Sayı: Volume 11 Issue 4

Logo

Sayı: Volume 11 Issue 4
Yayın Tarihi: 2016
Makale Sayısı: 59

Günümüzde klasik olmuş edebi ürünler üzerine pek çok çalışmalar yapılmaktadır. Özellikle aynı eser değişik zaman, mekân ve kültür öğeleri içinde değişik kişilerce yeniden yazılmakta ve bu noktada eser...

Sosyokültürel ve ekonomik gelişmelerde, ilerleme, konuşurların standart dillerinin oluşmasına ve dil gelişimine yardımcı olur. Çünkü bu iki unsur meslekleşme yani, meslek birliğinin, grupların oluşmas...

İnsan hayatının en önemli geçiş dönemlerinden birini teşkil eden evlilik, kavram olarak; belirlenmiş hak ve sorumluluklar dâhilinde bir erkek ile kadının birlikte yaşama kararlılığını gösteren bir anl...

Kadın eğitiminin devrin beklenen ve özlenen değişiminin en önemli basamağı olduğunu fark eden Mithat Efendi, bu eğitimin hangi yönde olması gerektiği konusunda da görüş sahibidir. Bunun için daima bir...

Tanzimat döneminde Türkçenin imlası meselesini ciddi olarak ilk defa Ahmet Mithat Efendi gündeme getirmiştir. Yazar bu konuda 1890 yılının Ekim-Kasım aylarında yayımlanan Tercüman-ı Hakikat gazetesini...

Türkçe akademik yazımda yerleşmiş bazı (yanlış ya da eksik) gelenekleri kaldırmak, düzeltmek ve olması gereken kuralları yazılı hale getirmek için bu makale hazırlandı. Türkiye’deki ilmi yazılardaki b...

Şiirin temel bileşenlerinden birisi ve belki de en önemlisi imgedir. Şiirsel yaratımın nasıl olduğu imgenin ne şekilde kullanıldığına bağlıdır. Bu yüzden şiirsel yaratımın anlaşılması için imge kavram...

Başlangıçta İstanbul, Türk romanının değişmez mekânıdır. Milli Mücadele ve akabinde Cumhuriyetle birlikte başlayan değişim, Anadolu’yu da edebiyatımızın mekânı haline getirir. Özellikle natüralistleri...

Aile Planlaması Politikası, Çin’in temel politikasıdır. Bu güne kadar altmış yıldan fazla bir süredir uygulanan bu politikanın Çin toplumuna etkileri çok büyük olmuştur. Mo Yan, Kurbağa romanında Çind...

(10)

Türkçe ve Almancada Etken ve Edilgen Çatıya Genel Bir Bakış

Tahir BALCI Ülger PANZER Halime BALCI Erdal KAÇAR

önemli olmadığı için edilgenlik tercih edilir. Örneğin basın, bilim, betimleme gibi alanlarda tercih edilen anlatım biçimi edilgenliktir. Türkçede du konuda içine düşülen bir Eylemde çatı konusu gerek...

Medeniyetin oluşum ve gelişiminde en önemli yönlendiricilerden ikisi insanın yaratılışındaki güzel ve güzele erişme tutkusu ile beraber diğerleriyle rekabet etme ve onları geçme içgüdüsüdür denilebili...

Betimleme, varlıkları okurun zihninde kolayca canlanacak şekilde, ayırıcı özellikleriyle anlatmaktır. Betimleme bir anlatı türü değil, sanatsal veya bilimsel bir metni oluşturmada yazarın başvurduğu b...

Herhangi bir dilde belli başlı gramer sistemlerini edinmek diğer dillere nazaran zor olabilir. Şekil ve edinim zamanı dilden dile farklılık gösterebilen ilgi cümlecikleri böylesine yapılar arasındadır...

Tarihin, edebî eserde malzeme olarak kullanılması, çeşitli gayeler nedeniyle olur. Geçmişte kalmış bir olayı, roman kurgusu içerisinde anlatmak, o geçmişi gelecek nesillere hatırlatmak, tanıtmak ve ib...

Bu çalışmada Doğu Türkçesinin ilk evresi -Orta Türkçe- olan Karahanlı Türkçesinde iç cümlenin öznesinin genitif durum ile yetkilendirilmesi işlenecektir. Karahanlılar, 840 yılındaki Kırgız İstilası’...

Kırgız edebiyatında “beşik ırı” ya da “aldey” terimleriyle karşılanan ninniler, basit gibi görünen sözlerinin ardında derin bir anlam barındırmaktadır. Kültürel artalan olarak da adlandırılan bu durum...

Kadın ve erkek nedir? Dünyanın var olduğu andan itibaren özel bir tür üreme sisteminde biyolojik kategoriler olarak ortaya çıkan bu iki kavram arasındaki ayrım, toplum tarafından ve kültürel bakımdan ...

Hasan İzzettin Dinamo, Attila İlhan’ın “fedailer mangası”, Mehmet Kemal (Kurşunluoğlu)’in ise “acılı kuşak” olarak adlandırdığı 1940 kuşağı şairlerinden biridir. Bu kuşağın direnç taşlarından biri ola...

Edebiyat ve edebi eserler insanoğlunun yaşam serüveninde varlığını daima hissettirmiştir. İnsanların birbirlerini anlama çabası sonucunda ortaya çıkan dil, edebî eserlerin en temel malzemesidir. Bu se...

Masallar, sözlü halk edebiyatının en önemli türlerindendir. Masallar bir millet için zengin hazinelerdir. Halkın ortak düşüncesinden doğmuş masallar, diğer sözlü eserler gibi bir milletin kültürünü bü...

Türkçede her türlü çekim ve yapım eklerle yapılabilmektedir. Bunun yanı sıra dil bilgisel (bağımlı) biçimbirim olarak görev alan bazı edat veya fiiller de gramatikleşerek çekimi ve yapımı sağlayabilir...

İngiliz ulusal şairi ve İngiliz edebiyatının en seçkin oyun yazarı William Shakespeare (1554-1616) en önemli eserlerini 1589 ile 1613 yılları arasında yazmıştır. Edebiyat kariyerine ilk olarak komedi ...

Edebi ve siyasal söylemlerde “amansız hastalık” metaforları sık sık ayrımcı yapılar olarak karşımıza çıkar. Bu olgu ABD’li yazar ve yönetmen Susan Sontag Metafor Olarak Hastalık’ı yazana kadar pek dik...

Şirâzî’nin Divânı; Sadî’nin Gülistân’ı ve Mevlânâ’nın Mesnevî’sinden sonra en çok okunan ve gerek özü ve içeriği gerekse de biçimsel özellikleri ile Klasik Türk edebiyatını derinden etkileyen eserler ...

Çocuklar günlük yaşamlarında onlar tarafında anlaşılması ve başa çıkılması zor olaylarla karşılaşabilirler. Çocukların sorunlarla başa çıkmasında çocuk edebiyatından ve resimli çocuk kitaplarından yar...

Eski Anadolu Türkçesi döneminde bir çok konuda eser kaleme alınmıştır. Bu dönemde yazılan Türkçe tıp kitaplarının sayısı da azımsanamayacak kadar çoktur. Bu eserlerin yazılmasındaki amaç hem hastalıkl...

Türk dünyası, hem tarihi devir hem de coğrafya olarak çok geniş bir alana yayılmıştır. Bu sebeple çalışmada farklı dönem ve coğrafyalardan örnekler seçilerek konu ele alınmış ve sınırlandırılmıştır. İ...

Genel olarak hastalıklardan korunmak için doğru bir yaşam tarzı oluşturmanın yollarının an-latıldığı “İlm-i Tıbb” adlı eser Arapçadan Türkçeye tercüme edilmiş bir eserdir. Tek nüshasını tespit ettiğim...

Ahmet Midhat Efendi, romancılığı beğenilsin ya da beğenilmesin Türk romanının kurucu isimlerinin başındadır. Özellikle roman tekniği açısından eserlerine yöneltilen eleştiriler daha çok onun Batılı ça...

Metin kavramı, metin dilbilim çalışmalarıyla birlikte çok yönlü bir biçimde ele alınmaya başlanmıştır. Geleneksel dilbilim çalışmalarında tümce seviyesinde incelenen metin, metin dilbilimin ortaya çık...

(31)

Türk Languafolkloristiği (Teoriden Uygulamaya)

Kamil Veli NERİMANOĞLU Gencer GENÇOĞLU

Aristo’dan bu yana çok hızlı bir seyir izleyen poetika kavramı, zamanla dünya çapında önemli bir disiplin halini almıştır. Günümüzde daha çok şiir incelenmesiyle özdeşleşen, onun biçimini, içeriğini, ...

(32)

Kadiç Kroniğindeki Bosna Şehir Şiirleri

Ali Rıza ÖZUYGUN Şefika YAPICI

Fatih Sultan Mehmet tarafından 1463 yılında fethedilen Bosna Hersek, fetihten hemen sonra hızla Osmanlı kültür ve medeniyeti ile tanışmıştır. Hristiyanlığın Bogomil mezhebinden toplu olarak Müslümanlı...

Kelime gruplarının Türkçenin sözdiziminde konumlandırıldığı yer oldukça önemlidir. Varlıkları, nesneleri ve hareketleri bazı zamanlarda tek kelime ile karşılayamayız ve böyle anlarda, bu durumu karşıl...

Bütün diller gibi Türk Dili de tarihi süreç içerisinde karşılaştığı kültür ve medeniyetlerin dilleri ile etkileşim içerisinde olmuştur. İslamiyet’in kabulü ile yeni bir medeniyetin içerisine dahil ola...

Bu araştırma İskoçya’da yaşayan Türklerin dil kullanımı ve tercihinde bireysel faktörlerin rolüne odaklanmaktadır. Araştırmanın amacı, dil kullanımının bireysel etmenlerle nasıl bir ilişki içinde oldu...

Dil, insanlar arasında anlaşmalar sistemi oluşturmanın yanı sıra insan yaşamındaki deneyimlerin birikimi ve toplumların söz varlığının taşıyıcısı olan edebiyatın da temel malzemesini teşkil etmektedir...

Türkiye Türkçesi ağızlarının büyük bir kısmının metinleri derlenmiş ve yayınlanmıştır. Derlenen metinlerin genellikle ses ve şekil bilgisi açısından incelendiği görülür. Türkiye Türkçesinin bölgesel f...

(38)

Şahseven Ağzı Üzerine

Mehdi REZAEI

Türklerin geniş coğrafyaya yayılması sonucunda pek çok Türk boyu, İran coğrafyasını yurt olarak seçmiştir. Bu coğrafya Batı Türkçesinin geniş biçimde yayıldığı bir alan olarak bilinmektedir. Birçok ar...

Dil algısı, dilbilimci olmayanların her hangi bir dili ve o dilin konuşurlarını nasıl algıladıklarına dair düşünceleridir. Dil algısı odaklı çalışmalar 20. yüzyılda Japonya ve Hollanda’da başlamış, de...

Leylî vü Mecnûn, on beşinci yüzyılda Çağataycayı klasik edebiyat dili haline getiren Alî Şîr Nevâyî’ nin Hamsesini oluşturan mesnevilerden biridir. Bin dört yüz seksen dört yılında yazıldığı tahmin ed...

Türk edebiyatı tarihi içerisinde hemen hemen bütün edebi türlerde eserler kaleme alan Cevat Kâzım’ın günümüze kadar ne monografisi çıkartılmış ne de eserleri üzerine ayrıntılı bir inceleme yapılmıştır...

(42)

Farsça Türkçe Sözlüklerden İlm-i Lugat (Metin)

Rabia Şenay ŞİŞMAN ʽİmād zāde Velī b. Yūsuf ı ʽİmādī

Elimizdeki metin yazıldığı dönemde sıbyan mekteplerinde ders kitabı olarak okutulmuş sözlüklerden bir tanesidir. Ele alınan metin 53 varaklık bir mecmuanın ilk 29 varakında mevcut olan Farsça-Türkçe b...

Bu makalenin amacı katı Puritan kuralların hakim olduğu Amerika ile ve evlilik ve vefa konusunda yine katı kuralları olan Türkiye’de yasak aşkın söz konusu romanlarda nasıl yer bulduğunu göstermektir....

Dilbilimi ile psikoloji farklı disiplinler olmalarına rağmen kesiştikleri ortak alan bir hayli geniştir. Psikolojinin dile etkisi ile dilin psikolojiye tesirlerini ele alan bilimsel verilerden hareket...

Mitlerin kurguladığı ve şekillendirdiği halk kültürlerinde toplumların, arkaik dönemlerinden günümüze kadar sahip oldukları ‘mitik’ öğeleri değişik şekillerde muhafaza ettikleri görülür. Kültürün akta...

Kirve, sünnet olacak çocuğu kucağına oturtmak suretiyle babalık hakkı taşıyan kimsedir. İki yakın insanın aralarındaki samimiyet ve arkadaşlığa dayanarak ikisinden birinin, diğerine akrabalık teklifin...

Her edebî metin yazıldıkları dönem için birer ayna, müellifleri içinse birer psikolojik monolog özelliği taşır. Klasik şiirin her bir dönemi ve her dönemin her bir şairi kendi içinde farklı bir ses ol...

(48)

Gülten Akın’ın Poetikası Üzerine

Maksut YİĞİTBAŞ Gökçen SEVİM

Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatının önemli şairlerinden biri olan ve Türk şiirine damgasını vuran Gülten Akın, 1950’li yıllardan günümüze kadar, şiirin yanı sıra diğer edebiyat alanlarında da ürün ver...

Halk biliminin eğitmek, eğlendirmek, kültürü aktarmak gibi birçok fonksiyonu vardır. Bu işlevlerini yerine getirirken birçok aracın kullanılması vazgeçilmezdir. Eskiden sözlü olarak yayılan halk bilim...

Türk kültürünün çeviri yoluyla temsili ve yayılması Türk kültürüne ait çeşitli metinlerin diğer dillere ve kültürlere taşınmasıyla mümkündür. Yazın çevirisinin dünyada Türk kültürü algısının oluşması ...

19. yüzyıl Osmanlı devletinin gerileme devri olarak da adlandırılan, siyasette zorlukların yaşandığı bir devirdir. Edebiyat ve kültür ortamının da devlet siyasetiyle benzer bir durum takip ettiği izle...

“Ağa” sözcüğü Türk kültür yapısının tarihî süreçlerini yansıtan temel sözcüklerden biri olarak düşünülmektedir. Bir anlamda Türklerin bozkır hayatındaki soylu geleneğinin mirasını anlamada önemli anah...

Kırgızlar, Türk tarihinin bilinen en eski kavimlerinden biridir. Kırgız Türkçesi, bugün çoğunluğu Kırgızistan’da yaşayan Kırgız Türklerinin konuştuğu bir lehçedir. Kırgızca, Türkçenin Kuzeybatı (Kıpça...

Kurmaca metinlerin en başta edebiyata dair metinler olduğu bilinmekle beraber bilhassa çocuklara yönelik kurgularda verilen iletilerin arzu edilen insan tipini ortaya çıkarma noktasında da etkili oldu...

Tarih boyunca İslamiyet’i bir din olarak kabul eden toplumlarda siyasi, sosyal, ekonomik, coğrafi vb. sebeplerden dolayı çeşitli İslami yorum ve fikir akımları ortaya çıkmıştır. İslamiyet’in Türkler a...

Gösterge, kendi dışında bir şeyi temsil eden ve temsil ettiği şeyin yerini alabilecek özellikte olan her çeşit biçim, nesne, olgu vb. olarak tanımlanabilir. Temelleri çok eski çağlara kadar uzanmasına...

Necip Fazıl Kısakürek, çok yönlü sanatçılardan biridir. Şair, yazar ve fikir adamı olarak şiirleri, roman, hikâye, tiyatro ve düşünce yazıları ile Türk edebiyatında yer alır. Bu çalışmada tiyatro eser...

Türkçede, özellikle gençler arasında, bir sürerlik işaretleyicisi olarak kullanılan “paso” sözcüğünün Türkçeye başka bir dilden gelmiş olabileceği kanaatine varılabilir. Ancak sözcüklerin kökenine ili...