Bu makalede Dil Araştırmaları dergisinin önceki sayılarından birinde Türkçedeki zamir n’sinin kökeninin, takip ettiği ünlünün nazal özelliğine bağlı olduğu konusunda ileri sürdüğüm görüş bazı...
Çok çeşitli lehçe ve şivelere ayrılan, yeryüzünde 200 milyondan fazla bir nüfusa sahip Türk boyları tarafından konuşulmakta olan Türkçenin fonetik ve morfolojik özelliklere göre tam bir sınıf...
ESKİ TÜRK YAZITLARINDA XİNJİANG
Eski Türk yazıtları ilk bulunduğu günden bu yana her yönüyle incelenmiş; Türk dilli halklardan başka, birçok halk tarafından da ilgi görmüştür. Türk dilli halkların yazılı ilk metinleri olmas...
Dilin kökeni pek çok bilim dalı tarafından incelenmektedir. Dilbilimcilerin bu konuya olan ilgisi 1990 sonrasında daha da artmıştır. Bu çalışmada dilin kökeniyle ilgili tartışmalar ele alınma...
ÇUVAŞ TÜRKÇESİNDE YETERLİLİK KATEGORİSİ
Eski Türkçede olumsuz yeterlilik u- fiili ile; Türkçenin tarihî ve çağdaş lehçelerinde olumlu yeterlilik ise al-, bil- ve ol- fiilleri yardımıyla oluşturulmuştur. Sahip olduğu özellikler sebe...
OSMANLI TÜRKÇESİNDE ARA BİÇİM-I: ARAPÇA ve FARSÇA KELİMELER
Arapça ve Farsça alıntılar Türkçede kullanıldıkları andan itibaren Türkçeleşme sürecine girerek Türkçenin ses bilgisi kurallarına göre değişmeye başlar. Türkçeleşme sürecinde alıntıların geçi...
DEDE KORKUT ALP EREN MİDİR? KORKUT ADI ÜZERİNE YENİ BİR ETİMOLOJİ DENEMESİ
Dede Korkut Hikâyeleri’yle Türk kültür hayatında önemli bir yer işgal etmiş olan Korkut Ata’nın kimliği konusu maalesef günümüze kadar çok açık biçimde ortaya konmuş değildir. Hayatı hakkında...
ÇUVAŞÇADA TATARCA BİR KOPYA: {-KAç} BİÇİM BİRİMİ
Orta-İdil bölgesinde Tatarlar ile Çuvaşlar arasında uzun asırlardan bu yana süregelen temasların dilsel sonuçları, araştırıcılarına oldukça önemli bir malzeme sunmaktadır. İlgili dil malzemes...
Eski Anadolu Türkçesi dönemi için çeşitli konuların incelenmeye muhtaç olduğu ifade edilebilir. Fiillerin anlam özellikleri, dikkat çekici konulardan biridir. Eski Anadolu Türkçesi döneminde ...
SALAR TÜRKÇESİNDE BİRİNCİL UZUN ÜNLÜLER
Çin’de yaşayan Türk lehçelerinden biri olan Salar Türkçesi, Oğuz grubu içerisinde değerlendirilmekte olup Türkmen Türkçesi ile ilişkilendirilmektedir. Dolayısıyla Salar Türkçesi, içerisinde K...
TUVACADA BİR GRAMERLEŞME ÖRNEĞİ: DEERZİ
Bu çalışmanın konusunu Tuvacada de- fiilinden gelişen deerzi [de- (F) -er (SF) +zi (İYE)]’nin anlam ve işlevini değiştirmesiyle gramerleşmesi, yardımcı fiil olarak kullanılması oluşturmaktadı...
Birleştirme, dünya dillerinin büyük çoğunluğunda mevcut olan, yüksek türetkenliğe sahip kavram karşılama/sözcük oluşturma mekanizmalarından biridir. Bu mekanizmanın çıktıları niteliğindeki bi...
SARUHAN VE SARUHANOĞULLARI ADLARININ KÖKENİ ÜZERİNE
Bu makale Saruhanoğullarının etnogenezi meselesini andbilimcil malzemeden hareketle ele almaktadır. Yapılan araştırma, farklı zamanlarda farklı coğrafyalarda karşımıza çıkan Saruhan adının ‘S...
KELİME YAPMAK: YENİ KELİMELERİN BAZI KAYNAKLARI
İngilizce, 600.000’in üzerindeki kelimesiyle dünyadaki en büyük kelime hazinesine sahiptir. Çünkü İngilizce, temasta bulunmuş olduğu her dilden kelime almıştır. (Ödünç alma oranı ilginç bir ş...
Tatar Türklerinin Belarus’ta bulunmalarıyla ilgili ilk bilgiler, XIV. yy. başlarından öncedir. 1324 tarihli fransisken yıllıkta, “Litvanya’ya Hz. İsa’nın öğretisini yaymak amacıyla giden rahi...
KIRGIZ DİYALEKTLERİNİN SÖZ VARLIĞI KATMANLARI
Kırgızcadaki eş anlamlı ve alıntı sözcükleri tarihî açıdan çeşitli tabakalara ayırmak mümkündür. Eş anlamlı karşılıkları bulunduğu hâlde yabancı dillerden alınan sözcükler kronolojik olarak ...
OĞUZNAME [KAZAN NÜSHASI]
Tanıtımını yapacağımız Prof. Dr. Necati DEMİR ve Yrd. Doç. Dr. Özkan AYDOĞDU’nun Oğuzname [KAZAN NÜSHASI] (İnceleme-Metin-Dizin- Tıpkıbasım), Kesit Yayınları, İstanbul 2015 adlı yayın, giriş ...
TARİHÎ TÜRK LEHÇELERİNDE SIFAT VE ZARFLARDA PEKİŞTİRME VE DERECELENDİRME
Türkçe; pekiştirme ve derecelendirmeye ihtiyaç duyan bir dildir. Pekiştirme ve derecelendirmenin önemli bir bölümünün sıfat ve zarflarla karşılandığı Türkçede, sıfatlar isimleri, zarflar ise ...
KARAY TÜRKLERİNİN DİLİ (TROKİ DİYALEKTİ)
Tapani Harviainen, Karay çalışmalarının yaklaşık üç yüz yıl önce Finlandiya’nın Turku (Åbo) kentinde başladığını belirtmektedir (Csató 2011: 261-262). 17. yüzyılda bazı akademik çevreler Kara...
PROF. DR. TOFİQ HACIYEV (1936-2015)
Modern anlamda Azerbaycan’da dil çalışmaları Kırımlı Prof. Dr. Bekir Çobanzade ile başlar. E. Demirçizade, Muhtar Hüseynov, Ferhad Zeynelov, Mehemmedeli Şiraliyev, Yusuf Seyidov, Musa İslamov...
1980 yılında Ankara’ya taşınmıştık. Hacettepe Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümüne kayıt yaptırmadan önce şehrin içinde sandığım okuluma yürüyerek kaç dakikada gidip gelebileceğimi me...
MACAR TÜRKOLOG PROF. G. HAZAİ VEFAT ETTİ
Türkoloji dünyasının tanınmış isimlerinden olan Macar bilim adamı Prof. Gyogy HAZAİ, 7 Ocak 2016 günü Budapeşte’de vefat etti. Prof. Hazai, 30 Nisan 1932 günü Budapeşte’de dünyaya geldi. İlk ...