Bireylerin topluma aidiyetini sağlayan, toplumu birbirine kenetleyen, bu kenetlenmenin ortak paydasını oluşturan çeşitli unsurlar hem kültürel belleği, hem de bu belleğin pratiğe yansımaların...
Şah İsmail Safevi’den Dulkadiroğulları'na İki Mektup
İki Türk devleti Osmanlı ve Safevi arasında 1514 yılında gerçekleşen Çaldıran Savaşı, Oğuz Türkmenleri ve bunların kurduğu devletlerin tarihinde önemli hadiselerden biridir. Bu savaş bölgenin...
Mimaride, biçimlenmedeki etkisini tanımlayamadığımız, göremediğimiz, hissedemediğimiz, ama var olduğunu tahmin ettiğimiz bazı faktörler bulunmaktadır. Bu faktörleri dini mimari yapı türlerind...
15. yüzyılda Azerbaycan ve İran coğrafyasında vuku bulan siyasi, dinî gelişmeler 1501’de Şah İsmail Safevî önderliğinde Azerbaycan Safevî Devleti’nin kurulması ile sonuçlandı. Kurulan bu devl...
Bu makale Pir Sultan Abdal’a ait bir deyişi, soğuk savaşın sona erip sınırların açıldığı yılların ardından Bulgaristan’ın Haskovo şehrinde özgün melodisiyle bir Babai Dedesi’nden dinlemenin t...
Kazak Türklerinin Milli Kimliğinin Oluşmasında Ahmet Yesevi Türbesi'nin Rolü
Bağımsızlığın ilanıyla Kazakistan Cumhuriyeti kültürel miras bağlamında milli kimliği oluşumu ve güçlendirmesi amacıyla bir dizi programlar yürürlüğe koymuştur. Bu bağlamda Güney Kazakistan’d...
Kazak Sözlü Geleneğinde Hz. Ali Cenknâmeleri
Tarih açısından söz yazıdan çok önce meydana geldiği için sözlü kültür ürünleri daha eskidir. Destanlar, şiirler, oyunlar, halk hikâyeleri ve mitler gibi geçmişten kalan sözlü kültür ürünleri...
19. YÜZYILIN SONU VE 20. YÜZYILIN BAŞINDAKİ TÜRKİSTAN DİNÎ-MAARİFÎ EDEBİYATINA BİR BAKIŞ (SERYÂMÎ, MUHAYYİR, HAZİNÎ ÖRNEĞİ)
XIX. yüzyıl ile XX. yüzyılın başlarında Türk halklarına yönelik en büyük tehditlerden birinin Çarlık Rusyasının emperyalizmi olduğu tarihî kaynaklardan bilinmektedir. Çar emperyalizminin isti...
Bu çalışma Adana bölgesinde yaşayan Arap Alevilerinin cenaze ritüellerindeki değişimi betimleyip analiz etmek amacı ile kaleme alınmıştır. Çalışma, ölümle ortaya çıkan tören, ritüel, ayin ve ...
Reşadiye ve Çevresindeki Alevi Ocakları
Alevi ve Bektaşî geleneğinin en güçlü ve diri olduğu illerden biri Tokat’tır. Tokat’ın sosyal ve kültürel açıdan bu kadar zengin olmasının en önemli sebeplerinden birisi, Anadolu topraklarınd...
Osmanlı-İran ilişkilerinin geçmişten gelen mücadele ve rekabet alanlarından en önemlisi Osmanlı hâkimiyeti altındaki topraklarda bulunan ve Şiilerce kutsal sayılan Atebât-ı âliyât denilen Ker...
Durmuş Dede Tekkesi, Osmanlı tarihi sürecinde Galata’ya tâbi, Rumelihisarı’nda Bebek Mahallesi Kayalar mezarlığının sonunda, deniz kenarında, iki katlı bir yapıydı. Tekke, Hasan Zarifi Efendi...
Rumkale Çepnilerinde Cem
Rumkale çevresi, Anadolu’nun Türk yerleşkesi olmasında katkıları olan topluluklardan Çepnilerin yaşadığı alanlardan biridir. Yörede Yavuzeli ya da Rumkale Alevileri olarak bilinen kadim halkı...
Hacı Bektaş Veli Dergâhı’nın Millî Mücadele’ye Desteği
Osmanlı Devleti I. Dünya Harbi’nde yenilince Mondros Mütarekesi’ni imzalayarak ağır şartlar kabul etmek zorunda kalmıştır. İstanbul Hükümeti işgallere sessiz kalmayı tercih ederken 3. Ordu Mü...
Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulmasının ardından 1925 yılında çıkarılan 677 Sayılı Kanun ile tekke ve türbeler kapatılmıştır. Atatürk döneminde kanunla ilgili olarak bir taviz verilmemesi gayret...
Tekke ve Zaviyelerini Kapatılmasının Ardından Hacı Bektaş Veli Dergâhı’ndaki Eşyaların Durumu
Bu çalışma, Hacı Bektaş Veli Dergâhına ait eşyaları konu edinmektedir. Hacı Bektaş Dergâhı kapatılınca eşya ve kitaplar iki kez kayıt altına alınmıştır. İlk kayıt, kanun çıkıp yürürlüğe girme...
Güzel koku, tasavvuf ve tarikatlarda metafor, vecd vasıtası olarak görülmüştür. Tasavvuf literatüründe remz (mecaz) olarak sıklıkla kullanılan güzel koku, genelde çiçek ve çiçek kokularıyla i...
Geçmişten Geleceğe Din ve Türklerin Din Anlayışı
İnsan toplulukları ile ilgili sosyolojik değerlendirmelerdeki farklı yaklaşımlar toplumsal gerçekliği biçimlendiren olgularla ilgili net tanımlar yapmayı güçleştirmektedir. Bu olgulardan biri...
Bir milletin kültürünü oluşturan temel değerler dil, edebiyat, tarih, güzel sanatlar (resim, müzik, mimari vb.) örf ve adetler, hukuk sistemi, halk bilgisi (folklor), ahlak anlayışı, dünya gö...
Muhammet Mutlu, Hü Dost, 2019
Ana gövdesini sözlü kültürün oluşturduğu Alevi ve Bektaşi inanç sisteminin özellikle 20. yüzyılın ikinci yarısında yoğun olarak başlayan şehirleşme, modernleşme ve göç gibi olgulardan ol...
Bu çalışmada Ahmet Yaşar Ocak’ın Tasavvuf, Velâyet ve Kâinatın Görünmez Yöneticileri Tarihsel, Sosyolojik ve Eleştirel Bir Yaklaşım adlı eseri incelenmiş, yazarın, genelde tasavvuf özelde vel...
Tanıtımı yapılan eser, Bülent Şığva’nın 2012 yılında doktora tezi olarak hazırladığı “Şeyh Hasan Haydar Divanı (İnceleme-Tenkidli Metin)” isimli çalışmasının bazı değişiklikler yapılarak kita...
Bilindiği üzere Bektaşilik, XIII. yüzyılda teşekküle başlayıp esas XVI. yüzyıl başlarında Hacı Bektaş Velî ananeleri etrafında Anadolu’da ortaya çıkan bir tarikattır. Ayşe Değerli birinci is...