Mekalede masal anlatıcılığının özelikleri ve anlatı sürecinde ortaya çıkan bazı hususlar araştırılmıştır. Söyleyicinin anlatı zamanı esas metinin dışına çıkma olayı ve söyliyenin kendisinin...
NAĞILLARDA eSL QeHReMAN Ve YALANÇI QeHReMAN PARALELİ
Mekalede Türk halklarının masallarında sahte kahraman konusu araştırılmıştır. Belirlenmiştir ki masallarda sahte kahraman kendisini iki esas yönde gösteriyor: “ciddi” ve komik. Masallar üzeri...
MİR CELAL PAŞAYEVİN ARAŞTIRMALARINDA FÜZULİ KONUSU
Mekalede ünlü yazar ve bilim adamı Mir Celal Paşayevin edebiyat araştırmalarında Füzuli konusundan bahs edilmektedir. Araştırmacının bilimsel yöntemleri, yaklaşımları, Füzuli edebi mirası üze...
MEMMED ARAZIN “DÜNYA SENİN, DÜNYA BENİM” ŞİİRİNİN FOLKLOR KAYNAKLARI
Makalede Memmed Araz`ın “Dünya senin, dünya benim” şiirinin folklorla bağlılığı araştırılıyor. Hem bu şiirde, hem de folklorumuzda olan bir sıra bayatılar ve ata sözlerindeki benzerliklerin v...
MEYDAN TEMAŞALARININ AKTÖRLERİ
Makalede meydan temaşalarını ifa eden meydan aktörlerinin ifacılık maharetinden bahsedilmektedir. Burada aynı zamanda meydan aktörlerinin spesifik tarafları ve onların ifa ettiği ayrı ayrı me...
Güney Azerbaycan manzum hikayesinin gelişme merhaleleri bir neçe koldan haraketeder. Her yeni merhalede Güney`de manzum hikaye türünün gelişmesi için yeni ortam oluştu. Güney Azerbaycan edeb...
SAMİHA AYVERDİ’DE “DOĞU-BATI” ANLAYIŞI
Sâmiha Ayverdi, eserlerinde kültür değişmelerinin, yanlış uygulanan Batıcılığın, yabancılaşmanın, uluslararası oyunların üzerinde durmuş; bunlara milli kültürümüz ışığında çözümler sunmuştur....
MİSKİNLİ VELİ’NİN ATIŞMALARI VE MUAMMALARI
Mekalede XX yüzyılda yaşamış ünlü Azerbaycan aşiki Miskinli Veli’nin atışma ve muammaları araştırılmıştır. Aşık atışmalarının kökleri tekkelerde ve sufi ocaklarında yapılan ayin ve merasimler...
AHMET CAFEROĞLU’NUN AZERBAYCAN FOLKLORUNA AİT ARAŞTIRMALARI
A. Caferoğlu`nun Eski Türk Edebiyatı, Türk dili ve Folklor ile ilgili araştırmaları var. Bu makale A. Caferoğlunun Azerbaycan folkloruna ait araştırmalarını içerir. Türk medeniyetinin tebliğ...
TANRICILIK VE TANRI KELİMELERİNİN LEKSİK ANLAMI
Mekalede Tanrı kelmesi bütün mana boyutları ile birlikte araştırılmıştır. Burada Tanrı kelmesi ifede ettiği esas mana bağlamında elealınmıştır. Araştırma kelmeni ait olduğu dini sistemin için...
İSMAYIL HİKMETİN ARAŞTIRMALARINDA GAZİ BÜRHANEDDİN
Mekalede Azerbaycan edebiyat tarihi tertipçilerinden biri olan edebiyat araştırmacısı İsmail Hikmetin hazırladığı edebiyat tarihinde Gazi Bürhaneddinin tadkiki ve takdimi araştırılmaktadır. İ...
YENİ “KÖROĞLU” METİNLERİ VE ÇAĞDAŞ AZERBAYCAN KÖROĞLUŞÜNASLIĞINDA METOT ARAYIŞLARI
Son yıllarda yayımlanan “Köroğlu” metinlerinden özellikle seçılmiş olanlara Paris ve Tiflis nüshaları İ. Abbaslı ve B. Abdulla`nın arşiv materyallerinin tam kapsadığı yayınlar, A. Nebiyev`i...
M. T. TAĞIYEV VE BAKÜ DEYİMLER OKULU
1966 yılında M.T. Tağıyev`in “Müasir rus dilinin feli frazalogiyası” monografiyası yayımlanıyor ve ilk dönemden akademisyen V. V. Vinogradov`un de diğer rus bilim adamlarının dikkatini çekmiş...
Makalede Azerbaycan edebiyatı esasında istiareleşme sürecinin amacı açıklanılır, onun bir çok fonksiyonlarına (termin oluşturma, metin oluşturma, veb. Fonksiyonlar) dokunulur.
AZERBAYCAN AŞIK ŞİİRİNİN ÜSLUP ÖZELLİKLERİ
Mekalde Azerbaycan aşik şiirinin üslup özellikleri araştırılmıştır. Aşıq poeziyasının biçim, şekil ve içerik özellikleri tahlil edilmiş, üslup özellikleri ile bağlı izlenimler üzerine incelem...
Mekalede XIII-XVI yüzyıllar Azerbaycan baş geysilerinin kültürel-etik boyutları araştırılmıştır. Milli giyimlerde süslemelerde milletimizin estetik zevki uzak geçmişten gelen gelenek ve gören...
KLASİK BİLİMİN TEMELLERİNİN OLUŞMASINDA ORTA ÇAĞ ARAPDİLLİ BİLİMİN ROLÜ
Mekalede klassik bilimin oluşmasında arapdilli bilimin rolü araştırılmıştır. Arapdilli bilimin bir çoğ alanda klassik Avrupa bilimini önlediği ve ya onun oluşmasında yerine getridiği rolü gös...
KÖROĞLU DESTANININ TİFLİS VARYANTI
“Köroğlu”nun Tiflis varyantının tarihi olaylarla ilgisi onaylanmıştır. “Köroğlu”nun Gürcüstan`da geniş yayılması çoktan bellidir ve Tiflis varyantının Azerbaycan`a getirilmesi yeni araştırmal...
Edebiyat derslerinde bir çok klasiklerin, – İmadeddin Nesimi, Fuzuli, Şah İsmail Hatai – sufistik şiirler yazan sanatkarların edebi kişiliğinin öğrenimi zamanı öğrencilere ilkin sufizm ve hur...
AZƏRBAYСAN AŞIĞI NÖVRƏS İMANIN POEZİYASINDA İСTİMAİ LİRİKA
Mekalede XX asrın başlarında yaşamış Azerbaycan aşiki Növres İmanın yaratıcılığı araştırılmıştır. Aşikin şiirlerinde sık şekilde geçen ictimai konu incelenmiştir. Belirlenmiştir ki, aşik icti...
Türk mitoloji düşüncesinde dünyanın yaratılışı (monomitoloji açıdan kaos – kosmos). Makalede türk mitoloji düşüncesinde kaostan uzaya türeyiş araştırılmıştır. Diğer mitoloji sistemlerde olduğ...
MÜDRİK QOCA ARXETİPİNİN DƏRVİŞ PARADİQMASI
Makalede bilge kişi arketipinin izleri araştırılmıştır. Derviş paradigmasının metinlerde karşılaştığımız örnekleri göz önünde bulunduruluyor.
MİR CƏLAL PAŞAYEVİN NƏSRİNDƏ XOŞBƏXTLİK KONSEPTİ
Mekalede XX yüzyıl ünlü Azerbaycan yazarı Mir Celal Paşayevin nesr eserlerinde mutluluk konsepti araştırılmıştır. Burada hem yazarın konseptual görüşleri, hem de yazarın yarattığı karakterler...
PROF. A. V. BAGRİ’NİN AZERBAYCAN FOLKLORUNUN ÖĞRENİLMESİNDE ROLÜ
Professor Aleksandr Vasilyeviç Bagri (1891-1949) Ukrayna kökenli bilim adamıdır. İlmi faaliyyetinin büyük bir dönemi Azerbaycanda geçmiştir. Bagri edebiyat ve folklor alanında çoğ sayıda araş...
HANEFİ ZEYNALLI MASALLAR HAKKINDA
Makale, Azerbaycan folklor alanında önemli hizmetleri olan Hanefi Zeynallı`nın Azerbaycan masallarına dair düşünce ve mülahazaları ile ilgilidir. Hanefi Zeynallı`nın çeşitli makalelerinde, ki...
Grigori Nikolayeviç Potanin (1835-1920) türk-mongol halklarının folklorunun toplanmasına bütöv bir ömür harclamışdır. Onun türk-mongol halklarından topladığı folklor metinleri, onlara yazdığı...
ORTAK TÜRKÇE’NİN ORTAK MANEVİ ESASLARI
Mekalede ortak türkce hakkında düşünceler ifade olunmuş, onun manevi boyutları araştırılmıştır. Ortak Türkcenin oluşmasının temelleri Türk dillerinin kendi imkanları çevresinde araştırılmakta...
ƏDƏBİ ƏLAQƏLƏR PROBLEMİ
Ünsiyetten doğan ilişki hem karşılıklı ve ya bir taraflı, hem de ihtiyaçtan oluşur. Aynı prosüdürü halkların (kültürlerin) da hayatında takip ediyoruz. Bu bakımdan edebi ilişkiler şöyle tasni...
Makalede günümüz Azerbaycan şiirindeki dağ motifi araştırılmıştır. Aynı zamanda bu motifin mitolojik özellikleri tahlil edilmiştir. Tahlil sonucunda belli olmuştur ki dağ kelimesi fiziksel m...
İslam dini ve tasavvufu konusunda kendine has yorumları olan Ebû Hâmid Muhammed b. Muhammed el-Gazâlî “zikir”, “uzlet” ve “halvet” mevzularına diğer İslam bilginlerinden farklı yorumlar getir...
AZİZE CEFERZADE`NİN AŞTIRMALARINDA MASAL TÜRÜ
Azize Ceferzade`nin edebiyatla ilgili araştırmaları folklor, klasik ve modern Azerbaycan edebiyatı, nazariye ve diğer alanları kapsamaktadır. Bilim adamının folklorla ilgili araştırmaları çeş...
CAHİLİYYƏT ƏRƏBLƏRİNİN SINAMALARI VƏ BƏZI MÖVHUMİ TƏSƏVVÜRLƏRİ
Makalede İslam’a kadarki Arap toplumundaki sınamalar ve mefhumi düşünceler araştırılır. Makalede gösterilir ki, Arabistan’da dış çevre, bitki ve hayvanlar alemiyle bağlı bazı mefhumi tasavvur...
AHISKALI HASTA HASAN VE ONUN YARATTIĞI ÂŞIK MEKTEBİ
Ahıska yüzyıllarca Osmanlı devletinin bir sancağı olsa da 19. yüzyıldan Rusya tarafından işgal edildi. Anadolu ile Kafkas arasında köprü olan bölgeden zaman zaman Türkler sıkıştırıldı. Son ...
ZƏNGANIN AŞIQ DASTANLARINDA DƏDƏ QORQUD BOYLARININ İZLƏRİ
Son araştırmalarda İran ölkəsinin yeddi aşıq mühiti Dr. Əli Kafkasyalı tərəfindən təsbit olunmuşdur. Bu mühitlərdən biri də Zəngan (Zəncan) aşıq mühiti sayılır. Bu bildiridə Zənganda toplad...
“DƏDƏ QORQUD” DASTANININ LİNQVO-POETİK ÖZƏLLİKLƏRİ
“Dede Korkut” destanı Oğuznamelerin klasik örnegi gibi Oğuz boylarına ait olsa da genellikle Türk destan geleneğinin orta yüzyıllarda yazıya alınmış en mükemmel bir anıtıdır. Bundan dolayı de...
EYNELİ BEY SULTANOV AZERBAYCAN FOLKLORUNUN TOPLAYICILARINDAN BİRİ KİMİ
XIX. yüzyılın birinci yarısında Kafkas halkları arasında başlanan aydınlatma harekatı, şüphesiz bölgenin büyük halklarından olan Azerbaycan Türklerinden de es geçemezdi. O devirde Kafkasya’nı...
ASNI VE ARPAÇAYI EFSANELERİNİN FOLKLORISTIK ÖZELLİKLERİ
Araştırmalara göre efsanelere yansıyan mitolojik strüktür onu oluşturan amillerle bağlıdır. Mitolojik düşünceye göre insanı, doğal alemi yaratan ilahi kuvve dünyanın her bir unsuruna ruh veri...
TÜRKİYE’DE TANINMAYAN ÜNLÜ AZERBAYCANLI ÂŞIK ŞAKİR HACIYEV ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA
Makalede ünlü Azerbaycan aşığı Âşık Şakir Hacıyev’den bahsedilir. Sovyetler döneminde millet vekili seçilmiş ilk aşık olmuştur. Âşık Şakir yetenekli bir sanatçı gibi Azerbaycan’ı Moskova’da d...
NƏSİMİNİN DÜŞÜNCƏ ALƏMİNDƏ MİFOPOETİK OBRAZLARIN YERİ
Bu makalede büyük Azerbaycan şairi ve düşünürü İmadeddin Nesimi’nin (1360-1417) Türkçe divanında mitolojik ve tasavvufi düşüncelerin katmanları, simgeleşen mitolojik imajlar ve onların kullan...
NAXÇIVAN BÖLGƏSININ ƏNƏNƏVİ YEMƏKLƏRİ
Makalede Nahçıvan yöresinin eski yemekleri tarif edilmektedir. Yöresel yemekler sırasında çorba, tatlı ve diğer yemek çeşitleri hakkında bilgi verilmektedir.
NAHÇIVAN’IN ESKİ SANAT ESERLERİ VE AZERBAYCAN FOLKLORU
Nahçıvan abidelerinden bulunan sanat eserlerinin araştırılması gösteriyor ki, bu sanat eserlerine eski insanların ideolojik görüşleri, o sıradan onların dünya hakkında bilgileri yansımıştır. ...
FOLKLORDA FORMELLER
Azerbaycan folkloru, tür itibariyle çok çeşitlidir. Türler, epik anlatımın başlıca özelliği olan tahkiye kanunlarına dayandığı için, onlarda folklor formellerinin de kullanımı tahkiyenin iç...
MEVLANACA SÖZLER
Masalların temel yapısında önemli olan bir kaç aktif unsur var. Bunlar masalla ana olay arasında köprü rölü üstlenen motivasyon, mitolojik motif, formül ve mitolojik karakterdir. Bu elementle...