Bu çalışmada bir dizide (paradigmada) yer değiştirebilen sözcükler arasındaki anlam mesafeleri, dilin araştırılması ve öğretilmesinde kullanımı için incelenmiştir. Eş, yakın, zıt ve uzak anlamlı sözcü...
Bizim Ramazan ve Ben
Parisli Rektörümüz
Bu çalışmada Prof. Dr. Ramazan Korkmaz’ın 1976-2003 yılları arasında yazdığı mektupları, tematik bakımdan değerlendirilmeye alınmış. Bu mektupların büyük bir kısmı hocanın Atatürk Üniversitesi Fen-Ede...
Kürtler ve Kürt Dili
Kürt sözü, DLT’den itibaren Türkçede hem cins isim olarak hem de etnonim olarak kullanılan bir addır. Türkçe olan Bulgar adının bugünkü Slav Bulgar toplumuna ad olması gibi, Kürt adının da farklı köke...
Kıbrıslı Şâir Kaytaz-zâde Mehmet Nâzım Efendi’nin Kıt‘aları
Kaytaz-zâde Mehmet Nâzım Efendi Kıbrıslı şairler arasında aruzla başarılı şiirler yazan, aruzun son büyük ustalarından biri olarak kabul edilir. Şairin şiirleri 19. yüzyılda, geçiş dönemi kabul edileb...
Sovyet ve Dünya Edebiyatı Bağlamında Cengiz Aytmatov Fenomeni
Cengiz Aytmatov eserlerinin dünya edebiyatında bir güneş gibi doğmasıyla birlikte okuyucuların gönül dünyasını aydınlatıp estetik ve sanat duygularını harekete geçiren dünya edebiyatının gelmiş geçmiş...
Jön Türk Basınında Dinî Zeminde Muhalefet
Batıdan bir hürriyet ve aydınlanma hareketi olarak gelip İttihad-Terakkî’nin de ortaya çıkmasına zemin hazırlayan Jön Türklük ifadesi daha ziyade II.Abdülhamid dönemi siyasi muhalefet hareketleri için...
Hüzeyme Yeşim Koçak’ın Sarılmak Romanını Tahlil
Hüzeyme Yeşim Koçak’ın, Sarılmak ( Ankara 2011) adlı romanı, bireysel ve evrensel yapılardan oluşan iki paralel unsur üzerine kurgulanmış. Yüzey yapıda beş kişilik bir ailenin, evin hanımının hastalığ...
Hakikati Yeterice Savunmak: Sultan Rayev
Bu çalışmada Kırgız yazar Sultan Rayev’in “güneşi tutan çocuk” adlı hikâyesi incelenecektir. Sultan Rayev’in hikâyesindeki Sovyet döneminde sistem tarafından ötekileştirilen/mankurtlaştırılan insanlar...
İnsanları güldüren, neşelendiren hoş söz ve güzel söz; özellikle şaka, espri anlamına gelen latife/letâif, kavram olarak sözle ifade edilmesi güç, ince mana, kalbe doğan duygu; güldürecek tuhaf söz ve...
Jeoekonomik Önemi Giderek Artan Bir Enerji Kaynağı Doğalgaz
Bu araştırmada doğalgazın jeoekonomik önemi belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırma betimsel olup, bulgular tarama yöntemiyle elde edilmiştir. Tespitlerimize göre doğalgaz tüketimi tüm dünyada, özellikl...
Manzum Özbek Atasözlerinde Ahenk
Atasözleri; anonim özellik taşıyan, atalardan kaldığı kabul edilen ve toplumun yüzyıllar boyunca geçirdiği gözlem ve denemelerden ortak düşünce, tutum ve davranışlarla dünya görüşünden oluşan, genel k...
Tatar Türkçesinin üç büyük ağız grubundan biri olan ve Doğu grubu ağızları olarak adlandırılan Sibirya Tatar ağızları -gAlI ekinin yaygınlığı ve çeşitli işlevleriyle kullanımı bakımından Tatar edebî d...
Malya’da Âşık İrfani’den Derlenen Nergis Hikâyesi
Sözlü anlatım ürünleri içerisinde destandan romana geçişin edebî bir merhalesini teşkil eden halk hikâyeleri, XVI. yüzyıldan itibaren mitoloji, masal ve destancılık geleneğinden miras kalan pek çok un...
Namık Kemal’i Victor Hugo’ya Götüren Etkenler
Edebiyat tarihimiz açısından Tanzimat edebiyatının özel bir yeri vardır. Bu, kuşkusuz modernleşme sürecinin başlangıcı olmasından kaynaklanmaktadır. Ancak bu dönem sanatçılarının bir önemli ve ayırıcı...
Ragıp Şevki Yeşim’in Hayatı, Edebî Şahsiyeti ve Tarihî Romanları
Romancılık faaliyetlerini konularına göre sınıflandırdığımızda dikkati çeken en önemli roman türlerinden birisi de tarihî romancılıktır. Tarihî romancılık konusunda 1960’lı yıllarda ün kazanmış önemli...
Cinsel Kimlik Paniği: Kadın Olmak
Biyolojik olarak erkek ya da kadın olmak ile sosyal olarak erkek ya da kadın olmak arasındaki uçurum, feminizmin ortaya çıkışının temel sebebidir. Feminizmin temel hedefi, kadının erkeğin nesnesi olar...
Hazırlık Sınıfı Öğrencilerinin İngilizce Okuma Becerilerinin Değerlendirilmesi
Bu araştırmada Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Yabancı Diller Yüksek Okulu hazırlık sınıfında okuyan İngiliz Dili ve Edebiyatı öğrencilerinin İngilizce okuma becerilerinin Avrupa Konseyi Ortak Kriterler...
Türk Destanlarında ve eski yazıtlarda bazı leksik dengeler, gerek Türk dillerinin yapısal evriminde fizyon mekanizmasının rolünü ve konumunu belirlemede, gerekse bu evrimde yapısal özelliklerin gelişm...
Kültür İnşacılarının Evrensel Dili: Edebî Hamaset
On sekizinci yüzyıl Avrupasında olduğu gibi Türk modernleşmesinde de sosyo-politik bir örgütlenme tarzı olan devlet yapılanmasında millî kültür inşası önemli bir rol oynadı. Bu süreçte edebiyat, bir k...
Yezîdîlik ve Yezîdîlikte Harrânî İzleri
Yezîdîlik, İslam kaynaklarının çoğunda, XII. Yüzyılda yaşamış olan mutasavvıf şeyh Adî b. Müsâfir’i takip edenler tarafından kurulmuş ve Yezîd b. Muâviye’nin insanüstü bir varlık olduğu esasına dayana...
Eserlerine Göre Babur Şah’ın Sosyal Devlet Anlayışı
Bu çalışmada, Babur Şah’ın, eserlerindeki sosyal devlet anlayışı üzerinde, hususiyle doğrudan devlet felsefesiyle ilgili gelenekle, demokratik, lâik ve hukuk devleti anlayışıyla ilişkilendirilerek bu ...
Şâir ve Besteci Arasındaki Âhenk
Âheng; “uygunluk, düzen, çalıp çağırıp eğlenme, cünbüş etme” anlamlarına gelir. Müzikte “âhenk; akort, düzen” mânâsına gelen sesler arasındaki uyumdur. Şair ve besteci, yani güftekâr ile bestekâr aras...
Cumhuriyetten Günümüze Türk Eğitim Sisteminde Ders Kitabı İncelemesine Dair İki Örnekleme
Osmanlı devrinden günümüze kadar yaşanan tarihsel süreçte, iç ve dış etkenlerin tesiri altında toplumu değiştirme ve geliştirme gayretlerinin iz düşümü ders kitaplarına yansıtılmıştır. Çünkü bu toplum...
Kıbrıslı Rumların Bölge Barışını Tehdit Eden Silahlanma Çabaları
Bu araştırmada, Kıbrıslı Rumların silahlanma faaliyetlerinin nedenleri ve sonuçları incelenmiştir. Bundan hareketle araştırmanın temel amacı, Kıbrıs’ta taraflar arasında cereyan eden görüşmelerde sila...
Ziya Gökalp’ın ‘Lisan’ Şiirini Anahtar Kelime Yöntemiyle Okuma Denemesi
Ziya Gökalp 1876-1924 yılları arasında yaşamış bir fikir adamıdır. Fikirlerini yüksek zümreye anlatırken nesirde karar kılan Gökalp, aynı fikirleri halka ve çocuklara anlatırken nazım yolunu seçmiştir...
Çocuk edebiyatının niteliklerini belirlemek için kullanılan ölçütlerin başında “çocuksu duyarlılık” kavramı gelmektedir. Olayların ve bu olayların yaşandığı dünyanın çocuk gözüyle görülmesi anlamında ...
Rus Türkolojisinde Dil Öğretimi ve Eğitimi Meselesi Üzerine (1965-2011)
Rus dilbiliminde yöntembilim araştırmaları çok eski tarihlere dayanmaktadır. Özellikle XIX. yüzyıldan başlayarak çağdaş döneme kadar yöntembilim üzerine gerek kuramsal gerek uygulamalı binlerce eser y...
El-Ferec Ba’de’ş-Şidde’de Geçen Deyimler
Sıkıntıdan sonra gelen rahatlama anlamını taşıyan El-Ferec Ba’de’ş-Şidde, 15. yüzyılda Farsçadan Türkçeye tercüme edilmiş bir eserdir. Sade bir dille ve nesir tarzında yazılan, aynı zamanda Eski Anado...
Okuma ve dinleme/izleme metinlerinde bulunması gereken özellikler ve hangi metin türlerine yer verilmesi gerektiği İlköğretim Türkçe Dersi (6, 7, 8. Sınıf) Öğretim Programında ayrıntılarıyla yer almak...
Bu makalede Türk âşıkların bazı şiirleri ile ünlü Kırgız akını Togolok Moldo’nun bazı şiirleri mukayese edilmiştir. Mukayese neticesinde şiirlerin tür, konu, üslup vb. açılardan örtüştüğü ve doğaçlama...
Pertev Tevfik ve Muahede Gazetesi
Pertev Tevfik Bey’in sahibi olduğu, Şehabettin Süleyman Bey’in başyazarlığını yaptığı Muahede gazetesi, 18 Ekim 1910 tarihinde İstanbul’da, “Demokrasi Mesleğinin Hâdim ve Müdâfii” künyesiyle yayın hay...
Basîrî’nin Bengînâme Adlı Eseri
Basîrî (d. 1466 - ö. 1534-35), latifeleri olan nüktedan bir şairdir. Onun bu vasfını bazı Türkçe şiirlerinde görmek mümkün olduğu gibi tezkirelerde de ona ait birtakım nüktelerden bahsedilmektedir. Ba...
Atasözü ve deyimler, bir toplumun sosyal yapısına ışık tutan birer veri kaynağı olarak görülmektedir. Bu veri kaynakları sosyal ilişkileri, günlük yaşamı ve kültürel yapıyı gözler önüne sermektedir. T...
Çağdaş Azerbaycan edebiyatının temsilcilerinden olan Anar’ın eserlerinde, fantastik öğelerin, ütopyanın, özellikle masal unsurlarının önemli bir yer vardır. Yazar, bütün eserlerinde bu unsurlardan az ...
XVI. yüzyıl şairlerinden biri olan Cûyî’nin hayatı hakkındaki bilgilerimiz çok sınırlıdır. Sadece Rızâ Tezkiresi ve S. Nüzhet Ergun’un Türk Şairleri’nde hayatı hakkında bilgi vardır. Pervane Bey Mecmu...
Halit Ziya’nın Romanlarında Yalnızlık ve Ölüm Çemberinde “Tutunamayanlar”
Edebiyatımızda “tutunamayanlar” kavramı Oğuz Atay’ın aynı adı taşıyan romanından esinlenerek kullanılan ve daha çok modern romanın yalnız, mutsuz ve belli açılardan ya da tamamıyla toplumla uyuşamamış...
Osmanlı döneminde tımar sisteminin mevcudiyeti sebebiyle koşulsuz özel mülkiyetin olmadığı yönünde genel inanç mevcuttur. Aksini savunan birkaç yazarsa, özel mülkiyetin vakıflarla gerçekleştirildiğini...
Akdeniz’e kıyısı olan kentlerin tamamı tarih boyunca denizci tacirlere ev sahipliği yapar. İstanbul ve Galata, Akdeniz kıyısında olmamalarına rağmen kuruluş alanlarının stratejik öneminin kazandırdığı...
XIX. Yüzyıl Nasturilerinde Evlilik ve Düğün
XIX. yüzyıl’da Nasturi toplumunun geçiş törenleri, Ortadoğu coğrafyasının özelliklerini taşımaktadır. Evlilikler erken yaşlarda gerçekleşmekle birlikte, evlilik ritüelleri arasında beşik kertmesi, niş...
Yüksel Pazarkaya’nın 1977 yılında yayınlanan Oturma İzni adlı öykü kitabı, sosyal, ekonomik, kültürel, psikolojik vb. açılardan Türklerin Almanya’ya göç serüveninden ve birinci kuşak Türklerin Almanya...
Osmanlı Devleti’nin yıkılmasıyla birlikte yerine pek çok devlet kuruldu. Osmanlı’nın devamı olan Türkiye ile Osmanlı’nın mirasçılarından Suriye aynı coğrafyada uzun süreden beri komşuluk yapıyorlardı....
İnsan için en büyük gerçeklik ve eşitlik olan zaman, diyalektik bir süreç olarak farklı boyutlarıyla tanımlanır. Çalışmada, “Süleymaniye’de Bayram Sabahı” şiirinden hareketle niceliksel ve niteliksel ...
1950’lerin ilk yıllarında yayımlanan şiirleriyle edebiyat dünyasına giren Sezai Karakoç, modern Türk şiirinin önemli şairlerindendir. Karakoç’un, 1950’lerde başlayıp 1960’ların ilk yıllarında tamamlan...
İmge- Sembol Kavramlarını Yorumlama Projesi
Bu çalışmada, edebiyatta özellikle de şiirde, metni edebi kılan önemli unsurlardan birisi olan imge-sembol kavramları tanımlanmaya çalışılmış, Melih Cevdet Anday’ın şiirlerinde tanımlamasını yaptığımı...
Bu çalışmada Servet-i Fünûn dönemi şairlerinden Ali Ekrem (Bolayır)’in çocuklar için yazdığı Şiir Demeti adlı eserindeki, dinî ve ahlâkî unsurlar üzerinde durulmuştur. Ayrıca bu eser, aynı dönemin san...
İslâm öncesi dönemden modern döneme edebî eser düzleminde kolektif bilinçaltının izini sürmek, aynı zamanda millet varlığının zamana bağlı olarak değişim ve dönüşüm içerisindeki sürekliliğinin izini s...
Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretimi İle İlgili Çalışmalara Genel Bir Bakış
Türkiye’nin birçok açıdan dünyaya açıldığı son dönemde Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi daha fazla önem kazanmıştır. Yabancılara Türkçe Öğretiminin ilk eseri Divanü Lugati’t-Türk adlı eserdir. Tü...
Hazırlanan bu makale iki kısımdan meydana gelmektedir. Birinci kısımda Dulkadirlilerin tarihi hakkında bilgi verildikten sonra Kırşehir’de bulunan Dulkadirli köyleri (olan Dulkadirli İnli Murat, Dulka...
Kâşgarlı Mahmud Dîvânü Lugâti’t-Türk’te Oğuzca geşür “havuç” kelimesini turma “turp” maddesi içerisinde değerlendirir. Türklerin önemli bir kısmının havuca sarıg turma dediklerini ifade eder. Arguları...
Ortaçağ İslâm tıbbının etkisinde kalan ve buna ait bilgileri X. yüzyıldan itibaren kendi çevrelerinde uygulamaya başlayan Türkler, XIV ve XV. Yüzyıl da çok sayıda Türkçe tıp kitabı yazmışlardır. Her b...
Düşünce, inceleme kitaplarıyla olduğu kadar öyküleriyle de tanınan Cihan Aktaş, 1992 – 2009 yılları arasında dokuz öykü kitabı yayımlamıştır. Özellikle Azize’nin Son Günü (1997) adlı öykü kitabında ol...
Selma Rıza’nın Romanında Kurmaca Yapı
Tanzimat döneminin ilk kadın gazetecilerinden biri olan Selma Rıza’nın 1897’de kaleme aldığı, yaklaşık yüz yıl sonra okuruyla buluşma şansı bulan Uhuvvet romanı, kadın hakları konusuna yer veren öncü ...
Devlet Ana Romanında Şamanizm İzleri
Devlet Ana adlı roman Osmanlı Devleti’nin kuruluşunu konu almaktadır. Romanda Osmanlı Devleti’nin kuruluşu kapsamında, dönemin toplumunun sosyokültürel yaşantısı hakkında bilgiler de verilmektedir. Ma...
İlk edebî macerası şiirle başlayan Feyyaz Kayacan, 1950’li yıllarda yazmaya başladığı şiir diline yakın öykülerle 1950 kuşağının yetkin isimlerinden biridir. Kayacan, şiir ve öyküleriyle tanınmakla bi...
Klasik Eserlere Çocuklar Nasıl Yönlendirilmeli ve Buna İlişkin Batıdaki Uygulamalardan Örnekler
Klasikler içinde yazıldığı toplumu şekillendiren, aradan geçen zamana rağmen eskimeyen, sadece yazarının ait olduğu topluma değil, genel okuyucuya hitap eden eserler olarak her toplumda “değerli” kabu...
Film, işitsel-görsel bir sanat olarak -millî ruhu yansıtan düşünce ve duygularla şekillenen- toplumun kültürel ve estetik imgelerini gerçekçi bir şekilde yansıtır. Film, gerçek yaşamı, popüler kültürü...
Özet: Dilbilgisi kaynaklarında sözcük türlerine ilişkin bilgi verilirken her sözcük türü kendi içinde, anlam, işlev, yapı özelliklerine göre çeşitlendirilmektedir. Genellikle; adların, adılların, sıfa...
Tevfik Fikret ve Ahmet Haşim’in Şiirlerinde Ütopya
Ütopya, bireyin reel olandan hayali olana sığınma arzusundan kaynaklanır. Dünya ile sınırlanan insan zaman zaman bu sınırları aşmak ister. Özellikle yaşamın tekdüze sınırlarını zorlayan sanatkârlar re...
Cahit Sıtkı Tarancı’nın Şiirlerine Psikanalitik Bir Yaklaşım
Avusturyalı hekim Sigmund Freud’un (1856-1939) araştırmaları ve bulguları neticesinde 19. yüzyılın sonu ile 20. yüzyılın başlarında ortaya çıkan psikanaliz yöntem, sanat ve edebiyatta önemli bir mesaf...
Yazılı Anlatım Becerilerinin Geliştirilmesinde Gazete Kullanımı
Etkili yazma becerileri bireylerin ilköğretimden yükseköğretime tüm öğrenim yaşamının, iş yaşamının ve günlük yaşamın en temel ve en önemli becerilerinden birini oluşturmaktadır. Bu araştırmanın amacı...
İran, Birinci Dünya Savaşı öncesinde tarafsız kalacağını ilan ettiği halde, İngiltere ve onun elde ettiği bir grup devlet adamı tarafından savaşın içerisine çekilmiştir. Savaş sırasında toprakları İng...
Öğrencilerin kendilerini yazılı olarak anlatabilme becerisi kazandırmalarını sağlamak için öğretim programlarında yazılı anlatım derslerine yer verilir. Bu derslerde yapılan yazılı anlatım etkinlikler...
Bir Gazetecinin Romanı: Esrâr-ı Cinâyât
Türk edebiyatında modernleşme gazete aracılığıyla başlar. Edebiyatımıza yeni kazandırılan pek çok tür varlığını ve gelişimini gazeteye borçludur. Yusuf Kâmil Paşa, gazetede tefrika ettirmek suretiyle ...
ÖZET Osmanlı imparatorluğu’nun merkezinde Avrupalı devletlerin elçilikleri açıldıktan sonra taraflar arasında yoğun bir diplomatik münasebet başladı. Tercümanlar, iki farklı dünyanın aracıları olarak ...
Dil Biliminde Zamanın Tanımı ve İşlevi Nedir
Zaman, insanların olayların akışında hissettiği, çevremizde ve evrende kaydedilen değişikliklerin var oluşunun gözlendiği fiziksel bir fenomendir. Fiil zaman ise mecburi bir fiil çekim kategorisi olup...
Selim İleri'nin Romanlarında Zaman Kurgusu
Selim İleri’nin romanlarının en önemli özelliği, çoğunlukla kronolojik sıralamaya uygun bir zaman kurgusunun olmamasıdır. Metinlerde okuyucu hem an hem geçmiş hem de gelecek zaman dilimleriyle karşı k...
Yusuf Atılgan’ın Hikâyelerinde Köy
Yusuf Atılgan (1921-1989), hikâyelerini “Bodur Minareden Öte”(1960) başlığı altında kitaplaştırmıştır. Kitap, “Kasabadan”, “Köyden” ve “Kentten” başlıklı üç bölümden oluşmuştur. Bu çalışmada kitabın “...
Türkiye’deki âşık tarzı şiir geleneği çalışmalarında ilk olarak adı geçen yerlerden biri olan Erzurum-Kars bölgesi, “kültürün canlı bir şekilde yaşadığı ve yaşatıldığı” söylemiyle hemen bütün araştırı...
Masal, efsane, destan ve mit gibi sözlü kültüre ait anlatılar bir yandan milli bilince ait değişim ve oluşumları simgesel bir dille anlatırken diğer yandan evrensel anlamda insanın varoluşsal değerler...
Toplumsal Cinsiyet Bağlamında Türkçede Atasözleri ve Deyimler
Kültür, bir toplumda soyut ve somut bütün kurumları yapısında barındıran, hem ulusallığı hem evrenselliği içeren toplumsal birikim olarak tanımlanabilir. Kültür kavramı, toplumsal cinsiyet rolleri açı...
İlköğretim İkinci Kademe Türkçe Ders Kitaplarındaki Anlatısal Metinlerin Yapı Özellikleri ve Programa Uygunluğu
Bu çalışmada 6, 7 ve 8. sınıflar Türkçe ders kitaplarındaki anlatısal tipteki 12 metin yapısal olarak incelenmiş ve bu metinlerin İlköğretim 6, 7 ve 8. Sınıflar Türkçe Dersi Öğretim Programı’ndaki kaz...
Kültür kuramları genelde folk kültür, kitle kültürü ve üst kültür olmak üzere üç önemli kültürel alanı öngörürler. Sanat eserlerinin belli başlı karakteristiklerinin de bu kültürel alanlarla ilişkiler...
Bu araştırmada, ortaöğretim dil bilgisi kitaplarında yer verilen biçim bilimi alanıyla ilgili konular ele alınmıştır. Farklı öğretim programları için hazırlanmış olan üç ayrı ortaöğretim dil bilgisi k...
Dede Korkut’ta Bir Kelime Bir Anlam:
Dede Korkut Hikâyeleri Türk kültürünün önemli kaynakları arasındadır. Şiir ve hikâye bir aradadır. Türkiye'de ve yurt dışında kitap hakkında birçok yayın yapılmıştır. Roman ve masal versiyonları ...
Pervaneler Romanının Yapısı ve Anlamı Üzerine
Müfide Ferit Tek, Türkçü ve Milliyetçi düşüncenin etkin olduğu Millî Edebiyat devrinde eser vermeye başlamış; ikinci romanı olan Pervaneler’i ise Cumhuriyet’in ilanından sonra 1924 yılında yayımlamışt...
Kitle iletişim araçlarının hayatımıza girmesiyle yerel dillerimiz (ağızlarımız) hızla unutulmaya başladı. Bu durum, ağızlarımızı gerek yapı (morfoloji), gerek ses (fonetik) ve gerekse de söz varlığı (...
Dede Korkut hikâyeleri Türk kültür tarihi ve Türk dili için en önemli eserlerden biridir. Toplumların yaşam biçimleri, dünyayı algılayışları o toplumun dilinde de kendini gösterir. Bu doğrultuda Dede ...
Gelecek beklentileri bireyin içinde bulunduğu dönemi ve sonraki yaşamını etkileyen unsurlardan biridir. Yaşanılan deneyimler bu beklentilerin niteliğini değiştirmektedir. Yaşanılan deneyimlerin olumlu...
Hangi dönemin ya da devrin insanı olursa olsun "sanatkâr", hisseden, fark eden ve insanî olana ilişkin değerleri "sanat eseri" vasıtasıyla duyurmak isteyen kişidir. Bu yönüyle sana...
Karabük’ün İlk Yayını: Karabük Dergisi
Karabük, Cumhuriyet döneminin ilk ağır sanayi kenti olmasının yanı sıra, basın hayatı nedeniyle de Türkiye’nin pek çok ilinden ileri durumdaydı. Karabük’te basın çalışmaları 1944 yılında Sadi Yaver At...
Osmanlı modernleşmesinde son derece önemli bir rol oynayan basın, pek çok türün ortaya çıkmasında, Batılı türlerin ve anlayışların tanınmasında ve yaygınlık kazanmasında önemli rol oynamıştır. Yazılı ...
Geceye Söylenen Masallar: Fantastik Anlatılarda Gerçeküstünün İşlevi
Gerçeği estetize ederek farklı görünümler içinde dönüştürme gücüne sahip olan sanat, edebî metinlerde de okuyucuya, mecaz ve fantastikle farklı âlemlerin kapılarını açar. Masalsı bir dünyada, alışılmı...
Safevi Hükümdarı Şah Abbas’ın Dinî Siyaseti
Şeyh Haydar’ın oğlu İsmail’in 1501 yılında Tebriz’e girip Şahlığını ilan etmesi ile Safevi Devleti kurulmuş oluyordu. Şah İsmail, devletini tesis ettikten hemen sonra Şiiliği resmi mezhep olarak ilan ...
Kızılırmak Nehri Akım Değişimlerinin İstatistiksel Analizi
Bu çalışma ile ülkemiz sınırları içerisinde doğup, yine ülkemiz sınırları içerisinde denize ulaşan Kızılırmak Nehri’nin hidro-klimatik eğilimleri incelenmiştir. Kızılırmak, Sivas’ın Kızıldağ yöresinde...
Arap Öğrencilerin Türkçe Yazılı Anlatım Becerilerinin Değerlendirilmesi
Bu çalışmada, yabancı dil olarak Türkçe öğrenen Arap öğrencilerin Türkçe yazılı anlatım becerileri yanlış çözümlemesi yaklaşımına göre değerlendirilmiştir. Bu çalışma, İstanbul Üniversitesinde yabancı...
Baba Rahim Meşreb 17. ve 18. yüzyıllarda yaşamış Son Dönem Çağatay şairidir. Onun yazmış olduğu eserlerden biri de Kitab-ı Mebde-i Nur Mesnevisi’dir. Bu makalede Baba Rahim Meşreb’in hayatı ve şairliğ...
Martin Hartmann ve Şarkiyat Çalışmaları
19. yüzyılda, sömürgecilik faaliyetleri sonucunda dünyada söz sahibi ülkeler olarak öne çıkan İngiltere ve Fransa’ya yetişmeye çalışan Almanya, Osmanlı İmparatorluğu’yla askeri, siyasi, ekonomik ve kü...
Meşe ağacı dünya kültüründe olduğu gibi, Türk kültüründe de kutsal anlam ifade etmektedir. “Kendi Mezarını Kazan Adam” başlıklı hikâyede tabiata bağlı yaşayan Mehmet Ağa adlı kişi, tabiatın makineleşm...
Eski Anadolu Türkçesi Türk Dili’nin gelişmesi tarihinde farklı özellikler taşıyan bir devredir. Eserler yönünden zengin sayılan bu dönemde genel olarak dinî ve edebî eserlerin işlenmekle birlikte tıbb...
Kaşkay Türklerinde Doğum Çevresinde Gelişen İnanç ve Pratikler
Kaşkayların doğum gelenekleri ve bu çerçevedeki inanç ve pratiklerinin ele alındığı bu çalışmada İran sahasında yaklaşık iki ay süresince yapılmış olan saha çalışmasında elde edilen veriler kullanılmı...
Birinci Dünya Savaşı öncesinde Osmanlı-İngiliz ilişkilerini meşgul eden meselelerin birçoğu Ortadoğu kaynaklıydı. İngiltere, Hindistan ve Uzakdoğu’daki sömürgelerinin güvenliği kadar, zengin petrol ya...
Sait Faik, hem geleneksel Türk hikâyesini modernist bir çizgiye taşıması hem de kendinden sonraki yazarları etkilemesi açısından Cumhuriyet dönemi Türk hikâyeciliğinin önemli isimlerinden birisidir. O...
İnsanı insan kılan hususiyetlerden birisi de tarihsel bir varlık oluşudur. Tarihsellik, en kısa ifadesiyle zamanın geçmiş, şimdi ve gelecekten oluşan üç boyutuyla diyalektik/eleştirel ilişki içinde ol...
Bu çalışmada Demokrat Parti/Adnan Menderes Döneminin ikinci yılında 16 Ağustos 1952 tarihinde Osman Nebioğlu tarafından neşrine başlanan ve 27 Mayıs İhtilali’nden yaklaşık 3 ay sonrasına 29 Ağustos 19...
Tiyatro İle Tarihten Milliyetçiliğe: Türkiye’de Attila
Türklerin Orta Asya’dan geldiği ve medeniyet kurucu bir millet olduğu fikrinden temelini alan Türk Tarih Tezi, Türkiye Cumhuriyetinin kuruluş yıllarında Atatürk tarafından desteklenen tarih görüşüdür....
Türkiye’de Folklor Çalışmaları ve Milliyetçilik
Türkiye’de folklora olan ilk ilgi, on dokuzuncu yüzyılın ikinci yarısında halkın çoğunluğu tarafından anlaşılabilecek bir milli dilin oluşturulması ihtiyacı hissedildiğinde başladı. 1839’da ilan edile...
Halide Edip Adıvar’ın olgunluk dönemi eserlerinden olan ‘Sinekli Bakkal’ romanı, bir devrin metinleşen yüzü olarak Türk toplumunun değişim ve dönüşümlerini, bir fark edişler bütünü olarak çağın akışı ...
Tonyukuk Yazıtındaki Tün Kat- Birleşik Fiili Üzerine
Köktürk harfli yazıtlar dilimizin en eski yazılı metinleri olarak çok büyük önem arz etmekte, dolayısıyla üzerinde çeşitli çalışmalar yapılmaktadır. Bu çalışmaların bir kısmı yazıtlarda geçen kelime v...
İstiklal Harbi’nde Orduya Uçak Bağışlayan İşadamı olarak da bilinen Erzurumlu Nafiz Kotan Bey, 1887 yılında Erzurum’da doğmuştur. Babasını küçük yaşta kaybetmiş olduğundan amcasının yanında büyümüştür...
Türk Dilinde Ses Grupları ve Ses Gruplarının Ünlüleşmesi
Türkçede ünlü ve ünsüzlerden oluşan birden fazla sesin bir araya gelerek oluşturduğu ses grubu yapılarına rastlanılmaktadır. Bu ses grupları zamanla kendi içerisinde barındırdıkları ünsüzlerin düşmesi...
Bab-ı Esrar ve Aşk Üzerine Bir Mukayese Denemesi
Bir milletin edebiyatı aynı ya da farklı dönemlerde benzer bir içeriği anlatabilmektedir. Bab-ı Esrar ve Aşk adlı romanlarda buna örnektir. Her iki romanda da, farklı derecelerde de olsa, Mevlânâ-Şems...
Varoluşsal süreçte kendi olmanın anlam ve değerini sonlandıran yabancılaşma, bireyin düşünsel yetilerinin yitime uğramasına ve bilinç parçalanmaları yaşamasına neden olur. Yabancılaşma ile kendilik de...
Masumiyet Müzesi Romanı’nda Modernizm- Gelenek Algısı
Orhan Pamuk’un 2008 yılında yayımladığı Masumiyet Müzesi romanı aşk izleği etrafında şekillenir. Vaka zamanının 1975-2008 yıllarını kapsadığı romanda aşkın yanı sıra aile, ahlak, evlilik, cinsellik, z...
Yer adları araştırması dilbilimin önemli bir kolunu teşkil etmektedir. Toponomi adı verilen bu bilim, tarih, folklor ve coğrafya gibi bilimlere yardımcı olmaktadır. Yer adları iskân tarihi açısından t...
Genel olarak edebiyat biliminde ulusal ya da yabancı kimliğini, bunların nasıl resmedildiğini araştırma, eskiden beri yapılagelen bir çalışmadır. Ama bu tarz imaj araştırmaları özel olarak karşılaştır...
Ahmed Paşa’nın “elimden ne gelir” redifli iki gazelinde, âşığın maşuk karşısındaki durumu çaresizlik aynasından bizlere yansıtılmaktadır. Bu iki gazel temel alınıp, çeşitli kaynaklardan da istifade ed...
“Cam ve Elmas” Romanında İletişim/sizlik ve Yabancılaşma Temaları
İletişim, bireyin kendisiyle ve diğer bireylerle yaptığı etkileşimidir. Bu etkileşimde iletinin kodlarının çözülememesi birey için en önemli problem olan iletişimsizliğe yol açar. Böylece çevresiyle s...
Bu makalede, Ramazan Korkmaz’ın edebî eser merkezinde yazdığı çeşitli eleştiri ve değerlendirmeler, varoluşçu felsefenin önemli temsilcilerinden Martin Heidegger’in ‘Dasein’ varlık tasarımıyla metinle...
Sadâret’ten Başvekâlet’e Sadrazamlık
19. yüzyıla kadar, padişaha karşı ülke yönetiminden, tebaanın güvenliğinden, dış politikadan ve savaşlardan sorumlu olan sadrazam, II. Mahmut’un merkeziyetçi reformları neticesinde yetkileri azalmaya ...
Dede Korkut hikâyeleri, Türk kültürünün eşsiz şaheserleridir. Bu hikâyeler, Türk edebiyatında anlatıma/tahkiyeye dayalı eserler arasında önemli bir konuma sahiptir. Dede Korkut Hikâyeleri, Türkler tar...
Bu makalede Türk Edebiyatı'ndaki Nasreddin Hoca karakteri Çin Edebiyatı'ndaki Sunwukong karakteri ile benzerlikleri yönünden karşılaştırılmıştır. Nasreddin Hoca'nın kendine özgü bir hil...
Cumhuriyet ve Ulus Gazetelerinde Saadâbad Paktı’nın İmzalanmasının Yansımaları
Kuruluşundan itibaren Mustafa Kemal’in önderliğindeki Türkiye Cumhuriyeti’nin önceliklerinden biri yeni kurulmuş olan devletin devamlılığını ve güvenliğini sağlamak olmuştur. Yeni Türk devleti, bu ama...
İlhan Berk’in İstanbul Kitabı’nda Flaneur
İkinci Yeni’nin en önemli şairlerinden biri olan İlhan Berk, İstanbul Kitabı’yla Türk şiirine yeni bir bakış açısı kazandırmıştır. İstanbul Kitabı İstanbul’un yoksul, ağır işlerde çalışan işçilerini, ...
Özet Sanat anlayışında eğitici ve ahlaki bir perspektif gözlenen Ahmet Mithat Efendi, edebiyatın hemen her nevinde yazarak oluşturduğu geniş eser külliyatında farklı anlatım yöntemlerini bir arada den...
Siyasetnâmeler, siyaset ve devlet yönetimi hakkında bilgi ve nasihatler içeren, daha iyi bir devlet yönetiminin sağlanması için hükümdar ve devlet adamlarına öğüt ve telkinlerde bulunan eserlerdir. Ya...
Orhan Pamuk’un romancılık kariyerindeki en önemli dönemlerden birini hiç kuşkusuz postmodernizm bağlamında değerlendirilen Kara Kitap ve Yeni Hayat adlı yapıtları oluştur. Yazarın ününü hem Türkiye’de...
Aman Saspaev’in Öykülerindeki Karakterler
Kırgız edebiyatının öykü vasdisindeki günümüzde yaşayan önemli isimlerinden Aman Saspayev’in yazarlık hayatı Çin’de başlar. İlk eserlerini Kazak ve Uygur Türkçeleriyle yazar. İlk öyküleri Gülkayır (Eb...
Klasik şiirimizin nazım türlerinden mersiyeler yaşanılan ölüm acısının şairlerce dışa vurumudur. Mersiyelerde ölen kişinin ardından duyulan üzüntü, ölümü algılayış gibi konularla bazı inanışlar, çeşit...
Do Sesi’ni Yaşam-Ölüm Çatışmasının Edebî Temsili Olarak Okumak
Bu çalışma dilbilimin, yapısalcılığın, anlatıbilimin veri ve yaklaşımlarının bir metnin dilsel imkânlarını açığa çıkarmak için kullanıldığı bir üslup incelemesidir. Metnin yapısal unsurlarını öne çıka...
Sevgilinin Güzellik Unsurlarından Saç ve Saçın Âşık Üzerindeki Etkisi
Divan şiirinde anlatılan bütün konuların merkezinde hep sevgili vardır. Sevgili ile âşığın serüveni hiç bitmez. Sevgilinin güzelliği dilden dile dolaşır. Sevgiliyi güzel kılan vasıflardan en önemlisi ...
Hasan Ali Toptaş’ın “Gölgesizler” Adlı Anlatısında Postmodern Ögeler
Postmodernist yazarlar arasında Hasan Ali Toptaş önemli bir isimdir. Bu sebeple bu çalışmada 1980 sonrasında eserlerini yayımlamaya başlayan yazarın 1994’te yayımlanan ve Yunus Nadi Ödülü’nü alan Gölg...
Kentleşme sürecinin modern Türk şiirine yansımaları etraflıca incelenmemiştir. Özellikle 1950’lerden sonra toplum hayatında yaşanan kırsal kesimden göç ve büyük kentlerin inşası modern Türk şiirini iç...
Osmancık Romanında Başkişinin Arayış, Değişim ve Dönüşüm Süreci
ÖZET Tarihi romandaki başarı daha çok karakter yaratmak ile ölçülür. Tarık Buğra’nın Osmancık romanı Osmanlı Devleti’nin kurucusu Osman Bey’in yaşamını konu alan başarılı bir karakter romanıdır. Eser,...
Öykü, çocuğa okumayı sevdiren edebî metinlerden biridir. Okuma yoluyla kurulan bu ilişki, çocuğu yaşam boyu etkiler. Bu durum, araştırmacıların dikkatini çekmiş; öykü üzerine yapılan incelemeler birço...
Türk Halklarının Destan Yaratılarında Üç Dünya
Türk milleti köklü ve zengin bir edebiyata sahiptir. Destanlar bu köklü ve zengin edebiyatın en önemli halkalarından birini oluşturur. Gelenek ve göreneklerden örf ve âdetlere giyim kuşamdan yeme içme...
Divan Şiirinde Bir Hayvan Masalı: "Harname"
Sözlü ve yazılı kültür ürünleri birbirinden farklı oluşumlardır ve insan doğası daha çok sözlü anlatıma mâyildir. Sözlü kültür sonrası bir oluşum olan yazılı kültür birdenbire ortaya çıkmadığı gibi sö...
Sevim Burak'ın Küçürek Öykücülüğü
Türk edebiyatında yeni bir tür olan küçürek öyküler bireyi varoluş problemleriyle birlikte ele alır. Bu açıdan derin felsefi mesajlar içeren küçürek öyküler günümüz insanının modern anlatım aracıdır. ...
Refik Halit Karay (1888-1965) Türk hikâyeciliğinde oldukça önemli bir yere sahiptir. Yazar bu önemi, Anadolu insanının psikolojisini, yaşayışını ve hayat karşısındaki duruşunu, tüm bunlarla birlikte A...