değerli hocalarından ders almıştır. Şeyh Efendi olarak bilinen Yusuf Ziyaeddin El-Ezherîden Kelâm, Osman KESKİOĞLU'ndan Türk Edebiyatı, İsmail EZHERLİ’den Arap Dili ve Edebiyatı, Ahmed...

ayırmazdım. Boş zamanlarımı kütüphanede geçirirdim. Haftada en az bir kere sinemaya giderdim. Bulgaristan’da yayınlanan Türk gazetelerini mutlaka okurdum. Bunların yanında günlük Bulgarca g...

Türkçe’yi tercih etmiş, Nusaybin doğumlu bir Türkmen’dir. Oralar Diyarbekir vilayetinin mülhakatındandı. Vahdet-i vücûd düşüncesiyle yüklü şiirleri,(Hurûfîlik ve Fazlullah taraftarlarının t...

bilmez. Zira cebinde olanı dağıtmak onun için sıradan bir iştir. Sanki bir hazinedeymiş gibi hareket eder. Onun bu kimliği ortaya çıkınca bütçe hesapları yavaş yavaş bana devredildi. Çünkü ...

gelip bir müddet dil kurslarına devam etti. Doktorasını hazırlıyordu. Çocukları Türkiye’de bıraktığı için fazla kalamadan döndü. Hüseyin Ağabey de yılsonuna doğru Fransa’dan bir araba satın...

mekanı cennet olsun) Hanımefendi dersi bütün zarafeti ile yürütmeye çalışıyordu. Bu süre zarfında yaptığımız tek şey elifba temrinleriydi, ancak henüz bir arpa boyu yol alamamıştık. Âdeta b...

yıllık doktorum diyeceksin” demişti; o akşam yılbaşı akşamıydı. Jüri üyelerini yemeğe davet teklifini önce Hocam Haluk Bey’e söyledim. Haluk Bey, “yahu Zülfü, bu yılbaşı akşamı Orhan da gel...

selama duran öğrenciler kantinde, yatakhanelerde içki ve sigara içmeye başlamışlardı. Okula liseden kimya hocam Ziya Yavuz (Erzurum Lisesinden kimya öğretmenim) müdür olarak tayin edildi ve...

konuştuğuna, birilerini çekiştirdiğine şahit olmadım. Çevresinde kırılıp darıldığı, tartıştığı insanlar, dostları, arkadaşları elbette ki olmuştur; ama onların arkasından konuştuğunu, onlar...

“Ululuk yolunun âşıkı, yani babam Reşid Efendi. Gönül tekkesinde inzivaya çekilmiştir. Mevleviliğin cesur dostudur. Hüsn ü Aşk’ı, söyle diyerek söze başlatan babamın nefesinin feyziyle tama...

İbrahim Olgun, Seyyid Nesîmî, Hayatı ve Şahsiyeti, Mezuniyet Tezi, Türkiyat Enstitüsü, No.192, 1944-45; Abdülbâki Gölpınarlı, Nesîmî, Usûlî, Rûhî, Yeni Matbaa (Varlık Yayınları), İstanbul 1...

Yazdığı “terkîb-i bend” ve “tercî-i bend”leriyle dikkat çeken Cevrî, Bağdatlı Ruhî ile en güzel şeklini bulan eğilimin bu asırdaki en belirgin temsilcilerindendir. H. Ayan, terkîb-i bend ve...

Öğütlerde bulunur. Eve dönmesini ister. Leylâ bizdedir diye kandırarak eve getirir. Evde de öğütlerini tekrarlar; hangi kızı beğenirse alacağını söyler. Ama Mecnûn'un gözü Leylâ'd...

Mustafa arasındaki rekabet ve münakaşa söz konusu edildikten sonra, müellifin Türkçe karşısındaki tutumu üzerinde durulmuştur. Burada örnek beyitlerle verilen bilgilere göre müellif, Türkçe...

Bir yurtseverlik ve kahramanlık oyunu olan Vatan Yahut Silistre; baskıya ve zulme karşı duyduğu tepkiyi dramatik bir biçimde dile getirdiği Gülnihal; saf, iyi niyetli yurtsever bir deniz su...

faziletlerinden, cehaletin kötülüklerinden örnekler verirse de oğlunda söylenen- leri kabule dair bir emare göremez. Zâhid, Rind'in her söylenene bir ters cevap vermesinden dolayı üzünt...

çocuktur. Kabilede doğar doğmaz birbirleriyle nişanlanan çocuklar büyüyünce Mekteb-i Ebed adlı okula verilirler. Yaşlı Mollâ-yı Cünûn hocalarıdır. Bu sırada birbirlerini severler. Kabilede ...

bölümde alfabetik bir sıra ile 101 şaire yer verilmiştir. Şairlerin hayatları, şairlikleri, mahlasları ve şiirlerinden örneklerin yer aldığı bu kısımda belki de en büyük eksiklik bu şairler...

Şiirde i’câz en kısa tanımıyla, güzel şiir söyleyerek dinleyeni şaşırtmak demektir.İslami şiirin estetik anlayışına göre şair ve şiiri için varılacak en üst basamak olarak bilinir.Mucizeyle...

Eldeki bilgilere göre, Yunus Emre'de rastlanan ve gramatikal olarak bir açıklaması yapılamayan "Bana seni gerek" ifadesinin, eldeki tek örnek olduğu sanılmaktaydı. Araştırmal...

İhtiyaçlar amaçları dogurur; amaçlara ulaşmak içinse dogru ve uygun araçlar gerekir. Dil, insanın, etkin bir hayat sürdürmesinin en gerekli araçlarından biridir. Bu sebeple, insan, ana dili...

ÖZ
Türk edebiyatında önemli bir yere sahip olan Süleyman Nazif, edebi karakterinin yanında nükteleri ile de üne kavuş...

Arapça “edeb”ten kaynaklanan edebiyat kelimesi, başlangıçta farklı anlamları olmakla birlikte daha sonra söz söyleme ve ifadeyle ilgili her türlü çalışmanın genel adı olarak kullanılmıştır....

Mitik dönemde yeraltı-yeryüzü ve gökyüzü olmak üzere üç bölümlü kâinat anlayışı hâkimdir. Yeraltı dünyası ölümü sembolize etmesi bakımından önemlidir. Bu nedenle yeraltındaki varlıklar kötü...

ÖZ
Rakamları harflerle ifâde etmek demek olan ebced’den hareketle, önem verilen bir olayın yılını göstermek üzere, ...

Masallar, Kazaklar arasında büyük ilgi görmüş, sosyal ve toplumsal ya- şamın bir parçası olmuştur. Bu özelliği nedeniyle toplumda eğiticilik görevi, günümüze kadar gelmiştir. Her ne kadar e...

Türk kültürünün Avrupa'daki izleri hâlâ ayaktadır, hâlâ bizleri yaşatmaktadır. Bu izlerin en dikkate değer ürünlerinden bazıları Macaristan'da korunmaktadır. Bu makale kendi kültü...

İsmail Gasprinski (1851–1914)’nin birkaçı dışında esas eserleri şu ana kadar toplanarak basılmamıştır. Kırım Tatar halkının hayatlarını iyileştirmeye yönelik fikirleri bu nedenle tam olarak...

Yusuf Hakkı Üsküdari 18. Yüzyılda yaşamış mutasavvıf bir şairdir. Küçük bir divana sahip olan şair, aynı zamanda şeyhlik makamına kadar yükselmiştir. Bu çalışmada şairin Divanın üç nüshası e...

Abdülhak Hâmid’in Türk edebiyatında ayrı bir yeri vardır. Paris, Hindistan ve İngiltere’de elçilik kâtipliklerinde bululan Hamid, görevi icabı farklı yazılar da kaleme almıştır. Bu çalışmada ...

Bütün güzel sanatların; dolayısıyla bütün güzel sanat eserlerinin temel değer ve niteliklerinden birisi itibârîliktir. Edebiyat da güzel sanatların ana dallarından biri olduğuna göre, onun ...

Mevleviler toplumda kendilerine özgü giyim kuşamları, hal ve tavırlarıyla tanınmışlardır. Mevlevilerin gerek birbirleriyle gerek tarikata mensup olmayan toplumun çeşitli tabakalarından insa...

ÖZ
Bâkî, 16. yüzyılda klasik Türk şiirini “şekil” yönünden mükemmeliyete taşı...

Niyazî-i Mısrî, tasavufî Türk edebiyatının XVII. yüzyıldaki önemli temsilcilerindendir. Malatyalı olmasına rağmen bir süre Mısır’da yaşadığı için Mısrî mahlasını kullanmıştır. Şair, başta d...

Milletler kültürlerini sözlü, yazılı ve elektronik kültür ortamlarında şekillendirir. Bu üç ortamda üretilen ürünlerin ortaya konulmaları ve yaşatılmaları ile ilgili uygulamalar bir birinde...

Klasik Türk edebiyatını anlayabilmek bu edebiyatı oluşturan kültürel ve edebi malzemeyi tanımakla mümkündür. Bu noktada şiir şerhlerinin önemli katkılarının olduğun muhakkaktır. Nâ’ilî’nin ...

Bir metni edebî kılan en önemli yapıtaşlarını sanat, hayâl, mânâ ve fikir, elfâz ve edâ ile eseri niteleyen diğer terimler şeklinde sıralamak mümkündür. Bunlardan mânâ özellikle şiir için, ...

ÖZ
Bugün edebiyat ortamlarının önemli tabirlerinden biri de “poetik tavır”dır. Şairler kendileriyle yapılan söyleşi...

Makalede ilk defa olarak büyük Azerbaycan şairi Seyid İmadeddin Nesimi’nin (1360-1417) millî mensubiyeti hususundaki kanıtlar, sübjektif mülahaza ve tartışmalar söz konusu edilmiştir. Temel...

Divan edebiyatında şehirleri ve şehirlerin özelliklerini anlatan çeşitli nazım şekilleriyle yazılmış eserler bulunmaktadır. Bu tür eserlerin en bilinenleri şehrengîzlerdir. Şehrengîzler dış...

ÖZ
XVIII. yüzyıl divan şairlerinden biri olan Vahîd Mahtûmî, daha çok hece vezinli manzumeleriyle öne &...

Bu çalışma, Hurufilik akımının büyük önderlerinden ünlü divan şairi Nesimi’nin şiirlerinde vahdet-i vücud düşüncesini nasıl işlediğini, hangi simgesel figürlerle ele aldığını ortaya koymaya...

ÖZ
Fehîm-i Kadîm’in “rûz u şeb” redifli, na‘tı ile ona Neşâtî ve Şeyh Ga...

ÖZ
Nesîmî, mutasavvıf bir şairdir. Dolayısıyla onun şiirindeki terimleri gerçek anlamından çok mecâzî...

Asıl adı Muhammed, lâkabı Gülaboğlu, mahlası Askerî’dir. Kütahya’nın Altıntaş İlçesi’ne Bağlı Zemme Köyünde 1621’de doğdu. Eğitim ve görev gereği Kütahya, Antalya, İstanbul ve Afyonkarahisa...

Göç kültürünün her alanda olduğu gibi Divan şairleri arasında da önemli bir yeri vardır. Bazen isteyerek ve bazen istemeyerek şairler yaşadıkları bölgeden ayrılmış ve başka mekânlarda hayat...

Takvimler, zamanı sistemli hale getirirler. Zamanı ölçme işi, daha çok gökteki olaylar ve gök cisimleri ile ilgilidir. Türkler de zamanı belirlemek için kendilerine has, 12 hayvanlı bir tak...

Bu makalede XIV ve XIX. yüzyıllar arasında Anadolu sahasında yazılan 19 mesnevî üzerinde miraç konusu araştırıldı. Çalışmanın giriş bölümünde miraç kelimesinin anlamı üzerinde duruldu, mira...

ÖZ
Bu makalede, Encümen-i Şuarâ’dan Mazlûm-zâde Mehmed Memdûh Paşa’nın üç...

Mesnevî’nin en ünlü kısmı, Ney’in öyküsüne ayrılan ilk on sekiz beytidir. Mevlânâ’nın bu öyküyü nereden aldığı, öyküyü yazmasına neyin sebep olduğu hakkında Mesnevî’de bir açıklama mevcut d...

ÖZ
Divanlarda önemli yer tutan kasidelerin, başlangıçtaki “medh şiiri” olma niteliği, zaman içerisinde değişir....

17. yüzyıl Osmanlı devletinin askerî, siyasi ve sosyal açıdan gerileme dönemine rastlar. Bir önceki yüzyılda başlayan Celalî isyanları, halkın bir çok bakımdan güvenliğini tehdit eder hale ...

Bu çalışmada, Şeyh Galip’in Hüsn ü Aşk mesnevisinde felek kavramının hangi hayal ve sembollerle işlendiğinin incelenmesi amaçlanmıştır. Öncelikle felek kavramı hakkında bilgi verilmiş, ede...

Bu çalışmada, öncelikle kıyafet ilmi ve kıyafetnamelerle ilgili tanımlar, tespitler ve belli başlı eserler söz konusu edilmiştir. Daha sonra Johann Caspar Lavater (1741-1801)’in Almanca Phy...

19. Yüzyılda yaşamış olan Avnî, Divan şiirinin son temsilcilerinden biridir. Hacimli divanının yanında mesnevileri ile de dikkatleri üzerine çekmiş ve bu alandaki başarısını da ortaya koymuşt...

Mevlevilikte zikir esnasında kullanılan zikir tespihlerinin yalnızca Mevleviliğe has şekilleri ve kullanımı vardır. Makalede Mevlana Müzesi eser envanterinin 363 -364 – 365 ve 366 numaralar...

Cumhuriyetin ilk çok partili denemesi olarak Serbest Fırka’nın siyasetin ve halkın seçenekleri arasına dâhil edilmesini ana olay olarak ele alan romancı metnin kurgusal gerilimini ve teşkil...

ÖZ
Bu makalede pervâne ile şem‘ kelimelerinin anlamları, Şem‘ ü Pervâne’nin kaynağı, manzum ve mensur e...

Ortak kültürel mirasımız olan Ali Şir Nevai, Ahmet Yesevi gibi isimler tüm Türk dünyası yazar ve şairlerini etkilemiştir. Özbekler Çağatay edebiyatı mirası üzerine 1910 yılından itibaren ye...

Nazirecilik geleneği içinde önemli bir yere sahip olan “kerem” redifli kasidelerin ilki, nazire mecmualarına göre XV. yüzyılın büyük şairi Şeyhî tarafından yazılmıştır. Onu tanzir eden ilk ...

Kıbrıs doğumlu Osman Türkay (1927-2001) edebi eserlerinde makro ve mikro kozmosu ele alarak insanları evrenin dengesini korumak için barışa, uyuma seslemiştir. “Evrenin Düşünde Gezgin” kita...

İnsan beyninin dinamiği çağrışımlardır. “Gül-bülbül”, zihinlerde uyandırdığı sonsuz çağrışımlarla asırlardır tüm dünya edebiyatlarında var olmuştur. Bu çalışmada, Rifâî’nin Bülbül-nâme’siyl...

Doğu ve Batı toplumları arasında gerek yaşam biçimi, gerekse dünyayı algılayış bakımından büyük farklar olduğu bilinir. Buna rağmen, daha yakından bakıldığında, gerek Doğu toplumlarının, ge...

.

Muğla Üniversitesi. Fen-Edebiyat Fak. Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü. Öğr. Üyesi. ** Burdur Mehmet Akif Ersoy Üni., Eğitim Fakültesi, Türkçe Eğitimi Böl. Öğr. Üyesi. ***Selçuk Üniversitesi E...

Bu makalemizde geçiş dönemleri olarak tanımlayabileceğimiz, doğum, evlenme ve ölüm âdetlerinden sadece evlilikle ilgili beş kavram (Kalın, Saçı, Okuntu, Aşerme, Toy) üzerinde durulacaktır. ...

Hayatını ve eserlerini tanıttığımız Recâîzâde Ahmed Cevdet Efendi (öl. 1831) Manisa’nın Borlu Kasabası’ndandır. İlim ve sanatla uğraşan bir ailenin çocuğu olarak iyi bir eğitim almıştır. ...

Divan edebiyatı son 900 yıl boyunca kültürümüzün ayrılmaz bir parçası olmuştur. Bu edebiyatın önemli bir unsuru da aruz veznidir. Türkiye genelinde lise ve ilgili fakültelerimizde ar...

Yazımıza Râşid Efendi’yi kısaca tanıttıktan sonra, şâirin bu kasideyle ne yapmak istediğini söylediği girizgâh (konuya geçiş beyti) beyti ile başlayıp, medhiyye bölümünden; peygamberlerden ...

Muhtevaca zengin olan ve devamlılık arz eden kültürümüzün, mûsıkî eserlerimize güfte teşkil eden, “şiir” unsuru Dünya şiir tarihinde önemli bir yere sahiptir. Şâirlerimiz insana âit beşerî...