Sanat Tarihi Araştırmaları: Kültürel Kimlikte Gelenek,Çeşitlilik ve Değişim
İstanbul Koca Ragıb Paşa Kütüphanesi Camları Arkeometrik Analizleri
İstanbul'un Laleli Semti'nde bulunan Koca Ragıb Paşa Kütüphanesi, Osmanlı sadrazamlarından ve
Manisa’da Hafsa Sultan Dârüşşifası (Bîmarhanesi)
Bu araştırmada Manisa’da Kanunî Sultan Süleyman tarafından annesi Ayşe Hafsa Vâlide Sultan adına yaptırılan “Hafsa Sultan Dârüşşifâsı” inceleme konusu yapılmıştır. Öncelikle dârüşşifânın adını taşıyan...
Konya Alâeddin Camisi bilindiği gibi Anadolu Selçuklu Dönemi’nde inşa edilmiş en önemli anıtsal yapılardan biridir. Planı ve inşa tarihi itibariyle çok sayıda tartışma ve araştırmaya konu olan cami, S...
Muğla Müzesi’ndeki Mimari Tasvirli Gülabdan
Muğla Müzesi’nde sergilenen ve bu çalışmanın konusunu oluşturan mimari tasvirli gülabdan, gövde ve boyun olmak üzere iki parçalı olarak üretilmiştir. Gülabdanın ince halka kaidesi ve onun üzerinde yer...
Timurlu mimarlığının biçim ve plan özellikleri kadar önemli, hatta silueti etkileyecek ölçüde öne çıkan bir boyutu da mimari süslemedir. Timurlu yapılarında taş, ahşap, metal, tuğla vb. gibi malzemele...
Osmanlı toplumunun veya Müslümanların yaşadığı hemen pek çok yerde etkinliğini görünmeden pekiştirme yoluna giden, bunu yaparken kendisini öne çıkarmaktan ziyade, halife olması sebebiyle bazı dini arg...
Osmanlı, Fransız ve İngiliz saat ustalarının ve üreticilerinin yaptıkları saat örneklerinden toplam yedi tanesi Ankara Vakıf Eserleri Müzesinin teşhir salonlarında sergilenmektedir. İstanbul ve Kütahy...
Zara Eski Mezarlık’taki Osmanlı Dönemi Mezar Taşları
Bu çalışmada Zara Eski Mezarlık’ta yer alan ve 1845-1915 yılları arasında tarihlenen mezarlar incelenmiştir. Bu çerçevede 31 mezar ile hangi mezara ait olduğu belirlenemeyen 5 baş taşı tanıtılmıştır. ...
Medeniyetlerin tekâmülünde ve sanat eserlerinin üretiminde birçok etken rol almıştır. Siyasî, iktisadî, teknik ve askerî etkenlerin yanısıra inanç ve din temelli etkenlerin de oldukça etkili oldukları...
Safranbolu Çeşmeleri Üzerine Tipolojik Bir Yaklaşım
Kentler için suyun önemi, kullanımı hiç kuşkusuz çok önemlidir. Çağlar boyunca su kaynaklarınca zengin olan bölgelere yerleşim alanları kurulmuştur. Kaynağından alınarak kullanım aşamasına kadar tasar...
Konstantin Monomakhos Tacı ve Macar Kraliyet Tacı
Makalede her ikisi de Bizans orijinli olan iki taç üzerinde durulacaktır. Ancak üzerinde asıl durulacak tema, tamamen Bizans orijinli olan Konstantin Monomakhos Tacı olacaktır. Bildiride Tacın tarihçe...
Türkiye’de Korumacılık ve Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bilincinin Gelişimi: 1938-1960 Dönemi
Çalışma kapsamında araştırılan dönem, koruma faaliyetlerinin, yeni kurulan genç Türkiye Cumhuriyeti’nin yapılandırılması faaliyetleri ile birlikte yürütülmeye çalışıldığı dönemdir. Dolayısıyla zaman z...
Hellespontus'daki Rhodius Vadisinden Bizans Mimari Plastikleri
Çanakkale Boğazı’ndaki Bizans kıyı şehirlerinin ortak özelliği boğaz kıyısında bir limana sahip olmalarıdır. Bu limanların yeri genelde Çanakkale Boğazı’na ulaşan akarsuların oluşturduğu vadilerin ağz...
Osmanlı devlet, saray, askeri ve toplumsal yapısından kesitler sunan ve özellikle bu sınıflara ait bireylerin çoğunlukla tek figür halinde gösterildiği kıyafet albümleri, Osmanlı resim sanatı içerisin...
İnsanoğlunun yaşamında yeme, içme gibi temel ihtiyaçlarından sonra gelen en önemli ihtiyaç barınma olmuştur. İlk insanların bu ihtiyacı öncelikle mağaralar, ağaç kovukları gibi doğal ortamları kullana...
Bugün “Bağyurdu” olarak anılan Gesi, Kayseri'nin 19 km. kuzeydoğusundadır. 9. yüzyıl sonu 10 yüzyıl başlarına rastlayan VI. Leon döneminde yöre, Kappadokya theması ile ilişkili “Kharsianon” adınd...
İlyada’nın XVIII. Kitabında, Hephaistos’un, Akhilleus için yaptığı kalkanı –aspis- anlatan Homeros, tanrının, değerli metalleri kullanarak biçimlendirdiği silahın üzerini çeşitli resimlerle süslediğin...
Kutsal bir zaman dilimi olarak bayramlar, farklı inanç sistemleri içerisinde değişik coğrafyalarda farklı şekillerde algılanmış ve kutlanmıştır. Günümüzde Noel bayramının Hıristiyan mezhepleri arasınd...
Beylikler Dönemi Kültür Ortamından Bir Kesit
Anadolu Selçuklularının Sultan II. Gıyaseddin Keyhüsrev’in 1247 yılında ölümüyle başlayan çöküş döneminde, özellikle de 13. yüzyılın 2. yarısında, daha önce Selçuklulara yardımcı olmak üzere sınır böl...
Antalya Kaleiçi Hanımağa Konağı Kalemişi Süslemeleri Üzerine Bir İnceleme
Antalya’da “Kaleiçi” semti bugün hala geleneksel görümünü korumaktadır. Burada pek çok tipik eski Antalya evi yer almaktadır. Çokça kalemişi örnekleri ve resimleri bulunan bu tipik Antalya Evleri ile ...
Mimar İlyas’ın Mimarbaşı Davud Ağa’ya Medine’den Gönderdiği Mektup
Çalışmada, Topkapı Sarayı Müzesi Arşivi’nde tespit edilen Mimar İlyas’ın, dönemin Hassa Mimarlar Teşkilatı başkanı olan Mimarbaşı Davud Ağa’ya Medine’den göndermiş olduğu mektup incelenmiştir. Kırma D...
1960-80 Cumhuriyet Dönemi Türk Mimarlığı
1960-80 cumhuriyet dönemi Türk mimarlığının ele alındığı bu çalışmada öncelikle mimarlığın nasıl bir ortamda geliştiği, daha sonra ise bu dönemde ortaya çıkan mimarlık ürünleri ve eğilimlerinin neler ...
Ankara Hacı Bayram Camisi Onarımları Üzerine
Hacı Bayram Camisi, Ankara’nın Ulus semtinde, Augustus (Ogüst) Mabedi’nin hemen yanı başında yer alır. Çeşitli devirlerde geçirdiği onarım ve ilavelerle bugüne ulaşan Cami’nin ana mekânı, derinlemesin...
Osmanlı Hamam Mimarisine Karabük Eskipazar’dan Yeni Örnekler II
Eskipazar, Karabük’ün merkez ilçe ile birlikte 6 ilçesinden birisidir. 690 km. yüzölçümüne ve 49 köye sahip olan ilçede yöresel yapım özellikleri gösteren 7 tane hamam bulunmaktadır. Hamamlar Osmanlı ...
Çankırı Taş Mescit 2011 Yılı Kazısı
Çankırı İli, Merkez, Yeni Mahalle, 460 ada, 1 parselde bulunan Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulu'nun 25.04.1986 gün ve 2216 sayılı kararı ile tescilli Vakıflar Genel Müdürlüğü’ne...
Kosova Meydan Savaşı’nda şehit düşen Sultan I. Murad’ın kanının döküldüğü yerde inşa edilen ve Sultan Murad adına izafeten Meşhed-i Hüdavendigâr olarak adlandırılan Türbe, Kosova yakınlarında etrafı ç...
Türk Dönemi Manisa Kenti ve Düşündürdükleri
Osmanlı sürecinin “Şehzadeler Kenti” Manisa, Saruhanlı Beyliği ve Osmanlı dönemlerine ait mimari eserleri bir arada görebildiğimiz bir kent profili çizer. Eski adı Sipylos (Spil) olan dağın kuzey eteğ...
Sırbistan’da Osmanlı Mimarisi Üzerine Genel Bir Değerlendirme
Sırbistan’da dört asırdan fazla Osmanlı hâkimiyeti süresince, Osmanlı Arşiv kayıt defterlerine dayanarak 910 yapının inşa edildiği tespit edilmiştir. Arşivde kayıtları tespit edilen bu yapıların kulla...
Ulubey, Uşak’a yaklaşık 30 km. mesafededir. Buradaki Osmanlı eserlerinin bir sanat tarihçisi tarafından incelenmediği fark edilmiştir. Varlığını devam ettirenlere ilişkin yapılan incelemede; 5 cami, 2...
Muğla’dan Hatay’a uzanan Akdeniz sahili boyunca yapılan kazı ve yüzey araştırmalarında saptanan işlikler, Akdeniz Bölgesi’nin antik dönem ve sonrasındaki şarap ve zeytinyağı üretimine yönelik oldukça ...
Soma Hızır Bey (Çarşı) Camii Duvar Resimleri Üzerine Bir Değerlendirme
Manisa İli, Soma ilçe merkezinde yer alan Hızır Bey (Çarşı) Camii, kitabelerine göre H.1206/M.1791–92 senesinde inşa edilmiştir. Kareye yakın dikdörtgen planlıdır. İki sıra pencerelerle donatılmış kâg...
Türkiye’nin Tokyo Elçiliği Senelik Raporuna Göre Japonya’nın Dış Politikası
Uzakdoğu'da yaşanan gelişmeleri takip açısından İkinci Dünya Savaşı öncesinde Türkiye’nin en önemli kaynağı Tokyo Büyükelçiliği olmuştur. Tokyo Büyükelçiliği senelik raporu bu açıdan önemlidir. T...
Sultan II. Selim’in Banilik Faaliyetleri
Osmanlı tarihinde ‘’II. Selim/ Selim-i Sani /Sarı Selim’’ ’gibi ad ve lakaplarla bilinen Sultan II. Selim ( h.d. 1566-74), daha çok silik kişiliği ve dönemin güçlü devlet adamları ile saray kadınların...
Erzincan Bakırcılığı
Bakırcılık kendi kültürel geleneği içinde ele alındığı zaman onun her dönemde geliştiği görülmektedir. Erzincan’da bakır el sanatlarının nasıl başladığı hakkında hiçbir bilgi yoktur. Ancak geçmişte ha...
Geçmişten günümüze Sosyo-kültürel değerlerin devam etmesini sağlayan bir çok sanat eseri vardır. Bu eserler içerisinde” Sigara ağızlıkları ve tabakaları” da yer almaktadır. Tütün tohumunun ve bitkisin...
Edirne Sarayı (Saray-ı Cedîd-i Âmire), Edirne’nin Sarayiçi olarak adlandırılan bölgesinde, Tunca Nehri’nin batısındaki alanda, II. Murad’ın saltanatının son yıllarında, 1450 yılında inşa edilmeye başl...
19.yy Osmanlı Mimarisi’ndeki Oryantalizm’in İber Kaynağı ve Sirkeci Garı'nın Analizi
19. yüzyıl dinamik ve heterojen yapısıyla kendisinden önceki yüzyıllardan ayrılmaktadır. Dünya bu yüzyılda teknolojik ve sosyal değişimleri sıklıkla yaşarken kültürün somut gösterge alanlarından mimar...
İlk Türk Kadın Heykeltıraş: Sabiha Ziya Bengütaş
Batılı anlamda heykel sanatı üretimi ile Osmanlı İmparatorluğu'nun ilk defa tanışması, 1867 yılında bir ay sürecek Avrupa seyahatine çıkan Sultan Abdülaziz'in buradan edindiği izlenimleri iç...
Bu çalışmada, Büyük Selçuklu Sultanı Melik Şah’ın, Diyarbakır’ın alınmasından sonra, Diyarbakır dış surunun güneybatı bölümüne bir yıl arayla zafer abidesi olarak yaptırdığı Büyük Selçuklu ve Melikşah...
1923 yılında imzalanan Lozan Antlaşması’nın bir sonucu olarak Türkiye ile Yunanistan’ın gayrimüslim ve müslüman nüfusu arasında gerçekleştirilen mübadele, her iki taraf için kayıplara sebep olduğu gib...
Bugünkü Kars ilinin sınırları içinde bulunan birkaç yerleşim Ortaçağ’da dönemin büyük imparatorluklarına bağlı olarak Doğu Anadolu’da varlıklarını sürdüren Ermeni krallıklarına bir dönem başkentlik ya...
1938-1960 Yılları Arası Cumhuriyet Dönemi Türk Mimarlığı
1938-1960 Cumhuriyet Dönemi Türk Mimarlığı dünyada ve ülkede geçerli olan politik, ekonomik, siyasal ve sosyal değişimlerin neden olduğu bir dönem olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu dönem incelendiğinde...
Selçuklu Döneminde Siyasi ve Bani Kimliği ile Zeyneddîn Beşâre
Selçuklu devlet adamı Zeyneddîn Beşâre, Anadolu Selçuklu döneminde Sultan I. Gıyaseddin Keyhüsrev (1205-1211 ikinci kez) ve oğulları I. İzzeddin Keykavus (1211-1220) ile I. Alaeddin Keykubad (1220 -12...
Ani Şehir Surları, Korunma Sorunları Ve Çözüme Yönelik Öneriler
Ani Şehri ören yeri, Kars İli’ne 42 km uzaklıkta, Türkiye-Ermenistan sınırını ayıran Arpaçay Nehri’nin batı yakasında, Ocaklı Köyü sınırları içerisinde kalmaktadır. Kale sur duvarlarının ortaçağa ait ...
Bu çalışma uzun soluklu projenin ilk bulgularını içermektedir. Selçuklu sanat eserlerindeki kadın tasvirleri, Selçuklu kültürünün kadını nasıl algıladığı ve hangi statüde gördüğü bağlamında incelenece...
Türk Tesbih Sanatı Üzerine Notlar
Türk sanat tarihi içinde tesbih sanatı ile ilgili literatürde oldukça az araştırma bulunmaktadır. Tesbih sadece İslamiyet ile ilişkili bir maddi kültür ögesi olmuştur. Tesbih her zaman her inanç siste...
Konya’da Bulunan Yivli Ve Düğüm Motifli Sütunlar
Tarih boyunca önemli bir yerleşim yeri olan Konya, Orta Anadolu’nun sayılı kültür merkezlerinden birisidir. Hıristiyanlığı yaymak amacıyla çıktığı misyoner seyahatlerinde Havari Paulus Konya’ya da gel...
Yozgat-Akdağmaden Redif Teşkilatı Debboy Binası
1826 tarihinde Yeniçeri Ocağının kaldırılmasından sonra kurulan “Asakir-i Mansure-i Muhammediyye” ile çok geniş sınırları olan Osmanlı İmparatorluğu topraklarını korumak olanaksızdı. Dolaysıyla bu dur...
Anadolu’dan Kürevî-Konik Kap Örnekleri
Güneydoğu Anadolu Bölgesine ait çeşitli merkezlerden el geçen ve Anadolu'daki birçok müzede sergilenen kabartma desenli sırsız seramikler içinde, üst bölümü yarım küre, alt bölümü konik yapılan v...
Bu makalede Musul Zengi Atabegi II. Seyfeddin Gazi’nin (565-576/1170-1180), Mardin Müzesi Envanterine kayıtlı, 575 (1179-80) yılında, el-Cezire ve Nesîbin (Nusaybin)’de basılmış bir grup sikkesi ele a...
Çanakkale’de Bazı Geç Osmanlı Dönemi Hamamları
Karasi ve Osmanlı beyleri eliyle 14. yüzyılın ilk yarısında fethedilen Çanakkale yöresinde iskan ve imar faaliyetleri daha ziyade I. Murad devrinden itibaren kendini gösterir. Yaklaşık olarak 14. yüzy...
18. Yüzyıldan Ahşap Direkli İki Cami
Türk mimarlık tarihinde ahşap direkli ve tavanlı câmi geleneğinin kökleri Karahanlı devrine kadar gitmektedir. Büyük Selçuklu ve Gazneli devirlerinde yaşatılan bu gelenek Anadolu Selçuklu, Beylikler v...
İnas ve Sanayi-i Nefise Mektebi’nin İlk Kadın Heykeltraşları
Osmanlı Devleti’nin ilk güzel sanatlar okulu olan “Sanayi-i Nefise Mektebi” 1883 yılında Arkeoloji Müzesi’ne bağlı olarak eğitim hayatına başlamıştır. Güzel sanatların (özellikle heykel) Müslüman topl...
İbrahim Müteferrika Matbaası’nda Basılan Eserlerin Kitap Sanatları Açısından İncelenmesi
Türk Medeniyetinin yüzlerce yıllık bir geçmişinin olması ve geniş bir coğrafyaya yayılmasının da etkisiyle süsleme ve süsleme malzemeleri çok çeşitlilik göstermiştir. Yazının bulunmasıyla ortaya çıkan...
Hazro Ulu Camii
Bu makale kapsamında Hazro ilçe merkezinde bulunan ve şimdiye kadar hakkında kapsamlı bir çalışma yapılmayan Hazro Ulu Camii’ni hakkında bilgi verilecektir. Osmanlı döneminde Osmanlılara bağlı olan Te...
6-7 Eylül olayları, 1955 yılında “Atatürk'ün Selanik'te doğduğu eve bomba atıldı” şeklindeki haberle başlayan olaylardır. İddia edildiğine göre Yunanlılar Selanik’te Atatürk’ün doğduğu evi b...
İnsanlık tarihinde yüzyıllar boyunca harp, uluslararası ilişkilerde diplomatik yollardan çözülemeyen sorunları, sonuca bağlamak için kullanılan meşru bir adım olarak kabul edilmiştir. Bu bağlamda devl...
12. yüzyılda Antakya Haçlı Prensliği, Doğu’da Latin Haçlı Devletlerinden biri olarak Anadolu ve Orta Doğu arasında kilit bir rol oynadı. Kudüs Haçlı Kralı II. Baudouin, 1126 yılının Kasım ayında II. B...
1950 seçimleriyle Demokrat Parti iktidara gelmişti. Uzun bir tek parti iktidarının ardından, Demokrat Parti iktidarının temellerini sağlamlaştırma yoluna giderken; iktidarı devreden Cumhuriyet Halk Pa...
Bu çalışmanın amacı, Bulgaristan’ın üç döneminde yaşayan bir kişinin anılarını değerlendirerek tarihe bir katkı sağlamaktır. Bu kişi 27 Mayıs 2014 tarihine kadar Bursa’da yaşayan Mümin Özer’dir. Eski ...
Tapınak-Medeniyet İlişkisi
İnsanoğlu yaratıldığı andan itibaren üretme etkinliğini mutlak surette gerçekleştirmiştir. İnsan bu yetiye sahip yaratılmıştır. Böylece medeniyetler oluşmuştur. Ayrıca insan, kendini keşfederek, meden...
Saray Kadınları’nın Osmanlı Devlet Yönetiminde Çeşitli İşlevleri
Harem, sözcük a olarak “dokunulmaz, kutsal” anlamına gelir. Nitekim Mekke’de Kabe mıntıkasında ihramsız girilemeyen yere Harem-i Şerif, gayrimüslimlerin girememesi anlamında Mekke ve Medine’ye Haremey...