.

Bu makalede Oğuz Türkçesinin tarihi gelişimi üzerinde durulacaktır. Başlangıcından günümüze Oğuz Türkçesinin tarihi, gelişim seyri ve günümüze kadar geçirdiği devreler kuş bakışı olarak değerlendirilm...

Bu makalede -agan (-ağan), -egen (-eğen) eki incelenecektir. Ayrıcabir de -gan (-gen), -ğan (-ğen) eki vardır. Bu her iki ek çeşitli yönleriyle yeterince incelenmemiştir. İşlevleri bakımından birbirin...

Günümüzde Oğuzcanın lehçeleri ile Oğuzca olmayan lehçeler arasında belirli bazı farklılıklar vardır (Oğuzca gizle- = Diğer lehçelerde yaşur-/caşır-/jasır-, vs.). Bununla birlikte, Oğuzcayı karakterize...

Gagavuz Türkçesi, 20. yüzyılda bir yazı ve eğitim dili haline gelmiştir. Bu gelişmede Mihail Çakır gibi Gagavuz aydınları önemli bir rol oynamış ve Gagavuz Türklerinin milli kimliklerine sahip çıkmak ...

Bir kelimede aslında bulunmayan bir sesin sonradan ortaya çıkmasına ses türemesi denir. Ses türemesinin üç çeşidi vardır: ön türeme, iç türeme, son türeme. Son türeme, kelimenin aslında bulunmayan bir...

Dudak (düzlük-yuvarlaklık) uyumu, Türkçenin her devrinde her sahada kelime bünyesine kuvvetle hâkim olan bir uyum değildir. Eski Türkçede bazı tereddütlerle birlikte genel olarak mevcut bulunan dudak ...

Cümlede ilişkisiz iki unsur yoktur. Aynı cümle içindeki fiil kökleri arasında da ilişkiler vardır. Bu çalışma, bu ilişkileri kuruluşlarında etkili olan unsurlar bakımından incelemektedir. Cümlede önem...

Bu çalışma, XV. yüzyıla ait bir metinde, dönemin insanlarının günlük işlerine gezegenlerin etki ettiğine dair inanışları ele almaktadır. İncelenen metin ŞEYH VEFÂ adlı astronomi bilginine ait olan 4 y...

Bu yazıda Ötüken kağanlık yazıtları, Tonyukuk yazıtı ve Ötüken Uygurlarından kalan Şine Usu yazıtında toplam dört yerde geçen Bulçu adı hem gramatikal hem de coğrafi anlamda incelendi. Kaynaklardan ed...

Anadolu ağızlarında fiil işletimi sırasında kullanılan ekler, önemli fonetik değişiklikler göstermektedir. Bütün Anadolu ağızlarında ortak olarak kullanılan bu ekler, bölgeden bölgeye hatta aynı bölge...

Ali’nin Yusuf ve Züleyha adlı eseri Türk dilinin karışık dilli eserlerinden biridir. Türk, İran ve Arap edebiyatlarında pek çok kimse tarafından ele alınıp işlenen Yusuf ve Züleyha hikâyesinin ilk kay...

Rabguzî’nin Kısasü’l Enbiya adlı eseri Harezm Türkçesinin önemli eserlerinden biridir. Türklük dünyası tarafından büyük bir ilgi görmüş olan eserin, günümüzde birçok nüshası mevcuttur. Rabguzî’nin Kıs...

Eski Anadolu Türkçesi(EAT) olarak adlandırılan devrin ilk yarısı, daha çok elde eser bulunmamasından kaynaklanan sebeplerle henüz üzerinde bir fikir birliğine varılamamış durumdadır. Bu döneme ait tar...

Dânişmend-nâme, Eski Anadolu Türkçesi döneminde yazılmış, Türklerin fetih hareketlerini konu alan destanlardandır. Oğuzcanın kuruluş aşamasındaki önemli eserlerdendir. Melik Gazi ve arkadaşlarının Tok...

Dil bilimi sahasındaki kullanımı açısından uzun bir geçmişi olmayan ‘delile dayalılık’ terimini Türkiye Türkçesi ve bazı Kızılderili dilleri bağlamında inceleyen bu yazı morfolojik tasvire dayalı bir ...

Günümüzde hızla değişen ve gelişen dünyada ağız araştırmalarının önemi bir kat daha artmıştır. Anadolu ağızlarında keşfedilmeyi bekleyen yüzlerce kelime mevcuttur. Bu çalışmada, Aksaray ili genelinde ...

“Dilcilerin grup dili ya da özel dil adını verdikleri diller, bir toplumda bireyin içinde bulunduğu sınıfa, yaşa, özellikle mesleğe göre şekillenen dillerdir (Aksan, 2007:86).” Daha çok terimler, alın...

Anadolu’da XIII. yüzyıldan başlayarak XV. Yüzyılın ikinci yarısına kadar devam eden Türkçeye Eski Anadolu Türkçesi adı verilmektedir. Buna mukabil Orta Asya’da XV ve XIX. Yüzyıllar arasında Orta Asya ...

Oğuzcanın gelişiminde karışık dilli eserlerin ayrı bir yeri vardır. Hem Oğuzca hem de Doğu Türkçesi özelliklerine sahip olan karışık dilli eserlerin, bazı önemli ses ve biçim bilgisi özellikleri açısı...

Kumuk Türkçesi, Türk dilinin Kıpçak grubu içinde yer alır. Ancak bu lehçe bulunduğu coğrafyanın etkisi, tarihî, sosyal ve siyasî olayların neticesinde Oğuzcadan etkilenmiştir. Bu etki onların söz varl...

14. yüzyıl ortalarından itibaren Balkanlarda değişik Türk boy ve oymaklarınca, bölgenin yerlisi azınlık dillerinin de etkisiyle, Anadolu ağızlarından farklı ve yeni bir ağızlar bölgesi oluşturulmuştur...

Zarf-fiillerin Türkçenin ilk yazılı eserinden itibaren ne denli değişik işlevlerde kullanıldığını takip edebilmekteyiz.Eski Türkçe döneminden günümüz Türk lehçelerine kadar,zarf-fiil ekleri fiillerin ...

XI. yüzyıl Türk dünyasının dil, edebiyat, kültür ve sosyal durumuyla ilgili zengin ve orijinal ilk bilgileri veren Dıvanu Lugati't-Türk, Türkoloji araştırmalarında her zaman temel kaynak olmuş ve...

Azerbaycan Türkçesi, Osmanlı Türkçesinden XVI. yüzyıldan itibaren siyasî, coğrafî nedenlerle farklılaşmaya başlamış ve XVIII. yüzyıldan sonra ölçünlü bir yazı dili olarak günümüze kadar ulaşmıştır. Gü...

Edebiyat, sosyoloji ve sanatın inceleme alanına giren renk kavramı ülke, coğrafya, iklim, yaşam tarzı, ekonomi, siyaset, düşünce ve inanç boyutunda toplumdan topluma farklılık gösterir. Son derece zen...

Kitâbü’l-Hayl Memlûk Kıpçakçasıyla yazılmıştır. Elimizde bulunan iki yazmasında (İstanbul, Paris) karışık lehçe özellikleri bir arada bulunmaktadır. Çalışmamızda yazmalarda ses, ses bilgisinin dışında...

Afganistan Türkmencesi genel itibariyle Türkmenistan Türkmencesine uygundur. Ancak yazılı geleneğe ve standartlaşmaya henüz geçememiş olması, onun kendisine has bazı sıra dışı özellikleri eselere yans...

Bu çalışmada, karışık dilli eserlerde görülen -dAvUK/-dAyUK eki incelenmiştir. Çalışmada, önce enclitik terimi ve karışık dilli eserler hakkında genel bilgiler verilmiş; daha sonra Türkçede enklitik v...

Türkiye Türkçesi ağızlarıyla ilgili çalışmalar arttıkça söz konusu ağız özelliklerinden yola çıkarak Oğuz Türkçesinin bazı özelliklerini ve ilgili bölgelerin etnik yapısını belirleme konusunda aydınla...

Bu makalede Karaman ağızlarının ses bilgisi özellikleri kısaca verilmiştir. İç Anadolu bölgesinde yer alan Karaman, bir tarih ve kültür kentidir. Yörede yaptığımız çalışmalar, bize bölge ağızlarının ö...

Bu çalışmada Türkçe sözcüklerdeki birincil uzun ünlülerin, Oğuz grubu Türk lehçeleri açısından uğramış olduğu ses değişmeleri ve ses olayları Türk dilinin tarihî dönemleriyle de mukayese edilerek ele ...

Memluk Kıpçakçası, Mısır’da Kıpçak Türkleri tarafından kullanılmış olan yazı dilinin adıdır. Aşağı yukarı XIII. yüzyılın ortalarından XV. yüzyılın sonuna kadar kullanılmış olan bu yazı dili ile pek ço...

Edebiyat tarihimizde gazete ve dergilerin ayrı bir yeri vardır. 1832’de ilk gazetenin çıkmaya başlamasıyla süreli yayınlar edebî eserlerin okuyucuyla buluşma noktası olagelmiştir. Hıyâbân, 1914 yılınd...

Zaman zaman, bazı toplumlar, değişik nedenlere bağlı olarak değişim ve gelişime ayak uyduramamışlar, geri kalmışlar; bunun sonucu olarak da daha gelişmiş toplumlar tarafından yönetilmişlerdir. Bu gibi...

Bu çalışmada, Karakoçan İlçesi’nin doğal bitki örtüsü konu edilmiştir. İklim, toprak, yeryüzü şekilleri dikkate alındığında inceleme sahasının doğal klimaksını meşe ormanları oluşturmaktadır. Ancak be...

Divan şiirinin geleneksel üslup ve muhteva çizgisi içindeki en önemli kırılmayı gerçekleştiren Sebk-i Hindî (Hint üslubu), şiirde manayı lafızdan daha önde tutar. Ancak aktarmak istediği derin ve zeng...

Ölüm özellikle “öte” ile ilgili şairlerin en çok meşgul oldukları konulardan birisidir. Sezai Karakoç şiiri metafizik duyarlığı güçlü bir şiirdir. Bu duyarlığı besleyen en önemli kavramlardan birisi ö...

Mesnevi nazım şekli

Türkçede anlamlı birimlerin oluşmasını sağlayan seslerin bir araya gelmesiyle oluşan biçimlere hece adı verilir. Bu yapılar Türkçede sınırlı sayıda olup uzun bir zaman sürecinde oluşmuştur. Türkçe ve ...

Sezai Karakoç, Cumhuriyet devrinin önde gelen şairlerinden biridir. Karakoç, sadece şiirleriyle değil ortaya koyduğu medeniyet tasavvuruyla da Türk düşünce tarihinde önemli bir yer tutmuştur. Karakoç’...

Bu çalışmada 6, 7 ve 8. sınıflar Türkçe ders kitaplarındaki dokuz öykü metin dil bilim yöntem ve teknikleriyle incelenmiş; bu öykülerin öğrencilerin anlama düzeylerine etkileri belirlenmeye çalışılmış...

Ahmet Mithat Efendi’nin kaleme aldığı “Karı Koca Masalı” isimli eser, bir masaldan beklenen özellikleri taşımasa da okunabilirliği açısından masallar kadar etkili bir yapıya sahiptir. Eserin içerisind...

Malaka Boğazı’ndaki ticari faaliyetleri kendi hegemonyalarına almak isteyen Portekizliler’in Açe sınırlarını tehdit etmesiyle başlayan Osmanlı- Açe ilişkileri, Osmanlı Devleti’nin denizlerdeki gücünü ...

Kimilerinin Tevfik Fikret’in sıkıntılı, perişan, öfkeli bir anında rûhî bir bunalımla yazdığını kabul etttiği, kiminlerininse Tevfik Fikret’in dinî görüşünün açık bir ifadesi olarak gördüğü Tarih-i Ka...

Söz varlığı, öğrencilerin dil becerilerini, eğitim ve öğretim başarılarını doğrudan etkilemektedir. Bireyler arası iletişimde de söz varlığının önemi büyüktür. Bu çalışmada söz varlığının önemi üzerin...

Kütahya, Germiyânlılar ve Osmanlılar döneminde Anadolu’daki en önemli edebî muhitlerden ve kültür merkezlerinden biridir. Germiyân ve Osmanlı coğrafyasının önemli kentlerinden biri olan Kütahya’da yet...

Mustafa Kemal, modern Türkiye’nin inşasında siyasî, askerî, kültürel, eğitim ve ideolojik yapının teşekkülü bakımından en önde gelendir. Ancak yeni devletin tesisinde farklı kişilerin de önemli katkıl...

Bu çalışmada, Cinânî, Ziyâ’î ve Şeyh Gâlib’e ait üç kasidenin teşbîb bölümleri incelenmiştir. Şairlerin yaşadıkları yerleri anlattıkları bu bölümler, klasik dâriye kasidelerindekilerden farklıdır. Bu ...

Makale'de Japon dili ve Azeri Türkçesinde eylem çatıları kateqorisinin sayı ve nicelik bakımından mükayesesi yapılmıştır. Makalenin konusunu, edilgen eylemlerin özel ve özel olmayan fonksiyonları...

Sarban Ahmed 16. yüzyıl şair Melami şeyhlerindendir. Şeyhi, İsmail Maşukî’nin tarikat inançları yüzünden öldürülmüş olması, Sarban Ahmed’in devlet otoritesi tarafından takip ediliyor olması, tarikatın...

Bu makalede Hakan Günday’ın romanlarındaki aforizmalar incelenmiştir. İlk olarak giriş bölümünde aforizma kelimesinin kökeni, Türk edebiyatında aforizma türünün yeri, Hakan Günday ve Günday’ın romanla...

Garib-nâme, Anadolu’da dinî-tasavvufî Türk edebiyatının en eski ve etki alanı çok geniş eserlerinden biridir. İnsanların rehbere ihtiyaç duyduğu bir çağda, her kesimden insanın rahatlıkla anlayabilece...

Haber, insanlığın hayatında her zaman önemli bir yer tutmuştur. Bazen araçlar bazen de sözcüklere yüklenen ifadeler haber vasıtası olmuştur. Bu çalışmada DLT, KB, AH ve Hakaniye Türkçesi ilk Kur’an çe...

20. yüzyılın etkin edebî kuramlarından biri olan yapısalcılık; eseri merkez alan ve eserdeki biçim-ses-söz-anlam bütünlüğü çerçevesinde iç uyumu ortaya koymaya çalışan yönüyle dikkati çekmiştir. Bilin...

ÖZET Türk halk kültürü içinde halk hekimliğinin ve bu çerçevedeki uygulamaların önemli bir yeri vardır. Türk kültürünün temel taşlarından birini oluşturan bu uygulamalar, Orta Asya’dan Anadolu’ya taşı...

I.Dünya Savaşı sırasında görev yapan Sait Halim Paşa ve Talat Paşa kabinelerinden sonra, 1918-22 döneminde çok sayıda hükümet İstanbul’da iktidara gelmişti. Bu 4 yıl içerisinde 11 hükümetin iktidara g...

Sözlü kültür içinde yer alan anlatı türleri mitolojik metinlerden, masallara, efsanelere, destanlara ve halk hikâyelerine dek takip edilebilir. Bu türler içinde bir motif üzerinden hareket edilip “kim...

Anlatma esasına dayalı ürünlerin incelenmesinde, sosyal yaşama bağlı tarihsel ilerlemeci bir anlayış, söz konusudur. Bu kabul, insan ırkının uygarlık tarihinin mitolojik, dini ve bilimsel bir düşünüş ...

Bir romanı tiyatroya uyarlamak bu iki edebî türün özelliklerinden dolayı bazı teknik dikkatler gerektirmektedir. Dikkat edilecek en önemli nokta romandaki mesajın anlaşılır ve çarpıcı bir şekilde, en ...

Gerçekçiliğin toplumcu yönünü ifade eden toplumcu gerçekçilik devrimci romantizm, olumlu kahraman, çelişki, eşitlik, tarihselcilik ögeleriyle ön plana çıkar. Devrimci romantizm Türkler arasında hâlâ y...

Klâsik dönem İran şiirin son temsilcisi kabul edilen Molla Câmî, manzum ve mensur eserleri ile Türk şair ve yazarlarını etkilemiş, eserlerinin pekçoğu Türkçeye tercüme edilmiş bir şahsiyettir. Onun ye...

Gerek şiirlerinde gerekse düz yazılarında “medeniyet” ve bunun türevlerinden biri olan “şehir” kavramını, gelenekçi-modernist karşıtlığının da ötesinde ele alan yazarlarımızdan biri olan İsmet Özel, b...

Felsefelerini harfler üzerine kurmuş olan hurufiler, Hz. Ali ile başlayan ve onun neslinden gelen on iki imamı da harfler üzerinden yorumlamışlardır. On iki imam telakkisi, Şii ve Alevi/Bektaşi akımla...

Bursa’daki iş yeri adlarında Türkçenin kullanımı irdelendiğinde karşımıza tahmin edebildiğimiz sonuçlar çıkmaktadır. Yapılan çalışma sonunda 22.433 iş yeri adının 1598’inin % 7’lik oranla tamamen Türk...

Tanzimat döneminde başlayan yeni alfabe ve yazım tartışmaları, 1 Kasım 1928’de yeni alfabenin kabul edilmesiyle yazım boyutunda günümüze kadar devam edegelmiştir. Yeni alfabede söyleyişe dayalı bir ya...

Bu makalede, Türk dilinin Güneydoğu (Uygur-Karluk) lehçelerinden biri olan Özbek Türkçesinin Afganistan’ın Seripul vilayetinde konuşulan ağzındaki -GAn ekinin Standart Özbekçeyle mukayeseli olarak mor...

Genel anlamda güzel hakkındaki bilgi olan estetik, daha dar anlamda güzelliğin sanatçı tarafından oluşturulan özel bir yapıdaki görünüşü denebilecek sanat eseri ile ilişkisi üzerinde duran bilgi alanı...

Osmanlı toplumunda ürünlerin, hisbe/ihtisap ve ahîlik teşkilatları gibi kurumlar vasıtasıyla gerek dinî/şer?î boyutuyla gerekse maddi/nesnel kalite yönleriyle denetlenerek standartlara bağlanması işle...