullah Tukay da...