Cilt: 4 Sayı: 8

Logo

Cilt: 4 Sayı: 8
Yayın Tarihi: 1 Aralık 2011
Makale Sayısı: 44

Mekalede masal anlatıcılığının özelikleri ve anlatı sürecinde ortaya çıkan bazı hususlar araştırılmıştır. Söyleyicinin anlatı zamanı esas metinin dışına çıkma olayı ve söyliyenin kendisinin...

Mekalede Türk halklarının masallarında sahte kahraman konusu araştırılmıştır. Belirlenmiştir ki masallarda sahte kahraman kendisini iki esas yönde gösteriyor: “ciddi” ve komik. Masallar üzeri...

Mekalede ünlü yazar ve bilim adamı Mir Celal Paşayevin edebiyat araştırmalarında Füzuli konusundan bahs edilmektedir. Araştırmacının bilimsel yöntemleri, yaklaşımları, Füzuli edebi mirası üze...

Makalede Memmed Araz`ın “Dünya senin, dünya benim” şiirinin folklorla bağlılığı araştırılıyor. Hem bu şiirde, hem de folklorumuzda olan bir sıra bayatılar ve ata sözlerindeki benzerliklerin v...

Makalede meydan temaşalarını ifa eden meydan aktörlerinin ifacılık maharetinden bahsedilmektedir. Burada aynı zamanda meydan aktörlerinin spesifik tarafları ve onların ifa ettiği ayrı ayrı me...

Güney Azerbaycan manzum hikayesinin gelişme merhaleleri bir neçe koldan haraketeder. Her yeni merhalede Güney`de manzum hikaye türünün gelişmesi için yeni ortam oluştu. Güney Azerbaycan edeb...

Sâmiha Ayverdi, eserlerinde kültür değişmelerinin, yanlış uygulanan Batıcılığın, yabancılaşmanın, uluslararası oyunların üzerinde durmuş; bunlara milli kültürümüz ışığında çözümler sunmuştur....

Mekalede XX yüzyılda yaşamış ünlü Azerbaycan aşiki Miskinli Veli’nin atışma ve muammaları araştırılmıştır. Aşık atışmalarının kökleri tekkelerde ve sufi ocaklarında yapılan ayin ve merasimler...

A. Caferoğlu`nun Eski Türk Edebiyatı, Türk dili ve Folklor ile ilgili araştırmaları var. Bu makale A. Caferoğlunun Azerbaycan folkloruna ait araştırmalarını içerir. Türk medeniyetinin tebliğ...

Mekalede Tanrı kelmesi bütün mana boyutları ile birlikte araştırılmıştır. Burada Tanrı kelmesi ifede ettiği esas mana bağlamında elealınmıştır. Araştırma kelmeni ait olduğu dini sistemin için...

Mekalede Azerbaycan edebiyat tarihi tertipçilerinden biri olan edebiyat araştırmacısı İsmail Hikmetin hazırladığı edebiyat tarihinde Gazi Bürhaneddinin tadkiki ve takdimi araştırılmaktadır. İ...

Son yıllarda yayımlanan “Köroğlu” metinlerinden özellikle seçılmiş olanlara Paris ve Tiflis nüshaları İ. Abbaslı ve B. Abdulla`nın arşiv materyallerinin tam kapsadığı yayınlar, A. Nebiyev`i...

1966 yılında M.T. Tağıyev`in “Müasir rus dilinin feli frazalogiyası” monografiyası yayımlanıyor ve ilk dönemden akademisyen V. V. Vinogradov`un de diğer rus bilim adamlarının dikkatini çekmiş...

Makalede Azerbaycan edebiyatı esasında istiareleşme sürecinin amacı açıklanılır, onun bir çok fonksiyonlarına (termin oluşturma, metin oluşturma, veb. Fonksiyonlar) dokunulur.

Mekalde Azerbaycan aşik şiirinin üslup özellikleri araştırılmıştır. Aşıq poeziyasının biçim, şekil ve içerik özellikleri tahlil edilmiş, üslup özellikleri ile bağlı izlenimler üzerine incelem...

Mekalede XIII-XVI yüzyıllar Azerbaycan baş geysilerinin kültürel-etik boyutları araştırılmıştır. Milli giyimlerde süslemelerde milletimizin estetik zevki uzak geçmişten gelen gelenek ve gören...

Mekalede klassik bilimin oluşmasında arapdilli bilimin rolü araştırılmıştır. Arapdilli bilimin bir çoğ alanda klassik Avrupa bilimini önlediği ve ya onun oluşmasında yerine getridiği rolü gös...

“Köroğlu”nun Tiflis varyantının tarihi olaylarla ilgisi onaylanmıştır. “Köroğlu”nun Gürcüstan`da geniş yayılması çoktan bellidir ve Tiflis varyantının Azerbaycan`a getirilmesi yeni araştırmal...

Edebiyat derslerinde bir çok klasiklerin, – İmadeddin Nesimi, Fuzuli, Şah İsmail Hatai – sufistik şiirler yazan sanatkarların edebi kişiliğinin öğrenimi zamanı öğrencilere ilkin sufizm ve hur...

Mekalede XX asrın başlarında yaşamış Azerbaycan aşiki Növres İmanın yaratıcılığı araştırılmıştır. Aşikin şiirlerinde sık şekilde geçen ictimai konu incelenmiştir. Belirlenmiştir ki, aşik icti...

Türk mitoloji düşüncesinde dünyanın yaratılışı (monomitoloji açıdan kaos – kosmos). Makalede türk mitoloji düşüncesinde kaostan uzaya türeyiş araştırılmıştır. Diğer mitoloji sistemlerde olduğ...

Makalede bilge kişi arketipinin izleri araştırılmıştır. Derviş paradigmasının metinlerde karşılaştığımız örnekleri göz önünde bulunduruluyor.

Mekalede XX yüzyıl ünlü Azerbaycan yazarı Mir Celal Paşayevin nesr eserlerinde mutluluk konsepti araştırılmıştır. Burada hem yazarın konseptual görüşleri, hem de yazarın yarattığı karakterler...

Professor Aleksandr Vasilyeviç Bagri (1891-1949) Ukrayna kökenli bilim adamıdır. İlmi faaliyyetinin büyük bir dönemi Azerbaycanda geçmiştir. Bagri edebiyat ve folklor alanında çoğ sayıda araş...

(25)

HANEFİ ZEYNALLI MASALLAR HAKKINDA

Hazangül MEMMEDOVA

Makale, Azerbaycan folklor alanında önemli hizmetleri olan Hanefi Zeynallı`nın Azerbaycan masallarına dair düşünce ve mülahazaları ile ilgilidir. Hanefi Zeynallı`nın çeşitli makalelerinde, ki...

Grigori Nikolayeviç Potanin (1835-1920) türk-mongol halklarının folklorunun toplanmasına bütöv bir ömür harclamışdır. Onun türk-mongol halklarından topladığı folklor metinleri, onlara yazdığı...

Mekalede ortak türkce hakkında düşünceler ifade olunmuş, onun manevi boyutları araştırılmıştır. Ortak Türkcenin oluşmasının temelleri Türk dillerinin kendi imkanları çevresinde araştırılmakta...

(28)

ƏDƏBİ ƏLAQƏLƏR PROBLEMİ

Tural MIRZƏLIYEV

Ünsiyetten doğan ilişki hem karşılıklı ve ya bir taraflı, hem de ihtiyaçtan oluşur. Aynı prosüdürü halkların (kültürlerin) da hayatında takip ediyoruz. Bu bakımdan edebi ilişkiler şöyle tasni...

Makalede günümüz Azerbaycan şiirindeki dağ motifi araştırılmıştır. Aynı zamanda bu motifin mitolojik özellikleri tahlil edilmiştir. Tahlil sonucunda belli olmuştur ki dağ kelimesi fiziksel m...

İslam dini ve tasavvufu konusunda kendine has yorumları olan Ebû Hâmid Muhammed b. Muhammed el-Gazâlî “zikir”, “uzlet” ve “halvet” mevzularına diğer İslam bilginlerinden farklı yorumlar getir...

Azize Ceferzade`nin edebiyatla ilgili araştırmaları folklor, klasik ve modern Azerbaycan edebiyatı, nazariye ve diğer alanları kapsamaktadır. Bilim adamının folklorla ilgili araştırmaları çeş...

Makalede İslam’a kadarki Arap toplumundaki sınamalar ve mefhumi düşünceler araştırılır. Makalede gösterilir ki, Arabistan’da dış çevre, bitki ve hayvanlar alemiyle bağlı bazı mefhumi tasavvur...

Ahıska yüzyıllarca Osmanlı devletinin bir sancağı olsa da 19. yüzyıldan Rusya tarafından işgal edildi. Anadolu ile Kafkas arasında köprü olan bölgeden zaman zaman Türkler sıkıştırıldı. Son ...

Son araştırmalarda İran ölkəsinin yeddi aşıq mühiti Dr. Əli Kafkasyalı tərəfindən təsbit olunmuşdur. Bu mühitlərdən biri də Zəngan (Zəncan) aşıq mühiti sayılır. Bu bildiridə Zənganda toplad...

“Dede Korkut” destanı Oğuznamelerin klasik örnegi gibi Oğuz boylarına ait olsa da genellikle Türk destan geleneğinin orta yüzyıllarda yazıya alınmış en mükemmel bir anıtıdır. Bundan dolayı de...

XIX. yüzyılın birinci yarısında Kafkas halkları arasında başlanan aydınlatma harekatı, şüphesiz bölgenin büyük halklarından olan Azerbaycan Türklerinden de es geçemezdi. O devirde Kafkasya’nı...

Araştırmalara göre efsanelere yansıyan mitolojik strüktür onu oluşturan amillerle bağlıdır. Mitolojik düşünceye göre insanı, doğal alemi yaratan ilahi kuvve dünyanın her bir unsuruna ruh veri...

Makalede ünlü Azerbaycan aşığı Âşık Şakir Hacıyev’den bahsedilir. Sovyetler döneminde millet vekili seçilmiş ilk aşık olmuştur. Âşık Şakir yetenekli bir sanatçı gibi Azerbaycan’ı Moskova’da d...

Bu makalede büyük Azerbaycan şairi ve düşünürü İmadeddin Nesimi’nin (1360-1417) Türkçe divanında mitolojik ve tasavvufi düşüncelerin katmanları, simgeleşen mitolojik imajlar ve onların kullan...

Makalede Nahçıvan yöresinin eski yemekleri tarif edilmektedir. Yöresel yemekler sırasında çorba, tatlı ve diğer yemek çeşitleri hakkında bilgi verilmektedir.

Nahçıvan abidelerinden bulunan sanat eserlerinin araştırılması gösteriyor ki, bu sanat eserlerine eski insanların ideolojik görüşleri, o sıradan onların dünya hakkında bilgileri yansımıştır. ...

(42)

FOLKLORDA FORMELLER

Yazar Bilinmiyor

Azerbaycan folkloru, tür itibariyle çok çeşitlidir. Türler, epik anlatımın başlıca özelliği olan tahkiye kanunlarına dayandığı için, onlarda folklor formellerinin de kullanımı tahkiyenin iç...

(43)

MEVLANACA SÖZLER

Hasan YAZICI

Masalların temel yapısında önemli olan bir kaç aktif unsur var. Bunlar masalla ana olay arasında köprü rölü üstlenen motivasyon, mitolojik motif, formül ve mitolojik karakterdir. Bu elementle...