ÖZ Ali Emîrî, Nisan 1857’de Diyarbakır’da dünyaya geldi. Sıbyan mektebi ve medrese eğitimini burada tamamladı. Şair, yazar, eleştirmen, kütüphaneci, arşivci, tarihçi ve edebiyat tarihçisi olarak çok ...

Ömrünü kitaplarına ve Millet Kütüphanesi’ne vakfeden Alî Emîrî, hayatı boyunca hiç evlenmemiş, bekar kalmayı tercih etmiştir. Emîrî üzerine yapılan çalışmalarda onun bu tercihi, kitaplara duyduğu aşkl...

Semavî dinler açısından büyük önem arz eden Filistin, tarih boyunca başta Asur, Babil, Pers, memluk ve Osmanlı olmak üzere pek çok medeniyete ev sahipliği yapmıştır. Filistin, Memluk hâkimiyetinden so...

Osmanlı klâsik edebiyatı, XIII. yüzyıldan itibaren başlayıp klâsik İran edebiyatı etkisinde gelişimini sürdürmüş ve XIX. asrın ortalarına kadar devam ederek hakim edebiyat anlayışı olmuştur. Osmanlı’d...

Aşk, asırlar boyunca âşık, ma’şûk ve rakip sarmalında, mecazî/beşerî ve hakikî/ilahî formuyla edebî metinlerde yerini almıştır. Özellikle klasik Türk şiirinde aşk olgusu, şairlerin edebi söylem ve hay...

Kültür târihimizin önemli şahsiyetlerinden Ali Emîrî Efendi (1857-1924), daha ziyâde ve öncelikli olarak Türk dili, târihi ve toplum hayatının her sahasına ait çeşitli ve zengin bilgileri ihtivâ etmes...

Bu çalışmada “kitâb” redifli iki şiir üzerinde durulmuş, bu şiirler üzerine mukayeseli okumalar yapılmış, şiirler şekil ve içerik yönünden incelenmiştir. Çalışmanın amacı farklı yüzyıllarda yaşamış ol...

Ali Emîrî, şairliğiyle, tarihçiliğiyle, eleştirmenliğiyle, neşir çalışmalarıyla, dergi ve kitap projeleriyle XIX. yüzyıl Türk kültür ve edebiyatında önemli mevkiler edinmiş yazarlardandır. Onun Osmanl...

Kur’ân-ı Kerîm’de âyetler, muhkem ve müteşâbih olmak üzere iki şekilde tavsif edilir. Muhkem âyetler, manasında tereddüt bulunmayan, açık âyetler olarak kabul edilirken müteşâbih âyetler, manası herke...

Tezkireler, şâirlerin hayatları, eserleri, edebî kişilikleriyle alakalı bilgiler veren eserlerdir. Türk edebiyatında Ali Şir Nevâyî’nin Mecâlisü’n-Nefâis adlı eseriyle başlayan ve XX. yüzyılda Mahmud ...

Edebî bir muhitte şairin kimliğini gösteren ve bir şairin diğer şairlerden tefrik edilmesini sağlayan mahlasın, Türk edebiyatındaki uzun serüveninde pek çok aşamalardan geçtiği, farklı kullanım alanla...

Yazma eserler, ana metni ve üzerine yazılan metin dışı kayıtlarıyla Osmanlı okuma kültürünü günümüze taşıyan önemli kaynaklardandır. Bu bağlamda yazma eserlerin içinde yer alan metinle birlikte üzerin...

Klasik Türk edebiyatı tarihinin en önemli kaynaklarından biri tezkirelerdir. 15. yüzyıldan beri sayıları ve hacimleri artarak 19. yüzyıla kadar ulaşmış olan tezkireler, bu dönemde de şairlerin hayatla...

Klasik Türk edebiyatında şairlerin yetiştiği meslek sınıflarının başında ilmiye sınıfı gelmektedir. Buna göre kadılık ve müderrislik başta olmak üzere ilmiye sınıfının çeşitli kademelerinde görev yapa...

16. asrın ünlü biyograflarından Âşık Çelebi’nin Meşâ‛irü’ş-şu‛arâ adını verdiği şâirler tezkiresi günümüzde hâlâ ehemmiyetini koruyan Osmanlı edebiyatı kaynaklarından birisidir. Eserde tüm Osmanlı imp...

Nev‘izâde Atâyî tarafından 1634 yılında Taşköprîzâde Ahmed İsâmeddin Efendi’nin Şakâ’iku’n-nu῾mâniyye fî ῾Ulemâi’d-devleti’l-Osmâniyye’sine zeyil olarak yazılan Hadâ’iku’l-Hakâ’ik fî Tekmileti’ş-Şakâ’...

Nazire veya nazirecilik en genel tanımı ile vezin, kafiye ve ölçü birlikteliği göz önünde bulundurularak bir şiirin benzerini ve aynı zamanda ondan daha iyisini yazma işlemidir. Nazire eğitim faaliyet...

Yazılı kültüre dayalı modern öncesi birçok toplumda olduğu gibi Osmanlı toplumunda da ilim ve sanat üretimi büyük oranda himaye geleneği etrafında şekillenmekteydi. Hami ve sanatçı/âlimin karşılıklı ...

Hayatı hakkında çok fazla bilgi bulunmayan, kaynaklarda XVI. yüzyıl divan şairi olarak yer verilen Mahremî, yeni yapılan araştırmalarla daha iyi tanınmıştır. Türkî-i Basit şiirleri ve Tatavlalı Mahrem...

İstanbul Süleymaniye Kütüphanesi Yazma Bağışlar Bölümü 776 demirbaş numarasıyla kayıtlı küçük hacimli bir mecmua bu çalışmanın esasını teşkil eder. Mecmuada Garîbî mahlasını kullanan bir şairin manzum...

Şirvanlı Mehmed Hâlis Efendi, Osmanlı’nın son döneminde 1843-1913 yılları arasında yaşamış son Osmanlı uleması şahsiyetlerden biridir. Memleketi Şirvan’da başlayan ilim hayatı bir süre Amasya’da devam...

Peygamber kıssaları, insanların sıradan hayatlarını etkileyen olağanüstülüklerle örülüdür ve içerisinde çeşitli değer yargıları barındırmaktadır. Bu nedenle sanatın bütün şubelerinde sıklıkla yer bula...

Firâset tecrübe, gözlem ya da ilahi bir lütuf sayesinde olayların iç yüzünü keşfetme ve fiziki özelliklerinden yola çıkarak insanın huy ve davranış biçimlerine dair doğru çıkarımlar yapabilme bilgi ve...

Hurufiler, İmadüddin Nesîmî’den başlayarak Hurufilik düşüncesini Farsça’nın yanında Türkçe eserlerle de anlatmaya gayret etmişlerdir. Bunun için pek çok hacimli eser vücuda getiren Hurufiler, küçük ha...

Altı asırdan fazla çok geniş bir coğrafyada binlerce sanatçı ve eserle, çok güçlü bir şekilde temsil edilen ve Türk edebiyatında müstesna bir yeri olan döneme klasik Türk edebiyatı denmektedir. Bu dön...

Kâ‘b b Züheyr’in (ö. 24/645 ?) Kasîde-i Bürde’si dinî, tarihî ve içtimai hayata yansımaları oldukça zengin bir edebî klasiktir. Söylendiği dönemden çok kısa bir süre sonra kaside üzerine yazılan farkl...

I. Dünya Savaşı (1914-1918) sürerken Sultan V. Mehmed Reşad’ın el yazısı ile Çanakkale cephesinde kazanılan zaferin konu edildiği 5 beyitlik bir gazel yayınlanır. Osmanlı devletindeki şair padişahlar ...

Dildeki kelime, kavram ve tabirlerin; gerçek, mecaz ve yan anlam ilişkilerine bağlı olarak edebî metinlerde kullanılması çok anlamlı yapıların oluşmasını sağlamaktadır. Deyimler gibi gerçek anlamların...

Türk şerh edebiyatının önemli isimlerinden biri olan Süleymân Fehîm Efendi XIX. yüzyılda eser vermiş bir şair ve şârihtir. XVII. yüzyıl dîvân şâiri Fehîm-i Kadîm ile karıştırılmamak için kendisine Feh...

Hızrî-yi Bağdadî biyografik kaynaklarda hakkında herhangi bir bilgiye rastlanmayan 16. yüzyıl şairlerinden biridir. Hayatına dair mevcut bilgiler, şairin Münazara-yı Tîğ ü Kalem mesnevisinden hareketl...

Klasik Türk edebiyatının önemli başvuru kaynakları arasında gösterilen şiir mecmuaları, yazıldıkları dönemin ve derleyicisinin edebî zevkini yansıtan önemli kültür hazinelerimizdendir. Nitekim mecmual...

Prof. Dr. Sadık YAZAR ve Doç. Dr. Mustafa Uğurlu ARSLAN tarafından hazırlanan Ali Emîrî Divânı’nın tanıtım yazısıdır.

Ali Emȋrȋ Efendi (1857-1924), Daha çok topladığı kitaplarla meşhur olan son devir kitap meraklılarından, Millet Kütüphanesinin kurucusu ve okuma sevdalısı olan önemli bir şahsiyettir. Şair, Edebiyat t...

Çalışmamızda, İdris Kadıoğlu tarafından 2014 yılında neşredilen ve müellifinin Ali Emîrî Efendi olduğu Tezkire-i Şu’arâ-yı Âmid adlı eserin tanıtım ve değerlendirmesiyle beraber kısa başlıklar maddel...

Diyarbekir’in Türk edebiyatına armağan ettiği mümtaz şahsiyetlerden biri olan Ali Emîrî Efendi edebiyat tarihi, tenkit ve süreli yayınlar konusundaki çalışmalarının yanı sıra hacimli bir divan tertip ...

Acemzâde Hüseyin Efendi, Osmanlı İmparatorluğu’na siyasi ve kültürel alanlarda önemli katkılar sunan etkili bir devlet adamı olarak öne çıkmaktadır. Farklı devlet görevlerini üstlenerek hacegân sınıfı...

Bu çalışmanın amacı dönemin önemli şahsiyetlerinden Ali Emîrî' nin Mardin'e hava değişimi için gittiği esnada keşfedilen eser tanıtılmaya çalışıldı. Emîrî , keşfettiği eseri düzenleyerek ne...

Farsça tezkireler hicrî yedinci yüzyıldan itibaren yazılmaya başlamıştır. Bu türde yazılan eserler kendisinden sonra gerek Fars edebiyatında gerek Türk edebiyatında yazılmış olan birçok tezkireye mode...

İslam kültür ve medeniyetinin gelişmesinde ve son derece geniş bir coğrafyaya yayılmasında tasavvufun, dolayısıyla tarikatların rolü yadsınamaz. Tasavvuf ekollerini, diğer bir ifade ile tarikatların t...

Türk tarihinin en uzun soluklu edebî geleneği olarak kabul edilen klasik Türk edebiyatında şairler, çeşitli sanatsal ve edebî tekniklerle eserlerini süsler ve zenginleştirirlerdi. Bu sayede hem okuyuc...

Alaşehir; verimli toprakları, jeopolitik konumumun etkisiyle eski çağlardan beri yerleşim yeri olmuş ve birçok medeniyete beşiklik etmiştir. Anadolu’nun kapılarının Türklere açılmasıyla başlayan süreç...

İbrâhîm bin Edhem’in hayatı, menkabeleri, kerametleri, sözleri Türk edebiyatında manzum ve mensur eserlerde işlenmiştir. Bu konuda müstakil, külliyetli eserler yazıldığı gibi kimi kitaplarda İbrâhîm b...

Türk edebiyatı tarihinde, tarihî şahsiyetlere ve tarihî olaylara dair yazılmış çok sayıda manzum esere rastlanmaktadır. Bunlar müstakil olabileceği gibi herhangi bir eserin içerisinde de yer bulabilme...

Osmanlı sultan ve şehzadeleri devletin kuruluşundan itibaren edebî, tarihî, kültürel ve bilimsel faaliyetlere ilgi göstermiş ve bu faaliyetleri gerçekleştirenleri teşvik etmiştir. Bu doğrultuda birçok...

Türk edebiyatında insan vücudunun bir yerinde deri ile birlikte derinin hemen altındaki kasların hafifçe oynamasını yorumlayarak gelecekten haber veren ve bir çeşit fal kitabı niteliğinde kaleme alına...

Abdulkadir Yuvalı ve Ahmet Halaçoğlu tarafından yayına hazırlanan ve Ali Emirî Efendi'ye ait olan "Osmanlı Doğu Vilâyetleri" kitabının tanıtım yazısıdır.