Dünya tarihine damga vuran hadiselerden birisi Anadolu coğrafyasının Türkleşmesi ve ardından Osmanlı İmparatorluğu’nun kuruluşudur. Bu hadiselerden ikincisi üzerine Gibbons’un tezi ve Köprülü’nün ona ...
Ermeniler Bizans İmparatorluğu’nun hakimiyeti altında Anadolu’nun doğusundan Kilikya, Orta Anadolu ve Güney Doğu Anadolu’ya göçe zorlandılar. XI. yüzyılın ikinci yarısında Türklerin Anadolu’ya gelmesi...
Zâl Mahmud Paşa, Kanunî Sultan Süleyman devrinde Enderûn’da eğitim görmüş ve ilk taşra görevlerine tayin edilmiş, II. Selim zamanında kubbe veziri olmuş, III. Murad dönemi başlarında bu vazifede iken ...
Padişah tarafından seçilen ve şahsi işleri için görevlendirilen kişilere musâhib denilmektedir. Musâhibler sarayda ve saray dışında ifa edilen farklı hizmetlerde istihdam edilirler. Padişahın hizmetin...
Dünya tarihinin geneli için 17. yüzyıl, geleneksel asker alma yöntemlerinin sınırlarının zorlandığı bir dönem olarak değerlendirilir. Savaşların zamana yayılmasıyla özdeşleşen bu yüzyıl, mevcut asker ...
Tanzimat Fermanı’nda belirtilen herkesin can, mal, ırz ve namusunun korunması ilkesinden yola çıkılarak hemen akabinde ceza kanunları ihdas edilmiştir. Osmanlı memurlarının yargılanmaları bu kanunlar ...
Sicill-i Ahvâl Defterleri Işığında Uluborlulu Memurlar
XIX. yüzyılda Osmanlı Devletinde kamusal istihdama yönelik standardizasyon sağlamak hususunda çok yönlü adımlar atılmıştır. Modernleşmeyi konu edinen birçok çalışmada da zikredildiği üzere öncelikle ç...
19. yüzyılda Çarlık Rusya’nın Türkistan’daki yayılmacı politikasında Hive Hanlığı önemli bir yer teşkil ediyordu. Hanlık toprakları, batı Türkistan’da Hazar Denizi’nin doğusunda stratejik bir konumday...
II. Meşrutiyet’in ilanıyla birlikte Osmanlı İmparatorluğu’nda yeşeren umutlar ve reform arayışları, farklı etnik unsurlara mensup aydınları ortak bir gelecek tasavvurunda bir araya getirmiştir. Meşrut...
Kendilerinden evvel yaşamış olanları bilme, insanoğlunun en eski meraklarındandır. Bu merak hem öncekilerin hem de kendi yaşadıklarını yazma ve sonraki nesillere aktarma olarak tarih ilminin de doğuşu...
Ülkelerin ulusal kimliklerini öne çıkarma arzusu, gastromilliyetçilik (yemek milliyetçiliği) kavramını ortaya çıkarmıştır. Ulusların yiyecek ve içeceklerini milli duygularla hazırlayıp dünyaya tanıtma...
Mekânın adlandırılması, yalnızca coğrafi bir yönlendirme işlevi görmekle kalmaz; aynı o mekâna yüklenen tarihsel, kültürel ve ideolojik anlamları da taşır. Mahalle, bir şehir, kasaba ya da kırsal yer...
Derleme Bir Münşeât Kitabı: Tezkire-i Mahbûb-ı Veysî
Osmanlı döneminde kaleme alınmış münşeât mecmuaları Klasik Türk Edebiyatının önemli araştırma alanlarından biridir. Bu mecmuaların yazma olanlarının yanı sıra matbu örnekleri de günümüze ulaşmıştır. B...
Mecdî’nin Hadâiku’ş-Şakâik’ında Ölümün Edebî Anlatımı
Mecdî Mehmed Efendi’nin Hadâiku’ş-Şakâik isimli eseri, Taşköprîzâde Ahmed Efendi’nin Arapça olarak kaleme aldığı Şakâik-ı Nu’mâniyye’nin tercümesidir. Osmanlı sahasında ulemâ ve meşâyıh biyografileri...
İnsan ve toplum hayatını düzenleyen amillerin başında adalet gelir. Bütün inanç sistemlerinde önemli bir mefhum olmakla birlikte, özellikle İslam’da adalete çok büyük ehemmiyet verilmiştir. Birçok aye...
Türkçe Siyer Geleneğinde İki Temsil: Darîr ve Veysî’nin Eserlerinin Karşılaştırılması
Türklerin İslamiyeti kabulünün, onların sosyal yapısından kültürel ve sanatsal üretimlerine kadar pek çok alanda belirgin yansımaları olmuştur. Söz konusu etkileşimle birlikte, Türkler İslam düşüncesi...
İsmâil Rüsûhî Ankaravî’nin Makâsıd-ı Aliyye Fî Şerhi't-Tâ’iyye Adlı Eseri Üzerine Bir İnceleme
Klasik Türk edebiyatı şerh geleneğinde birçok Arapça kaside şerhi göze çarpmaktadır. İslam medeniyetinin altın çağında, hem Arap hem de İslam edebiyatında derin izler bırakan şairlerden biri olarak bi...
Ezop’un 19. yüzyıl öncesinde Osmanlı Türkçesine yapılan ve şimdiye kadar tespit edilen beş çevirisi bulunmaktadır. Bu makale mevcut çalışmalarda zikredilmeyen ve yeni bulunan bir Ezop çevirisini ve mü...
20. yüzyılın sonlarından itibaren Azerbaycan ve Kazakistan’da edebiyat, SSCB’nin tüm ülkelerinde olduğu gibi, Sovyet ideolojisinden arınma dönemine girmiştir. Vatan, millet, hürriyet temalarının yanı ...
Bu makalede, Gregoryan Muhiti Kıpçak Türkçesi Fal Kitabı olarak adlandırılan el yazması, Polonya’nın Kraków şehrindeki Jagellonian Üniversitesi Kütüphanesi El Yazmaları Koleksiyonunun Ermeni El Yazma...
Bir şehzade olarak dünyaya gelen Śākyamuni Buddha, manevi arayışla dünyevi hayatı terk ederek aydınlığa erişmiştir. Buddha, gün geçtikçe diğer insanlardan farklı ve üstün olduğunu vurgulayan insanüstü...
Seray Şahiner; Gelin Başı, Hanımların Dikkatine ve Hep Yek gibi hikâyelerinin yanı sıra Antabus, Kul ve Ülker Abla gibi romanlarıyla son dönem Türk edebiyatının önemli yazarlarındadır. Şahiner hem hik...
Çağdaş sanat felsefelerinden biri olarak öne çıkan ontolojik çözümleme yöntemi bir sanat eserinin anlamını ve sanatsal değerini açıklamak amacıyla kullanılan önemli yaklaşımlardan biridir. Bu yöntem İ...
Şor Masallarında “Açıklanamayan Sır-Gösterilemeyen Sihirli Nesne” Motifinin Psikolojik ve Ritüelistik Anlamları
“Açıklanamayan sır veya gösterilemeyen sihirli nesne”, halk masallarında sık karşılaşılan bir motiftir. Masallarda kahramanın, doğaüstü yollarla, psişik süreçlerden geçerek bazı bilgilere, güçlere ula...