18. asırda mizah ve hicvin en önemli ismi olarak görülen Ebûbekir Kânî et-Tokadî (ö. 1791) kaleme aldığı inşa metinleri ile devrinin nesrine yön veren bir isimdir. Bu ismin inşa metinlerinin bir araya...
Bu çalışma, “ChatGPT-5 yardımıyla klasik Türk edebiyatına ait bir metnin analizi mümkün müdür?” ve “Bu analiz sürecinde hangi yöntemler izlenmektedir?” sorularını merkezine alarak yapay zekâ (YZ) ve d...
GÜLŞENÎZÂDE VÂSIF-I ÂMİDÎ EFENDİ VE BAZI ŞİİRLERİ
Osmanlı döneminin önemli edebi muhitlerinden biri de Diyarbakır’dır. Cemilî, İbrahim Gülşenî, Hayâlî, Hâletî, Şerîfî, Âgâh, Hâmî, Vâlî, Lebib, Kâmî, Çermikli Zihnî, Sırrî Hanım, Said Paşa ve daha birç...
NAZÎRÂ İBRAHİM EFENDİ’NİN MU‘AMMEYÂT-I ESMÂ’-İ HÜSNÂ RİSALESİ
Asıl adı İbrahim olan Nazîr/Nazîrâ, 18. yüzyılda yaşamış mutasavvıf şairlerdendir. Edirne’de dünyaya gelen Şair, âlim bir aileye mensup olup İbrahim Gülşenî’nin torunu, Sarıca Paşa Medresesi müderrisi...
İBRAHİM HALİL’İN NASİHATNÂME TÜRÜNDEKİ MANZUM ESERİ: TULÛÂT
Nasihat insan ve toplumlara yön gösteren sözlü ve yazılı anlatım biçimidir. İnsanlar için bir pusula niteliği taşıyan bu sözlü gelenek, zamanla yazıya aktarılmış ve böylece nasihatnâme türü ortaya çık...
DEĞER AKTARIM YAKLAŞIMLARI AÇISINDAN KIRK VEZİR HİKÂYELERİ'NİN İNCELENMESİ
Bu araştırmanın amacı 15. yüzyılda Şeyhzâde Ahmet Mısrî tarafından Osmanlı sahasında yazılan ve Doğu öykü geleneğinin önde gelen örneklerinden biri olan "Kırk Vezir Hikâyeleri (KVH)" adlı es...
FARUK NAFİZ ÇAMLIBEL’İN YILDIZ YAĞMURU ROMANINA ÜÇGEN ARZU MODELİ ÇERÇEVESİNDE PSİKANALİTİK BİR BAKIŞ
Edebiyatın birçok farklı bilimle bağlantısı olduğu gibi insanı ve insan davranışlarını inceleme merkezine alan psikanalizle de geniş bir bağlantısı bulunmaktadır. Bireyin yaşantısı ruhsal anlamda düşü...
1860’lı yıllarda, Osmanlı-Türk edebiyatının merkezi konumundaki İstanbul’da Batı tarzında kaleme alınan ilk Türk tiyatro eserleri ortaya çıkmaya başlamıştır. Başlangıçta gazete gibi süreli yayınlarda ...
Osmanlı İmparatorluğu’nda Dervişler
Mehmet Olgay Söyler’in Osmanlı İmparatorluğu’nda Dervişler (2025) adlı eseri, Osmanlı toplumunda dervişlerin toplumsal, siyasal ve kültürel etkilerini kapsamlı bir biçimde ele alan çağdaş bir akademik...
Charles Taylor, modern siyaset felsefesi ve kültürel teori alanlarında geliştirdiği eleştirel yaklaşımlarla, modernliğin temel sorunlarını felsefi bir derinlikle ele alan önemli düşünürlerden biridir....
Devletlerarası sınır ilişkileri ve sınır belirleme faaliyetleri Osmanlı diplomasisinin önemli uygulama alanlarından birini oluşturmaktadır. Nitekim tarihsel süreçte pek çok devletle münasebette buluna...
XVII. yüzyılın sonları, Osmanlı taşra şehirlerinin toplumsal ve ekonomik yapılarında belirgin dönüşümlerin yaşandığı bir dönemdir. Osmanlı idari teşkilatında, payitaht dışında kalan tüm bölgeler taşra...
OSMANLI DÖNEMİ AFYON HAMAMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ
Kelime olarak banyo, sıcak ve yunak gibi pek çok anlama gelen hamam, yıkanma kültürünün mekânsal ifadesi olarak antik çağdan günümüze değişim ve gelişim göstererek ulaşmıştır. Türkiye sınırları içeris...
Bu çalışma, Y. Doğan Çetinkaya’nın Osmanlı’da Marksizm ve Sosyalizm adlı eserine dayalı olarak Osmanlı sosyalist hareketlerinin tarihsel gelişimini ve modern Türkiye’ye etkilerini kapsamlı biçimde inc...