Alî Şîr Nevâyî, sadece Çağatay sahasına değil, bütün bir Türk edebiyatına etki eden önemli şahsiyetlerden biridir. Farsçanın edebî dil olduğu bir dönemde, eserlerini şuurlu olarak Türkçe kale...
Harfler Türk edebiyatında biçimi, okunuşu, dizilişi ve görünüşüyle yer almış, bu doğrultuda zaman içinde bazı anlayış ve yaklaşımlar ortaya çıkmıştır. Harflerin Arap alfabesinde taşı...
Farklı türlerde kaleme alınmış birçok eseri bünyesinde barındıran Osmanlı edebî geleneğine zenginlik katan türlerden birisi de yabancı dil öğretimini önceleyen ve tuhfe olarak tesmiy...
Tenkitli metin hazırlamak, klasik Türk edebiyatının temel amaçlarından biridir. Bunun için ele alınan eserin tüm nüshalarına erişmek gerekir. Tüm nüshalara erişilebilse dahi çalışma bittikten...
Oyunun Sakalı Bitmek Deyimi ve Anlamları
Deyimler ve kalıp yapılar konusunda Türkçenin zengin bir dil olduğu genel kabul görmüştür. Türkçenin bu deyim zenginliği geçmişten günümüze her edebî gelenekte karşılık bulmuştur. Bu gelenekl...
Adlî ve Karaferye Şehrengizi
Klasik Türk edebiyatı şairleri yazmış oldukları manzumelerde yaşamış oldukları veya bir şekilde yollarının kesiştiği şehirleri ve bu şehirlerin sahip oldukları çeşitli özellikleri şi...
20. Yüzyıla Uzanan Remil Geleneğinden Bir Örnek: Kolay Remiller
İnsanın bilinmeyene dair duyduğu merak kendini fal bakma ve yöntemlerini öğrenme arzusu olarak ortaya çıkarmıştır. Yapılacak bir işin neticesi, çıkılacak seyahatin akıbeti, evlilik ve çocuk s...
Kadrî Efendi’nin Manzum Rind ü Zâhid’i
Mecmualar, biyografik kaynaklara girmiş şairlerin bilinen şiirlerinin yanında bilinmeyen şiirlerinin de gün yüzüne çıkmasına imkân sağlar. Aynı zamanda mecmualar, çeşitli nedenlerle ...
Geleceğe dair bilgi almak için çeşitli falcılık metotları kullanmak, insanların yüzlerce yıldır sürdürdükleri bir eylemdir. Falcılığı anlatan metinler Türk edebiyatının ilk yazılı eserlerine ...
Kahve Hakkında Yazılmış Manzum Bir Fetva Örneği
Osmanlı toplumu kahve ile 16. yüzyılda tanışmıştır. Bu tanışma, uzun sürecek dinî ve toplumsal bir tartışmanın başlangıcı olmuştur. Osmanlı din âlimleri arasında, haram ya da helal kabul edil...
“Seccadeyi suya serme” motifi destan ve halk hikâyelerinde, Alevi-Bektaşi menkıbelerinde ve Dede Korkut hikâyelerinde karşılaşılan bir motiftir. Zamanla klasik Türk şiiri metinlerinde, az da ...
İnşâ Eserlerine Sözlükbilimsel Bir Yaklaşım:Hâzâ İnşâ-i Merğûb Örneği
Tarih boyunca, uzakta bulunan kişilerle iletişim kurmanın yaygın yollarından biri mektup göndermek olmuştur. Ancak mektup bir tür olup bu adla yazılan metinlerin hepsi aynı özelliği ...
Tuvaca, Türk dillerinin tasnif denemelerinde Eski Türkçe ve Sibirya grubu Türk dilleriyle birlikte ele alınmıştır. Tuvacanın Eski Türkçe dönemine ilişkin önemli arkaik izler barındırması araş...
Yiyecek içecek türleri, yiyeceklerin pişirilme süreçleri, yeme-içme geleneğine dayalı kültürel yapı olarak tanımlanan mutfak kültürü, ait olduğu herhangi bir bölgenin tarihȋ, coğrafi, filoloj...
Tanıklarıyla Tarama Sözlüğü’nde Yer Alan Eş Gösterenli Sözcüklere Dair Notlar
Tanıklarıyla Tarama Sözlüğü, Batı Türkçesinin söz varlığı açısından kıymetli görülen iki yüzü aşkın eserin taranmasına dayanan bir çalışmanın ürünüdür. Eski Anadolu Türkçesinden Osmanlı Türkç...
Türkoloji üzerine çalışanların, Türkçenin tarihî dönemleri üzerine pek çok tasnif denemesi bulunmaktadır. Tasnif yapılırken tarihî ve modern dönemlerin bir arada değerlendirildiği de görülmüş...
Tarih boyunca bir nesnenin boyutunu, ağırlığını, büyüklüğünü veya küçüklüğünü; herhangi bir yere olan uzaklığını veya yakınlığını anlatmak için kişioğlu, çeşitli yollara başvurmuştur...
Oğuzeli Ağzında Kullanılan Deyimler Üzerine Bir İnceleme
Deyimler, anlatıma canlılık ve akıcılık katmaları bakımından dilin söz varlığı içinde önemli bir yere sahiptir. Türkçe, deyimler bakımından zengin bir dildir. Orhun Yazıtlarından iti...
Çalışma, Türkçe Ulusal Derleminden (TNCv3.0) bağlı dizinler yoluyla öksür- ve göz kırp- eylemlerinin görünüş/kılınış potansiyellerini kapsamlı biçimde incelemektedir. Bu sözcüklerle ...
Türkleşen Harezm’de Türk dili bir edebiyat ve yazı dili olmuş ve bu durumun doğal bir sonucu olarak bu coğrafyada Türk dilinin tarihine ışık tutacak önemli eserler kaleme alınmıştır....
Gündelik Hayatın Kadına Dayattığı Yaşam: Bir Kadınlık Hikâyesi Olarak "Hep Yarın"
Bu makalede Cahit Uçuk’un Hep Yarın romanında, gündelik hayatın kadına dayattığı yaşam ve bunun bir kadınlık hikâyesi üzerinden nasıl ele alındığı sunulmuştur. Roman, Henri Lefebvre’nin günde...
Tuhaf ve Tekinsiz: Türler Arası Bir Roman Olarak "Yeşil Elmalar"
Tür kuramları, artık metinlerin bir türe ait olmadığını, aynı anda birden çok türe dâhil olabildiğini tespit etmektedir. Türlerin sınırlarının silikleşmesiyle birlikte türler arası etkileşiml...
Rübâb-ı Şikeste'de Sabah İzlenimleri
Zaman kavramı, üzerinde en çok düşünülen ancak tam olarak bir tanımı yapılamayan, yapılan tanımların hiçbirinin genel kabul görmediği bir olgudur. Öznel, nesnel, toplumsal ve sosyolo...
Mehmet Âkif Ersoy’un Gurbetten Seslenen Mektupları
Geçmişi çok eski yıllara uzanan mektup kendi içerisinde çeşitlilik gösteren geniş yelpazeye sahip bir iletişim aracıdır. İfade vasıtası olmasının ötesinde mektubun bir diğer fonksiyonu da bir...
II. Meşrutiyet Dönemi edebiyatının üretken yazarlarından Moralızade Vassaf Kadri’nin telif ve tercüme olmak üzere çeşitli edebî türlerde eser verdiği bilinmektedir. Ne var ki yazarın biyograf...
Tarih öğretiminin sözlü anlatılarla sağlandığı yazı öncesi sözlü kültür ortamlarında destanların rolü büyüktür. Bilindiği gibi bir milletin tamamını ya da bir kısmını etkileyen bir o...
Günümüzde Halk Hikâyeleri ile Türkülü Aşk Hikâyelerinin İcra ve Dokusundaki Değişmeler
En eski devirlerden günümüze Türk edebiyatının sözlü kültür ürünlerinin anlatıcıları/aktarıcıları kam, baksı, ozan ve âşıklar olmuştur. Dinamik bir yapıya sahip olan sözlü edebiyat ürünleri k...
Kazak Destanlarında Kurtarıcı Tipi
Yaratıcı ile ilişkilendirilerek kutsallık atfedilen, olumlu tipler içinde yer alan, kahramanın ve yardımcılarının mistik koruyucusu ve destekleyicisi olan kurtarıcı tipi; savaşçı bir toplumun...
Bu çalışma “Tezcan, S. ve Aksoyak, İ. H. (2021). Muģammed, Ferruĥ u Hümā (Ferruĥnāme). Harvard Üniversitesi Yakındoğu Dilleri ve Medeniyetleri Bölümü Doğu Dilleri ve Edebiyatlarının Kaynaklar...