Cilt: 60,

Logo

Cilt: 60,
Yayın Tarihi: 3 Aralık 2011
Makale Sayısı: 26

Dine/yola giriş ritüeli, aynı zamanda bilinçli bir kültürleme örneği olarak da değerlendirilebilir. Kültürleme, insanın çocuk veya ergin olarak kendi kültüründe etkinlik kazanması ve eğitim ...

Bilindiği üzere ocak kavramı tarihsel ve sosyolojik olarak Türk halk inançlarında büyük yer tutmaktadır. Ocak, aile kurumu ile eşdeğer tutulmakta bu anlamda da çok yaygın bir kullanım alanı...

Bektaşilikte tâc önemli bir giysi ve semboldü. Tâc özel bir törenle giyilir ve manevi anlamlar ihtiva ederdi. Tâc giymek Bektaşilikte olgunluğa ulaşmak için muhakkak yerine getirilmesi gere...

Hz. Muhammed’in yakını olması, İslamiyetin yayılmasında birinci derecede rol alması ve dördüncü halife olması sebepleriyle Hz. Ali’nin dünya tarihinde çok önemli bir yeri vardır. Hz. Ali, y...

Dil, bir kelimeler yığını değil, insanın duygu, düşünce ve hayal dünyasını paylaşma aracıdır. Bu paylaşımın istenen şekilde gerçekleşebilmesi, kelimelerin, zihinlerde kurduğu dünyanın yani ...

Bir kültürel gelenek içerisinde bazı özel grupların çeşitli sebeplerle ve çoğu zaman da ihtiyaca bağlı olarak genel dilin sözcüklerine kendilerine has anlamlar vererek özel diller ürettikler...

(7)

BEKTAŞİ VE ALEVİ KÜLTÜRÜNDE KADIN

Belkıs MENEMENCİOĞLU

Bektaşi ve Aleviler için kadın, hem kavram hem olgu olarak büyük saygınlığa sahiptir. Dolayısıyla Bektaşi ve Alevi kültüründe kadın olgusu, kadına önem vermesiyle bilinen diğer topluluk ve ...

İnsanlar, tarih boyunca duygu ve düşüncelerini farklı şekillerde ifade etmeye çalışmışlardır. Bunlardan en etkili anlatım şekli ise şüphesiz ki nazım yolu ile gerçekleşmiştir. Şiirlerde kiş...

Pervane kavramı halk ve divan edebiyatlarında kullanılan önemli bir mazmun olmasının yanında, Anadolu’ya has “Bâtıni” temelli inanç sistemlerinin aktarım için ihtiyaç duyduğu ifade gücüne s...

Kerbela Olayı, yüzyıllardır edebiyatta ve özellikle de sosyal hafızada etkisini sürdüren önemli tarihî olaylardan birisidir. Kerbela’da Hz. Hüseyin’in şehit edilmesi, hem yazılı hem de sözlü...

Bilindiği üzere demokratik bir toplumda basın farklı düşünce ve görüşlerin kendilerini ifade etmelerini sağlayan önemli bir araç konumundadır. Dolayısıyla basın organlarının ayrım gözetmeks...

Müzik, bütün inançlarda dinsel söylem ve uygulamalara eşlik eden etkili bir soyut araç olarak ortaya çıkar. Bilindiği gibi, Alevi-Bektaşi kültüründe de müzik dinsel temelli bir olgudur. Ale...

Zengin kültürel değerlere sahip Tokat ve çevresinde, geleneksel yaşam tarzının devamı olarak yöresel giyimlerin halk tarafından yaygın bir şekilde kullanıldığı gözlemlenmektedir. Çalışma; T...

Çalışmamızda, kataloglarda yer almayan ve daha önce üzerinde herhangi bir çalışma yapılmamış olan bir münşeat mecmuası üzerinde durulmuştur. Yazarı bilinmeyen ve içerdiği yazışmalar itibari...

Bu makalede, Türk kültüründe özelde de Alevi-Bektaşi geleneğinde tabu olmuş tavşan algısının mitolojik geçmişi araştırılacak, Türk kültür tarihinde ve coğrafyasındaki paralellikler, karşıla...

Türk Tasavvuf hareketinin önde gelen isimlerinden biri olan Hacı Bektaş Velî’ye ait olduğu kabul edilen eserlerde, Alevilik ve Bektaşilik kavramları oldukça geniş yer tutmaktadır. Bu kavram...

Türk toplumunun eski deyim ve geleneklerinden olan yakadan geçirmek ile ilgili olarak bugüne kadar yapılan çalışmalarda, geleneğin Alevi inancına özgü uygulanışıyla ilgili bir tespit ya da ...

Sembollerle anlatım, insanlığın tarihi kadar eski bir yöntemdir. Şekillerle, beden dili ile ifade ediş yalnızca günlük yaşamdaki ihtiyaçlar ve insan ilişkilerinde kullanılmakla kalmamış, bü...

(19)

ALEVİLİKTEKİ TANIM VE TERİMLER

Hüseyin DEDEKARGINOĞLU

Alevi terminolojisi için temel alınan kaynaklar; dedelerin cemlerde kullandığı söylemler, deyiş, düvaz, buyruk ve menakıbnamelerdeki ifadelerdir. Günümüz Alevileri, Aleviliği tanımlarken Al...

İnsanlık tarihinin başlangıcından günümüze kadar her zaman düşünceler, inançlar gibi soyut şeyler sembollerle ifade edilmeye çalışılmıştır. İslam’ı varlığın birliği temelinde açıklayan anla...

(21)

ALEVİLİKTE DÜŞKÜNLÜK

Zülfikar ÖZBİLGİN

Aleviler, hak ve adaleti sağlamak amacıyla birtakım kurallar koymuşlardır. Bu kurallara uymayanlara, suç işleyenlere ceza verilmiş ve bu cezaya da düşkünlük denilmiştir. Pir gözünde düşkünl...

Sembol, duyularla ifade edilemeyen bir şeyi belirten somut nesne veya işarettir. Tüm kavramlar doğaları itibarı ile simgesel olup betimlemeleri simgesel bir anlam taşıyan yapay belirtilerdi...

Dünyanın farklı coğrafyalarında ve farklı zaman dilimlerinde ortaya çıkan tüm irfani geleneklerin temel hedefine baktığımızda insanın kendi varoluşunun nedenine dair sormuş olduğu sorulara ...

Bu çalışmada Alevilik ve Bektaşilikte yer alan bazı terimlere ve bunların açıklamalarına yer verilmiştir. İmam Rıza Ocağı’nın yol erkân süreğine göre; musahiplik, görgü cemi ve cem ritüelle...

Bu çalışmada, Kültür Ajans Yayınları’nın 2011 yılında çıkardığı, Metin Küçük tarafından yazılan “Seyyid Derviş Beyaz Ocağı ve Şeceresi” adlı eser tanıtılmaktadır.

Alevi, Bektaşi kültürü içerisinde var olan kavram ve terimlerin incelenmesi, günümüze kadar bilim adamları ve araştırmacılar hatta inanç önderlerinin kişisel gayretleri ve araştırmalarıyla ...