Türkiye Türkçesinde zamirlerin anlam yükünün incelendiği bu çalışmada zamir teriminin tanımı yeniden ele alınmış ve buna göre bir sınıflama yapılmasının gerekliliği belirlenmiştir. Ayrıca “yerine geçm...

Sözceleme kuramına göre dil, bir bireyin “ben, şimdi, burada” ekseninde gerçekleştirdiği bir etkinliktir. Bütün dilsel üretimler konuşucuya göre belirlenen bir “şimdi”de gerçekleşir. Dille ifade edile...

Makalede, Türk dilinin söz dizimsel yapılarının çözümlemeleri ele alınmıştır. Türk dilinin söz dizimsel yapılarının ağırlıklı olarak filolojik-dil bilgisi ve dil bilimi ekseninde çözümlendiği ifade ed...

Türkçe dil bilgisi kitaplarında ve konuyla ilgili diğer çalışmalarda Türkçede fiillerin olumsuz şekillerinin yapımında kullanılan biçimbirim (/-mA-/ ve türevleri) ile geniş zaman biçimbirimi (/-°r/ ...

tur- fiili anlamsızlaşmış bir yardımcı fiil olarak Türk lehçelerinde süreklilik kılınışı bildirir ve onun bu işlevi çeşitli Türk lehçeleri bağlamında geniş bir şekilde incelenmiştir. Durağan durum; gö...

Metin dil bilimi, metinlerin kurgulanışını, yapısını, içeriğini inceleyen bilim dalıdır. Bir yazı parçasının “metin” olabilmesinin en önemli ölçütlerinden biri bağdaşıklıktır. Bu çalışmada bağdaşıklık...

Anadili öğretimi, çok yönlü bir derstir; bu ders sayesinde çocuklar bir yandan dilini, bir yandan da kültür ve sosyal yapıya ait normları öğrenmektedir. Bu nedenle dersin sıradanlıktan çıkarılıp derin...

Bu çalışma Türkçe yansıma ikilemelerdeki ses değişimlerini araştırmakta ve bağlamdan bağımsız ses değişimlerini ifade etmek için kullanılan almaşma temelli bir çözümleme önermektedir. Çalışma Türkçe y...

Bu çalışmada, dil öğretiminin kültürlerarası karşılaşma alanı olduğu düşüncesinden yola çıkılarak yabancı dil olarak Türkçe derslerinde kullanılan, aynı zamanda kültür aktarım araçlarından olan metinl...

Özişler yönleme sistemlerin hızla yayılmakta olduğu günümüzde farklı kültürlerde kullanılan yön tanımlama izlemlerinin dile yansımasının ortaya çıkarılması gerekmektedir. Bu bağlamda 232 farklı kişide...

Bilişsel bilimler alanında elde edilen kazanımların uygulamalı dilbilime aktarılması sürecinde dikkat çeken çalışma alanlarından biri de deyim öğretimidir. Deyimlerin nedensizlik temelinde şekillendiğ...

Gelecek zaman eki –GA’dan türediği varsayılan Batı Türkçesi istek eki –(y)A, Eski Anadolu Türkçesi döneminde çok geniş bir kullanım sıklığı ve işlev alanı kazanmıştır. Söz konusu ek, bu dönemde yazıla...

Başlangıçta 17. yüzyılda Port Royal Okulu tarafından ortaya atılan sonra Noam Chomsky tarafından formüle edilen teoriye göre her cümlenin derin yapı ve yüzey yapı olmak üzere iki katmanı vardır. Derin...

Bu çalışmada ünlülerin nicelikleri ve nitelikleri, geniş bir çerçevede, yazıbirim-sesbirim karşılıklığı, ünlülerin boğumlanma ve akustik özellikleri vb. açısından ele alınacaktır. Bu çalışmada ünlüler...

Geleneksel çalışmalarda sözcük öbekleri ana ve yardımcı unsurlar arasında kurulan çeşitli anlam ilgisi ve yapısal ilgilerden dolayı sayıca fazlalaşır. Fakat sözcük öbeklerinin türünü başın sentaktik k...

Bu çalışmada, Probleme Dayalı Öğrenme süreci sonunda öğrencilerin motivasyonlarını belirlemeye yönelik görüşler değerlendirilmeye alınmıştır. Çalışmada, 2009-2010 eğitim-öğretim döneminin birinci döne...

Bu çalışmada Türk dilinin yüklemi edilginleştirici biçimbirimleri olan –l- ve –n- olmadan da edilgen çatı oluşturabildiğini göstermeye çalışacağız. Özellikle sıfat fiilli yapılarda ortaya çıkan etken ...

Bu çalışmada, bir dil ve üslup bileşeni olarak, soruların Cahit Sıtkı’nın şiirlerindeki yeri incelenmiştir. Bu amaçla şiirlerdeki soru sağlayıcıların kullanım sıklığı ve işlevleri tespit edilmiş, bağl...

Kiplik dilbilimin tartışmalı kavramlarından biridir. Farklı ölçülere göre farklı tanım ve tasnifleri yapılmıştır. Çeşitli görüşler olsa da iki temel kiplik türü üzerinde görüş birliğine varıldığı söyl...

Şiir hem üretim hem de alımlama süreci bakımından insan zihininin estetik ve bilişsel etkinliklerinden biridir. Bilişsel bir etkinlik olarak şiirin anlaşılması, doğal olarak, insanın bilişselliğini il...

Türk dilinde derin yapıda (deep structure) çekimlenmiş olan, şekilce bağımsız, bitmiş (finished) önermelerin yüklem çekirdekleri, üst yapıda (sentaktik düzlemde) Türkçeye özgü işaretleyiciler ile ögel...

Bu makalede Türkçedeki adılların tümce içerisinde kurduğu bağımlılıklar Chomsky (1980, 1982, 1986) tarafından ortaya atılan ve Üretici dilbilgisi çerçevesinde geliştirilen Bağlama kuramı ışığında tart...

İkileme, dilde “anlamı güçlendirmek için aynı kelimenin tekrarlanması, anlamları birbirine yakın, karşıt olan veya sesleri birbirini andıran sözcüklerin yan yana kullanılması” (Türkçe Sözlük 2005) ola...

Şiirin okuyucunun belleğinde kalma yetisi; şekil ve muhtevanın yarattığı etki kadar, yapılan tekrarlarla metnin unutulmamasına da bağlıdır. Divan şiiri ile Deyişbilimi “biçem/üslûp” ortak paydası üzer...

Bu çalışmada, Eski Türkçe ile günümüz Türkiye Türkçesinde edilgenlik, İşlevsel Dilbilgisi modelinin olay durumları kavramı etrafında karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Türkçenin incelenen dönemleri...

Türkiye’deki dil bilim çalışmalarının öncülerinden olan Prof. Dr. Doğan Aksan; Türkçeye gönül vermiş, anlam bilim çalışmaları ile ana dilimizin zenginliğini ve anlatım gücünü gözler önüne seren çok ön...

Toplumun edebiyatı, felsefesi, sanatı, kültürü, düşünceleri, âdet ve gelenekleri dil ile bir bağlılık içinde olduğundan dil toplumdan ve kültürden ayrı tutulamaz. Bu değerlerin başka kültürler tarafın...

Özet Bu makalede, insan olmanın en önemli özelliklerinden biri olan dil konusu üzerinde durulmaktadır. Dil, insanları diğer varlıklardan ayıran temel özelliklerden biridir. İnsan, iletişimini seslere ...

Verici ve alıcı arasında kodlama-kod çözme biçiminde gerçekleşen iletişimde, iletilerin çözülmesi için dilsel göstergelere gereksinim duyulur. Simgeler dizisi olan göstergelerin yüzey yapıyı oluşturan...

Son iki yüzyılda Batı Avrupa dillerinden Türkçe’ye yabancı sözcükler hızlı bir biçimde girmiştir. Dilde yabancı sözcük sayısının hızla artması, hem sözcük dağarcığının yabancılaşmasını, hem de dilin k...

Bir Türk dili ve aynı zamanda bağımsız bir Altay dili olan Çuvaşça, hem Ana ve İlk Türkçenin hem de Ana Altayca biçimlerin yeniden kurulması için sesbilgisi, biçimbilgisi, sözdizimi ve söz varlığı düz...

Bu makalede, adın anlamı tartışılmıştır. Geleneksel tanımlarda ad, somut veya soyut varlıkların karşılığıdır şeklinde bir yaklaşım vardır. Bir sözcük türü olan adın tanımıyla ilgili başlıca dil bilgis...

.

Bu çalışmada evrenini Ankara’da öğrenim gören ilköğretim 6. sınıf öğrencileri oluşturduğu sosyo-ekonomik düzeyleri düşük, orta ve yüksek olan üç ilköğretim okulunda öğrenim gören 211 ilköğretim 6. sın...

Bu çalışma, Türkçede adres yazımında görülen yanlışları tespit etmekte ve bu yanlışların düzeltilmesine dönük tekliflere yer vermektedir. Yazı üç bölümden oluşmuştur. Birinci bölümde adres yazımına il...

Bu makalede, Altay ve Teleütlerde 12 hayvanlı takvim üzerinde durulmuştur. Takvim, makalenin yazarı Eduardovna Karunovskaya’ya Altay ve Teleüt Türkleri üzerinde etnografik çalışmalar yaptığı sırada Bu...

Kuşkusuz ki G.de Nerval Fransız şiirinin ve romantizminin en önemli simalarındandır. Siirlerinin çoğu kendi kişisel yaşantılarından, yani, gerçeklikten ve yanılsamalardan, düşlerle çokça etkilendiği m...

Bu araştırma, ortaöğretim öğrencilerinin coğrafya derslerine ilişkin güdülenmelerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Ayrıca bu araştırmada, öğrencilerin coğrafya derslerine ilişkin güdülenmelerinin c...

Fransa, Berlin Antlaşması sonrası uluslararası bir problem olarak ortaya çıkan Ermeni meselesi konusunda, Ermenileri destekleyen devletlerin başında gelmiştir. Fransa, özellikle komiteci Ermenilerin A...

Kıyafet değiştirme, halk anlatmalarında sıkça görülen bir motiftir. Kişilerin kıyafet değiştirmesindeki sebep, tanınmama ve çeşitli sorunları bu vasıtayla çözmedir. Masal ve halk hikâyelerinde olduğu ...

Henry Blount’ı Yakın Doğu’ya Seyahat (1634) adlı esri bir Rönesans metnidir. Bu metin Osmanlı ve Türkler konusunda yazılan ve Şarkiyatçı yaklaşım olarak da bilinen geleneksel bakış açısında biraz daha...

Dilek yarımadası-Büyük Menderes deltası milli parkı, Ülkemizin flora ve fauna çeşitliliği açısından önemli alanlarındandır. Bünyesindeki doğal, tarihi ve kültürel turistik çekicilikler ve yakın çevres...

Bu makalede, tematik bir örgü dahilinde, Türk dili ve kültürü tarihi kapsamında, tarihi Türk şivelerinde geçen (Eski ve Orta Türkçe), yaklaşık olarak 10. asırdan 16. asra kadar eski Türk kültürünün bi...

Tanzimat’tan sonra Osmanlı hayatının her safhasına giren Batı kültürü, toplum içerisinde kadının yerinin sorgulanmasını da beraberinde getirir. Kadın, Tanzimat aydını tarafından modernleşmenin en önem...

Türk lehçelerinin tasnifi, öğretimi ve dilbilgisel denkliklerinin oluşturulmasında fiillerin -özellikle, nedensiz fiil adlandırması olması hasebiyle basit fillerin- büyük bir önemi vardır. Bu çalışmad...

Bu araştırmanın amacı, aday (stajyer) öğretmenlerin kendilerini okul yöneticiliğinin gerektirdiği yeterliklere sahip olma yönündeki algılarını ortaya koymaktır. Araştırma tarama modelinde yapılmıştır....

Tanpınar, edebî incelemelerinde farklı metotları kullanarak yepyeni bir edebiyat tarihçiliği geliştirmiştir. Özellikle XIX. Asır Türk Edebiyatı Tarihi’ni okuduğumuzda, bir sanat eserindeki sıcak ve es...

Kıbrıs Eyaleti’nin 18 Mart 1608 - 14 Haziran 1608 tarihli üç aylık bütçesi Başbakanlık Osmanlı Arşivi’nde Tapu Tahrir Defterleri tasnifinde TT kodlu ve 0708 sıra nolu defterin 2-5. sayfalarında bulunm...

Edebi eserlerde yazar adına anlatımı gerçekleştiren bir anlatıcı vardır. Yazar anlatımı daha etkileyici yapmak için anlatıcı vasıtasıyla tasvirler yapar. Metin içinde anlatıcıların bakış açısı ve konu...

Bu araştırmanın amacı, anne ve babaların çocuk kitapları hakkındaki genel görüşleri ile çocukların dil gelişimi düzeyleri arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Araştırma tesadüfî örneklem yoluyla seçilen...

Karmaşık bir olgu olan rüya, insan ve toplum hayatında önemli bir yere sahiptir. Rüyaların barındırdıkları anlamların çözülmesi çabası tarihin yazılı olarak ve belgelerle takip edilen ilk dönemlerinde...

Sait Faik Abasıyanık, gerek geleneksel hikâye anlayışının değişmesindeki etkisi gerekse sıradan insanların hayatını (sorunlarını, sevinçlerin vb.) anlattığı eserleriyle edebiyatımızda hikâye türünün i...

Araştırmada nitel araştırma yaklaşımı çerçevesinde doküman inceleme yöntemi ve tarama tekniği kullanılmıştır. İncelenecek Türkçe öğrenci çalışma kitaplarının toplanacağı ilköğretim okulları, amaçlı ve...

Bu araştırmanın amacı, İlköğretim İkinci Kademe Türkçe Dersi Öğretim Programı’ndaki “yazma” öğrenme alanının uygulamada etkililiğine ilişkin öğretmen görüşlerini belirlemektir. Araştırma Malatya ilind...

Bir edebi metnin “ilk muhatabı olmak”, o metni ortaya koyanın iletmek istediği duygu/ mesajı “doğru olarak anlayanlar” olmak demektir. Şiirin üst-dili kullanılarak iletilmiş olan manayı doğru olarak a...

Bu makalede İttihat ve Terakkȋ Cemiyeti’nin II. Meşrutiyet döneminde Meşihat makamını kontrol altına almak amacıyla yaptığı girişimler ele alınmaktadır. II. Meşrutiyetin ilk günlerinde yaşanan kabine ...

Bu çalışma, devletçilik kadar önemli olan popülizme ve onun dönemlere göre değişen işlevselliğine dikkat çekmektedir. II. Dünya Savaşı’ndan sonra iş, istihdam, gelir ve genel olarak toplumun refahını ...

1950 sonrasında, Batı kültürünün istilası, yitirilen değerler, gelişen teknoloji, artan huzursuzluk ve ıssızlaşan bireyle beraber roman dünyasında yükselişe geçen tasavvuf, son yıllarda daha da rağbet...

Mircaqıp Duwlatulı, bütün hayatını Kazak milletinin refahı uğruna adamış,Stalin döneminde idam edilmiş büyük Kazak aydınıdır. M.Duwlatulı 25 Kasım 1885 yılında Kazakistan’ın Torğay ilinde dünyaya gelm...

Asıl adı İbrahim Çelebi olan Nihânî, 16. yüzyılın ikinci yarısında şiirler yazan bir

1854’ten itibaren Rus hakimiyetine giren Kazak topraklarına kısa sürede yoğun bir Rus göçü olmuştur. Çarlık devrinden günümüze, Kazakistan’daki Rus nüfusunun yoğunluğu onu diğer Türk Cumhuriyetlerinde...

Orhan Pamuk ve Elif Şafak, günümüz Türk romanının önemli iki ismidir. Bu yazarlar etrafında çeşitli sebeplerle değişik toplumsal kesimlerin katıldığı tartışmalar olmuş, romanları değişik bakış açıları...

Bir kelimedeki seslerden birinin, çeşitli nedenlerle düşmesine ses düşmesi denir. Ses düşmesi üç çeşittir: ön ses düşmesi, iç ses düşmesi ve son ses düşmesi. Son ses düşmesi, kelimede son ses durumund...

Bu çalışmada, Türkçe öğretmeni adaylarının öğretmen niteliklerine yönelik görüşlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma grubu, 2009–2010 akademik yılında Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim...

Yalnızlar Romanında İrade Felci ve Kaçış Özet Yalnızlar, aydın bireyin yaşamakta olduğu irade felci ve kaçış durumunu anlatan bir romandır. İlk yayınlandığı zaman yazarı tarafından Gordıyom olarak adl...

Bu çalışmada Hatay ilinin merkezini oluşturan Antakya’ya yaklaşık 25 km uzaklıkta yapılmış Hatay Havaalanını etkileyebilecek doğal riskler açıklanacaktır. 2.67 km2’lik bir alanda yayılış gösteren hava...

X. Yüzyılda kurulmuş olan Gazneliler Devleti, özellikle Sultan Mahmûd döneminde siyasî, ekonomik ve kültürel alanda devrinin en güçlü devleti hâline gelmiştir. Devletin ulaştığı bu ekonomik zenginlik ...

Bu makale sivil toplumun kökenine ve demokratik olmayan bir sistem içinde de bulunabilen sivil toplum unsurlarına dikkat çekerek, sivil toplum tartışmalarına yeni bir boyut getirmeyi amaçlamaktadır. M...

Bu çalışmada Türkçe öğretmeni adaylarının kütüphaneleri kullanma durumlarının tespit edilmesi ve çeşitli değişkenlere (Cinsiyet, Sınıf, Anne-Baba Mesleği, Başarı Durumu) göre değerlendirilmesi amaçlan...

Türkçenin her döneminde işlek eklerden biri olarak kullanılan +CA eki ilk yazılı metinlerde ad durum ekleri arasında, eşitlik eki görevindedir. Bugüne gelinen süreçte bu ek hem kullanım alanını genişl...

Ahmet Hamdi Tanpınar’ın Huzur adlı romanının kahramanlarından biri olan Suad derinlemesine tahlil edilmemiş bir karakterdir. Suad, romanda topluma karşı hiçbir sorumluluk duygusu duymadığı gibi bütün ...

Bir otoritenin, kurumun, yaptırımın ya da hoşgörünün, güvenin, tecrübe ve bilgeliğin temsilcisi olarak “baba”, edebiyatın vazgeçilmez bir malzemesidir. Sadece son dönem romanımızda değil Klasik Edebiy...

Bu makalede sahiplerinin boyu belirtilen Köktürk harfli yazıtlardan E 37 Tuba III (Tes) ve E 47 Suci yazıtları ele alınarak ‘niçin bu yazıtların sahiplerinin boyları belirtilmiş’ sorusuna cevap aranmı...

Bursa’nın üç merkez ilçesine (Osmangazi, Nilüfer, Yıldırım) ait cadde, mahalle, sokak adları incelendiğinde bütün yer adlarının “tamlayan + tamlanan” yapısında oluşturulan sözcük öbeği görünümü sergil...

Aile, uzun bin yıllardan beri insanoğlunun sahip olduğu en önemli toplumsal kurumlardan biridir. İnsanın içinde bulunduğu toplumun yaşama biçimini öğrendiği ve öğrendiklerini kendisinden sonra gelenle...

İlk defa Ferîdüddîn Attâr’ın Mantıku’t-tayr adlı Farsça eserinde yer alan Şeyh-i San’ân hikâyesi, söz konusu eserin tercümesi dolayısıyla XIV. yüzyılda Anadolu sahası Türk edebiyatına geçmiştir. Sonra...

Alfabenin ıslahı, Tanzimat Döneminden itibaren aydınlar arasında tartışılan bir konudur. Cumhuriyet’in ilanından sonra da devam eden tartışmalar, Harf İnkılabının ilanına kadar sürmüştür. Atatürk’ün b...