Sayı: 9,

Sayı: 9, <span class="text-design-label" style="font-size
Yayın Tarihi: 30 Aralık 2022
Makale Sayısı: 58

Bu araştırmanın amacı, A sınıfı olarak adlandırılan SCI-Expanded, SSCI ve A&HCI dizinli dergilerde yayımlanan ikinci/yabancı dil olarak Türkçe öğretimi alanına ilişkin makalelerin eği...

Doğudan batıya doğru göç eden Türkler, Avrupa’da siyasi, sosyal ve kültürel pek çok değişimi de beraberinde getirmiştir. Türklerin hâkim güç olmalarıyla birlikte, özellikle Doğu Avrupa’da Tür...

Baş döndürücü bir süratle ilerleyen bilimsel ve teknolojik gelişmeler, hızlı iletişim kurabilen, anlam oluşturma sürecinin aktif yapılandırıcısı olabilen, demokratik ve çok yönlü bireylerin y...

Metafor, bir sözcüğün imgeler yardımıyla yeni anlamlar kazanmasıdır. Metaforlar, algıları ortaya çıkarması işleviyle Türkçe eğitiminde önemli bir yere sahiptir. Dilbilim verilerinin Türkçe eğ...

Türk edebiyatında üç dilli manzum sözlükler 15. yüzyıldan itibaren görülür. Manzum sözlükler nazım gücünden faydalanılarak kelimelerin kolay ezberlenmesi ve akılda tutulmasını sağlamak amacıy...

Binlerce yıllık geçmişe sahip olan Türk dilinin gramer kuralları üzerine bir hayli çalışma yapılmıştır. Yapılan çalışmalara genel olarak bakıldığında Türk dilinin gramer özelliklerinin bazı i...

ʿIkdü’l-Cumān fī Tārīḫi Ehli’z-Zamān; Hanefî fakihi, tarihçi, hadis ve dil âlimi Bedreddin el-Aynî’nin (ö. 855/1451) Hz. Adem'den başlayarak 850 (1446) yılına kadar olan hadiseleri umumi...

(8)

Türkçenin Komşu Dillerinden Makedoncanın Coğrafyası

Alpay İĞCİ Raziye Ayşenur ÖZAYDIN

Türkçenin Balkan coğrafyasındaki komşularından biri Makedoncadır. Balkanlar içinde Türkçe ile Makedoncanın beraber yaşayıp etkileşimde olduğu bir saha söz konusudur. Slav dillerinin güney kıs...

Dîvânu Lugâti’t-Türk (DLT) günümüz modern sözlüklerinden beklenen bilgi tiplerinin tamamını bütünüyle içermese de sözcüklerin eşdizimlilik bilgisini çeşitli yollarla titizlikle betimler. DLT&...

(10)

Doğu Balkan Türk Ağızlarında Sıralı, Bağlı Cümleler

Elza ALIŞOVA DEMİRDAĞ Süleyman AKSU

Genel olarak ağızlar, konuşma dillerinin bölgelere göre ses ve şekil olarak farklılık gösteren kolları olarak tanımlanmaktadır. Ağızlar, o dilin tarihi gelişiminin canlı belgeleridir. Bu bağl...

Küreselleşme toplumların düşünce kalıplarını, davranış şekillerini ve hayat tarzlarını belirleyen, dönüştüren, yönlendiren bir unsur haline gelmiştir. Bu dönüşüm sadece toplumların dünya algı...

Yazılı metinlerden takip edilerek varlığı bilinen, bugüne göre “eski” ya da “ilk” sözler ve ekler zaman içinde çeşitli değişmelere uğrarlar ya da zaman çizgisinde varlıklarını sürdüremez olup...

Türkçe, 11. asırdan itibaren Anadolu’da kurulan devlet ve beyliklerin tasarruflarından etkilenmiş ve dönemlerin hâkim kültürlerinin etkisinde kalmıştır. Bu tesir, Türkçenin bazen ne sanat dil...

Sözlük yazımı, insanlık tarihinin çok eski zamanlarına kadar uzanmaktadır. İlk örneklerinden günümüze kadar geçen süre zarfı içinde sözlükler biçim, tür vb. hususlarda gelişim ve değişimler g...

Türkler, İslâmi çevreye dâhil oldukları Karahanlılar döneminde Arap alfabesinin yanı sıra eski yazı sistemi ile yani Uygur yazısı ile de eserler vermeye devam etmişlerdir. Bu dönem eserlerind...

Eski Anadolu Türkçesi döneminde telif ve tercüme pek çok eser kaleme alınmıştır. Kuran tercümesi, hadis tercümesi, siyer tercümesi, kısasü’l-enbiya, tezkiretü’l-evliya gibi türlerde eserler o...

Uygurlar, uzun tarihsel gelişimi boyunca, diğer milletlerle ekonomik ve kültürel alışveriş sürecinde diğer dillerden çok sayıda alıntı kelime ödünç almıştır ve bağlaçlar da bunlardan biridir....

Cönkler; not defteri özelliği taşıyan, daha çok halk dilinin yansıdığı, konuşma dili özellikleri gösteren metinlerdir. İçinde çok farklı dönemlere ait şiir parçaları, edebî metinler, tarifler...

Sözcükler genel olarak dinamik bir yapıya sahiptirler. İnsan ihtiyaçlarının değişmesi, etkileşim, teknolojik gelişmeler vb. birçok nedenden dolayı sözcüklerin zaman içinde değiştiği, kullanım...

Bu çalışmada, Kıssa-i Musa’da Kur’an-ı Kerim’den alıntılar içeren cümle kalıpları ele alınmıştır. Bu alıntılar, konumlarına göre cümle içi alıntılar ve cümleler arası alıntılar olarak sınıfla...

Bu çalışmanın amacı, yabancılara Türkçe öğretimi kitaplarında yer alan dinleme metinlerini kip öğretimi açısından incelemektir. Çalışma, nitel araştırma desenlerinden durum çalışması yöntemi ...

Bu araştırmanın amacı Türkçe öğretmenlerinin ders kitaplarına bağlılıklarının belirlenmesi ve salgın döneminde sürdürülen Türkçe derslerinde ders kitabı kullanımının öğretmen görüşleri doğrul...

Dil öğretiminde öğrencilere kazandırılması hedeflenen becerilerden biri de nitelikli okumanın göstergesi olan akıcı okuma becerisidir. Akıcı okuma, okuma eğitiminin temel amacı olarak görülen...

Akademik yazılara özgü genel ilkeler bulunduğu gibi, metin türüne özgü birtakım yapısal ve işlevsel farklılıklar da söz konusudur. Bu nedenle akademik yazma derslerinde, metin türlerine özgü ...

Günümüzde kitap okurlarına ve/veya dinleyicilerine yönelik tasarlanmış dijital uygulamaların kullanımı giderek yaygınlaşmaktadır. Bu araştırmanın amacı Türkiye’de kullanımı giderek yaygınlaşa...

Okul sözlükleri hazırlanırken dikkat edilmesi gereken hususlardan biri sözlük kullanıcısına sözcüğün anlamını öğrenmesi açısından kolaylık sağlayacak olan örnek cümlelerin başka bir ifadeyle ...

Eserlerin hangi amaçlarla üretildiğinin ve/veya neden yazıldığının bilinmesi/bildirilmesi, eserin alegorisini sunma-belirleme ve mesajını iletme-alma açısından önem arz eder. Eserlerde bölüm ...

Edebî metinlerin nasıl incelenmesi gerektiği konusu, öteden beri edebiyat araştırmacılarının üzerine en çok düşündükleri meselelerden biridir. Klasik Türk edebiyatı alanında metin incelemesin...

Nezihe Meriç, 1950 Kuşağı olarak adlandırılan ve Türk öyküsünde büyük bir kırılma yaşatan öykücülerden biridir. Yazar, eserlerinde toplumsal konulara ağırlık vermiştir. Yazarın en çok değindi...

XIX. asır klasik Türk edebiyatının kadın şairlerinden İstanbullu Leylâ Hanım ile Şeref Hanım, hayatlarını bu kadim şehirde sürdürmüşlerdir. Tahsilli ve aydın ailelerin kızları olan bu iki şai...

Edebiyat tarihimizin en önemli kaynakları arasında yer alan mecmûalar geçmişten günümüze birçok bilinmeyenin gün yüzüne çıkmasını sağlamıştır. Bilhassa son yıllarda mecmûalar üzerine yapılan ...

On sekizinci asırda Osmanlı topraklarında tasavvufî faaliyetler büyük bir gelişme göstermiştir. Bu yüzyılda tasavvuf kültürü ile tekkeler birer çekim merkezi olmaya devam etmiştir. Ayrıca baz...

Hüsn- i mutlak olan yüce yaratıcı, zâhirde ve bâtında zerreden küreye yarattığı her varlıkta onlara verdiği çeşitli özellikler sayesinde bilinmek istemiş ve âlemleri yaratmıştır. Hakk’ın isim...

Türk şiirinin tarihsel seyri dikkate alındığında Tanzimat fermanı ve onun getirdiği yenilikler milat alınabilir. Türk modernleşme teşebbüsünün 17. yüzyıla dayandığını düşündüğümüzde askerî, e...

Reşat Nuri Güntekin (1889-1956) Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatının önde gelen yazarlarından biridir. Güntekin Maarif müfettişliği sırasında Anadolu’ya sık sık seyahat etmiştir. Bu sayede Ana...

Batılılaşmanın toplumumuzda tetiklediği sorgulama alanlarından biri de kadındır. Kadının bu yeni dönemde toplumdaki yerinin ve kimliğinin nasıl olması gerekliliği birçok eserde işlenmiştir. K...

Masal, anlatıldığı toplumun geçmişten güne uzanan kültür birikimini yansıtan bir aktarım aracı olması, sıra dışı konu, kişi ve mekân seçimi, zaman kavramından bağımsız olması, kendine özgü di...

Birçok dinde ve inanışta olduğu gibi Hristiyanlık ve İslamiyet’te de Ashab-ı Kehf’le ilgili inançlara yer verilmiştir. Bunun neticesinde hem Doğu hem de Batı toplumları tarafından muteber kab...

Bu makalede Sivas Ziya Bey Yazma Eser Kütüphanesinde kayıtlı, Yûsuf u Züleyhâ hikâyesini konu alan Yûsufiyye başlıklı mesnevi incelenerek yazma eserin tanıtılması amaçlanmaktadır. Yazma eser,...

Tulûî, tezkire ve diğer biyografik kaynaklarda adı geçmeyen bir 17. yüzyıl divan şairidir. Paşa-nâme isimli tarihî mesnevisi, Sultan IV. Murad’ın Bağdat Fethi’ni işleyen Pesendîde-nâme adlı k...

Emâlî kasidesi, akaid ve kelam konusunda yazılmış en meşhur eserlerden biri olarak bilinmektedir. Ali b. Osman el-Ûşî (d.? - ö. 575/1179) tarafından kaleme alınmış bu eserde, İslamiyetin inan...

Sanayinin gelişmesi, nüfus artışı ve kentleşme ile birlikte ekolojik dengenin bozulması, 21. yüzyılın en büyük sorunları arasında yerini almaktadır. Çevreci örgütler, aktivistler ve gönüllüle...

1950 Kuşağı öykücüleri arasında dikkat çeken yazarlarından biri olan Bilge Karasu, roman ve öyküleriyle tanınmaktadır. Bununla birlikte Bilge Karasu deneme ve mektup türünde de eserler vermiş...

1960 ve 1970’li yıllar, 20. yüzyılda Azerbaycan edebiyatının oluşum ve gelişmi açısından önemli bir dönemdir. Bu dönemde edebiyat, önceki dönemlerle kıyaslanamayacak ölçüde değişerek yeni içe...

Son yüzyılda teknolojinin gelişimine paralel olarak modern hayatın yaygınlaşması böylece insan topluluklarının şehirlerde yoğunlaşması, insanlar arası ilişkilerin sıkılaşmasını getirmiş bu da...

Sanatın her şubesi, ait olduğu medeniyetin vasıflarını taşır. Kültürümüzün önemli bir kolunu teşkil eden klasik Türk şiiri de istifade ettiği kaynaklar itibariyle mensubu olduğu toplumun tari...

(1)

“Sâye Sultânı”na Dair

Hasan Ali GÜNEŞ Enes İLHAN

Klasik edebiyat metinlerini anlama noktasında gerçekleştirilen şerh, tahlil ve sözlük çalışmalarının yanı sıra bazı kelime, deyim ve tabirlerin anlamına yönelik makale ve bildiri düzeyinde ha...

Ülkemizde müzik çalışmalarının tarihi göz önüne alındığında müzik folklorunun derlenmesi hususundaki saha çalışmalarının sistemli bir hale getirilmesi öncelikle 1916 yılında Darülelhan ismiyl...

Türk âşıklık geleneğinin en önemli temsilcilerinden biri olan Âşık Ömer, XVII. yüzyılda yaşamış, şiirlerinin sayısı, muhtevası ve edebî zenginlikleri bakımından şöhret kazanmıştır. Şiirlerind...

Sözlü kültür ürünlerinden biri olan atasözleri, bir toplumun uzun tecrübeler sonucu elde ettiği kültürel birikimler olup toplumların asırlarca beraberinde getirdiği dünya görüşü ve hayat fels...

Mitolojiden destana, destandan halk hikâyesine, pek çok tür aynı kültür dairesi içinde ortaya çıkıp gelişen halk anlatıları olarak zaman zaman birbirinden etkilenmiş ve birbirlerine kaynaklık...

Olumlu tipler, destan geleneği içerisinde kahramanın yanında yer alan ve genellikle kahramana yardım eden tiplerdir. Bu makalede destana önemli katkısı olan olumlu tiplerin tespit edilmesine ...

Nostalji kelimesi, sözlüklerde “geri dönüş acısı” anlamına gelen ve bir şekilde yurtlarından uzaklaşan veya uzaklaştırılan kişilerin yurtlarını ve oraya ait olan her şeyi özlemeleri neticesin...

Fuzûlî, Türk Edebiyatı’nın en ünlü şairlerinden biridir. Doğum yeri belli değildir; ancak eserlerinden Irak Türkmenlerinin bulunduğu yerlerde yaşadığı anlaşılmaktadır. Eserlerinde Türk ve İsl...

Modern zamanlara dek tarihi, coğrafi, sosyal ve siyasal şartlardan ötürü sözlü geleneğin güçlü birer temsilcisi olan Kazak Türkleri, sair Türkler gibi zengin bir anlatı geleneği ve repertuvar...

Sözlü edebiyat geleneği içinde önemli bir yer tutan destanlar aynı zamanda bir milletin millet olduğunun, geçmişteki köklerinin göstergesidir. Destanlardan milletlerin tarihteki macerasına, y...

Dilin bir kurallar bütünü olmasının yanında onun toplumsal bir fenomen de olduğunu varsayan bu çalışmanın amacı, yükümlülük kipliği kategorileri olarak gereklilik ve zorunluluk arasındaki ont...

Bu araştırmanın amacını BUGU Dil ve Eğitim Dergisi’nin kapaklarının kültürel değerler açısından değerlendirmek ve dergide yayımlanmış Eski Türk Dili ve kültürü ile ilgili yazıları dikkatlere ...