17. asır Osmanlı âlim, şair ve yazarlarından biri olan Dânişî Şâban bin Mustafa, şuara tezkireleri, eş-Şekā’iku’n-Nu‘mâniyye… zeyilleri gibi biyografik eserlerde hayatına dair bilgi bulunmaya...
Çok sayıda metin örneğini muhtevi Münşe’ât-ı Kânî, inşa sahasında alışılmış örnekler dışında pek çok hususiyeti ile müstesna bir ismin ifadesine dönüşmüştür. Nevi şahsına münhasır bu ismin if...
“BİZİM YUNUS”UN ŞİİRLERİ HAKKINDA GENEL DEĞERLENDİRME
Tasavvufî şiirleriyle asırlarca Anadolu insanının ruh ve düşünce dünyasına seslenen Yunus Emre, yaşadığı asırdan ve muhitten konuşan ama sözleriyle hala bu tazeliği koruyan ender Türk sûfiler...
MEHMED BAHÂEDDÎN FERÎD EFENDİ VE MECMUA-İ MUHABBET ADLI ESERİ
Bir 19. yüzyıl şairi olan Mehmed Bahâeddîn Ferîd Efendi (ö. 1838), Osmanlı şeyhülislamlarından Âşir Efendi’nin (ö. 1804) oğludur. Kaynaklarda yalnızca bir gazeline yer verilen, herhangi bir e...
KÖSTENDİLLİ SÜLEYMAN ŞEYHÎ’NİN BİR GAZELİNDE SATRANÇ VE SATRANÇ TERİMLERİ
Klâsik dönem Türk şairleri âdetler, gelenek ve görenekler, inanışlar, giyim kuşam, av, spor, çeşitli oyunlar gibi sosyal hayata dair pek çok unsuru şiirlerinde yansıtmışlardır. Bu bağlamda, s...
BÂKÎ DİVANI’NDA GAMZE
Bâkî, 16. yüzyılın en meşhur şairlerinden olup Sultânü’ş-şuarâ İstanbul Türkçesinin dil özelliklerini şiirine yansıtmış, aruzu şiirlerinde başarılı bir şekilde tatbik etmiştir. Şiirlerinde ye...
KLASİK TÜRK ŞİİRİNDE “PÂK-DÂMEN” İFADESİNE DAİR BAZI TESPİTLER
“Etek” bugün zikredildiğinde akla bir kadın giysisini getirmektedir. Eski zamanlarda ise sözcük bugünün aksine hem erkek hem kadınlar için bir dış giysisi ya da kaftan gibi bazı giysilerin bi...
BENDERLİ CESÂRÎ DİVANI’NDAKİ ŞEHİR ŞİİRLERİ
Her şair içinde yaşadığı ortamın kültüründen etkilenir. Geniş bir coğrafyaya yayılan, içinde pek çok kültür barındıran Osmanlı Devleti’nin aydın kesimini oluşturan divan şairleri de çevreleri...
Ahmedî’nin İskendernâme isimli eseri her ne kadar Makedonyalı Büyük İskender’in efsanevî hayatı hakkında bilgiler içeren ansiklopedik bir eser olsa da Firdevsî ve Nizâmî’nin eseri örnek alına...
ALİ ŞÎR NEVÂYÎ’NİN TÜRKÇE DİVANLARINDA SABIR
Toplum içinde yaşayan bireylerin bazı güzel hasletlere sahip olması beklenir. Yardımseverlik, duygudaşlık, hoşgörü, sağduyu, sabır gibi değerler; toplumun birliği ve huzuru açısından son dere...