İçinde pek çok eski ve yeni dil biçimleri barındıran Türkiye Türkçesi ağızlarında, özellikle hayvanlar ile ilgili kavram alanı adlandırması çok geniştir. Bunlardan birisi de VIII. yüzyıldan itibaren T...

Bu makalede önce ‘Kırgız’ kelimesinin halk ve bilimsel etimolojisi üzerinde durularak, Kırgız uruklarının Milat’tan önceki yıllardan XVI.asra kadar olan süreçte şekillenmeleri hakkında bilgi verilmişt...

Bu çalışmada Orta ve Doğu Karadeniz ağızlarından Ordu, Giresun, Rize ve Trabzon ağızlarında, yazı dilimizin dışında kullanımı görülen ikilemeler ele alınmıştır. Adı geçen yöre ağızlarıyla ilgili ağız ...

Bir dilin söz varlığının temelini teşkil eden temel söz varlığı, her dilde kuşaktan kuşağa aktarılarak yaşayan, insan hayatında birinci derecede öneme sahip olan, insana ve çevresine ait önemli kavram...

Dillerin kelime hazineleri incelendiğinde insanoğlunun zaman ve mekan kavramlarını adlandırmada farklı yaklaşımlar izlediğini görmekteyiz. Bu yaklaşımların sosyal, ekonomik ve kültürel etkenlerden dol...

Bu çalışmada Ordu ile Sinop yöresinden derlenen 133 armut adı ad bilimi açısından ele alınmıştır. Bu adlardan yalnızca 16’sı Sinop merkez ile Gerze’den öbürleri Ordu’dan derlenmiştir. İki yöreden derl...

Bu çalışmada Eskişehir ve yöresi Kırım Tatar ağzında kullanılan -p zarf-fiil eki bütün yönleri ile ele alınmış, ekin ses yapısı ve işlevleri zengin örnekler ile ortaya konmaya çalışılmıştır. Ayrıca, v...

Ağız atlasları ülkede konuşulan ağızların; sesbilgisi, biçimbilgisi ve sözdizimi açısından özelliklerini verdiği gibi söz varlığına ilişkin doyurucu bilgiler de içerir. Ağız atlasları bu bilgiler ışığ...

Bu makalede, Doğu Karadeniz ağızlarındaki yan cümleler üzerinde durulacaktır. Doğu karadeniz ağızlarındaki yan cümlelerin bazı özellikleri ilgi çekicidir. Örneklerle bu yan cümleler izah edilecektir.

Bu çalışmanın konusunu başlıca işlevi, isimlerin yüklem olarak kullanılmasını sağlamak ve fiillerin birleşik zamanlı çekimlerini yapmak olan ek fiil i-’in Trabzon ağızlarında kullanılışına dair tespit...

Bu çalışmada eski Türkçe metinlerden başlayarak günümüz Türk lehçelerinde ve Anadolu ağızlarında kullanılan gebe anlamındaki sözcükler ve bu sözcüklerin içerdiği anlam özellikleri üzerinde durulmuştur...

XI. yüzyıl Oğuzcanın batıya, Anadolu'ya kitlesel olarak girdiği yüzyıldır. XIII. yüzyıldaki yeni göç dalgaları Oğuzcanın Anadolu'daki varlığını perçinledi. Bu makalede bu hususlar da dikkate...

Afyonkarahisar’a bağlı, çok eski bir geçmişi olan Başmakçı ve Dazkırı ilçeleri Türklerin Anadolu’ya göçleriyle birlikte iskan edilmiş yerleşim yerlerindendir. Ancak Afyonkarahisar ilinin en uzak ilçel...

Doğu Trakya olarak adlandırılan bölge, Türkiye’nin kuzey batısında yer almaktadır. Bu bölgede yer alan şehirlerde Rumeli ağızlarının doğu kolu konuşulmaktadır. Rumeli ağızlarının doğu bölgesi ile ilgi...

Bu çalışmada, Güney Azerbaycan bölgesinde kullanılan Salmas ağzından derlenmiş metinlerdeki hâl eklerinin çeşitli yönleriyle incelenmesi hedeflenmiştir. Ayrıca yeri geldikçe, bu hâl ekleri Anadolu ve ...

Bu yazıda isim ve sıfatlara getirilen zarf fonksiyonunda +lA ekinin kulanım alanı üzerinde durulacaktır. Bu ek hem köken hem fonksiyon bakımından ile edatından farklıdır. Böylece Eski Türkiye Türkçesi...

Türkçede topluluk/aile ismi yapmak için kullanılan iki ek vardır: +gil ve +lAr. Aynı zamanda isimlerdeki çokluğu da gösteren bu ekler, hemen hemen bütün Türkiye Türkçesi ağızlarında yaygın şekilde kul...

Anadolu ağızlarındaki ç > ş değişimini (gençler > genşler, gaçdı > gaşdı) bazı araştırmacılar Kıpçakça bir unsur olarak değerlendirmektedir. Ancak, bu varsayımın kanıtlanabilmesi için yeterli...

Fatih Sultan Mehmet'in İstanbul'u fethetmesinden sonra İstanbul'a Anadolu'nun değişik yerlerinden gelip yerleşen Türklerin; Rum, Ermeni ve başka milletten halkların Türkçe kelimele...

Doğu Trakya ağızları, batı ve doğu olmak üzere iki kola ayrılan Rumeli ağızlarının doğu kolunda yer alır. Bu anlamda, doğu kolunun Bulgaristan ve Yunanistan ayaklarından sonra Türkiye ayağını teşkil e...

Bu makalede, Manisa Ağızları Projesi çerçevesinde toplanan dil malzemesinin değerlendirilmesi esnasında karşılaşılan davrı/davırı edatı üzerinde durulmaktadır.

Karamanlılar Anadolu’daki Türkçe konuşan ve yazılarında Yunan alfabesini kullanan Ortodoks Hristiyanlardı. Özellikle Anadolu’da (Karaman, Konya, Kayseri, Isparta, Burdur, Aydın ve Karadeniz vb.), İsta...

Bu makalede, Anadolu ağızlarında tespit edilen uzun ünlüler ortaya konulmuştur. Makalede Anadolu ağızlarında uzun ünlü taşıyan kelimelerin indeksi verilmiştir. Yine bir kısım çalışmalarda ve taramalar...

Ağız araştırmaları bu gün itibariyle çok önemli bir yere gelmiştir. İl ve İlçe düzeyinde Türkiye Türkçesi ağızları büyük bir oranda araştırılmış bolca metinler oluşturularak önemli incelemelerde bulun...

Afyonkarahisar’a bağlı, çok eski bir geçmişi olan Bolvadin ve Çay ilçeleri ile 1991 yılında ilçe teşkilatı kurulan Çobanlar ilçesi Türklerin Anadolu’ya göçleriyle birlikte iskân edilmiş yerleşim yerle...

Deyimler, ifadeye katmış olduğu canlılık, akıcılık ve zenginlik bakımından dilin söz varlığı içinde önemli bir yere sahiptir. Bu çalışmada Orta ve Doğu Karadeniz ağızlarından Ordu, Giresun, Rize ve Tr...