Klasik Türk edebiyatı şairleri, biyolojik bir eylem olmasının yanı sıra kültürel bir olgu olan beslenmeye, kaleme aldıkları çeşitli edebî ürünlerde yer vermişlerdir. Ancak insanın sadece biyolojik değ...

Klasik Türk edebiyatı, İslamî inanç ve değerlerin yansıtıldığı manzum ve mensur pek çok edebî türü bünyesinde barındırmaktadır. Bu türde kaleme alınan eserler, hem dinî hem de kültürel birikimin bir ü...

Klasik Türk edebiyatında Hz. Muhammed, önemli kaynaklardan biri olarak çeşitli edebî metinlerde işlenmiştir. Onun hayatının tamamı veya belirli dönemleri, farklı amaçlar doğrultusunda şair ve yazarlar...

Arap alfabesindeki harflerin sayı değerlerinden faydalanarak bir sayıyı veya tarihi ortaya çıkarma sistemi şeklinde tanımlanan ebced hesabı İslamiyet’ten beslenen tüm kültürlerde kabul gören bir gelen...

İstanbul, Osmanlı tarafından fethedildikten sonra siyasî, kültürel ve edebî başkent olur. Dolayısıyla Osmanlıda tanınmış şairlerin çoğunluğunun yaşadığı bu şehir, şiire de sıklıkla konu olur. 18. yüzy...

Hâfız, mevlidhan, şair, bestekâr ve mutasavvıf olan Ârif Hikmet Gökoğlu, 1933 yılında İstanbul’da doğmuştur. Aslen Bolu, Mengenlidir. Babasının ismi Haşim, annesininki ise Huriye’dir. Hem anne hem de ...

Hâbnâme, 19. asır müelliflerinden kadı, şair, yazar, İslamî ilimlere vâkıf Seyyid Muhammed Râsim Hikmet tarafından kaleme alınmıştır. Eserin elde bulunan tek nüshası, İstanbul Üniversitesi Nadir Eserl...

Kanûnî Sultan Süleyman Osmanlı Devleti’nin 10. padişahıdır ve en güçlü padişahlardan biridir. 1494’te Trabzon’da doğmuş ve ilk öğrenimini burada tamamlamıştır. Karahisar, Saruhan, Bolu sancakbeyi olmu...

Bu makale, Hüzûlî’nin hezellerinde güncel olaylar, toplumsal aksaklıklar ve bireysel zaafların klasik divan şiiri formlarında mizahi bir dille işlendiğini inceler. Çalışmanın kuramsal çerçevesi, Antik...

G.W. Leibniz töz anlayışını açıkladığı Monadoloji’de bir bütünün mikrokozmosu hâline gelebilen en küçük parçayı “monad” olarak kavramsallaştırmıştır. Penceresiz oluşu ve bölünemezliğiyle içeri/dışarı ...

Musavver Meşher, İkinci Meşrutiyet’in ilanından sonra yayımlanmış kısa süreli bir mecmuadır ve Rumi 24 Eylül 1324 - 6 Teşrinievvel 1324 [Miladi 7-19 Ekim 1908] tarihleri arasında yayımlanmıştır. Millî...

Bu makalede, Necati Cumalı’nın 1949’da yayımladığı “Boş Beşik” oyunu bencillik ve özgecilik açısından incelenmiştir. Cumalı’nın “Boş Beşik” oyunu, daha önceki çalışmalarda folklor unsurları, kadının t...

Modernleşmenin düşünsel öğretilerine, Osmanlı-Türkiye örneğindeki tarihsel uygulamalarına ve Marksist düşüncenin manevi alanı dışlayan fikirlerine tepki gösteren yazarlar muhafazakâr bir tutum gelişti...

Kökenleri çok eskiye dayanan yabancılaşma olgusu günümüzde etkisini hissettirmektedir. Felsefe, sosyoloji, iktisat, hukuk ve psikoloji gibi pek çok bilim dalının kesişim noktasında yer alan bu olgu ed...

Edebiyat, toplumla ilgili bir sanat olarak pek çok farklı disiplinle ilişki kurar. Tarih, sosyoloji ve psikolojinin yanı sıra gerek üretim-tüketim ilişkisini gerekse bunun toplum üzerindeki etkilerini...

Güvenilmez anlatıcı, edebî metinlerde gerçeklik algısını sorgulayan ve metnin çok katmanlı yapısını güçlendiren bir anlatım tekniğidir. Anlatıcının olayları eksik, çarpıtılmış veya yanıltıcı biçimde s...

Türk ve Dünya edebiyatlarında bir tablodan hareketle şiir, hikâye, roman yazma yahut bir romandan ilhamla bir tablo yapma çok yaygın olmasa da bilindik sanat uygulamalarıdır. Bu çalışmada, Türk edebiy...

Sinema, aktarım yoluyla kültürün güncellendiği bir sanat dalıdır. Sözün yazıya aktarımıyla güçlenen ifade, sinemada kullanılan görüntü, ses ve hikâye aracılığıyla seyirci ile buluştuğunda çok daha güç...

Ad bilimi, alan yazınında genellikle kişi adları ve yer adları temelinde bir inceleme ortaya koysa da zamanla tüm özel adları kapsamına dâhil etmiştir. Bu inceleme alanlarından biri olan kişi ad bili...

İnsanoğlu, varoluşundan bu yana çevresini anlamlandırma çabasında en güçlü araç olarak sözü kullanmıştır. Söz, yalnızca bir iletişim aracı değil; aynı zamanda düşüncenin, hafızanın ve kültürel aktarım...

Bu makale, Türk halk anlatısı Abdullah Han Hikâyesi’nin ekofolklorik bir analizini sunarak, hikâyenin insan, hayvan ve doğa güçleri arasındaki sembolik etkileşimler aracılığıyla geleneksel ekolojik bi...

İnsanlığın çarpıcı bir gerçekliği olan engelliliğe atfedilen anlamlar zamana ve mekâna göre değişmiştir. Engellilik evrensel olarak acınasılık, zayıflık, acizlik ve masumiyet gibi stereotiplerinin yan...

Türk kültür ve edebiyatında İslamiyet’in kabulünden sonra daha belirgin bir şekilde görülen, bir bakıma bireyi ve toplumu inşa etmede kullanılan nasihat, genellikle Tanrı’ya sitem, kadere isyan, alkol...

Geçmişten günümüze ekler, dilin evrimine paralel biçimde türlü işlevler yüklenerek dildeki anlatım çeşitliliğini artırmıştır. Yeni Uygur Türkçesindeki -Din eki, bu durumdaki eklerdendir. Köktürkçede ḳ...

Nevâî, Özbek edebiyatında millî kimlik ve kültürel hafızanın simge ismidir. Yaşanan siyasî, sosyal, kültürel değişim ve gelişimlerde, yazarların halkı öz değerlere yönlendirmede başvurduğu temel kişil...

Türkçede farklı şekillerde ifade edilen damak /n/’si pek çok çalışmaya konu olmuştur. Bu ses, tarihî Türk lehçelerinden çağdaş Türk lehçelerine kadar çeşitli yönleriyle incelenmiştir. Yapılan çalışmal...

İnsan, zaman ve mekânla mukayyet olduğu için yaşadığı coğrafya onun mekânsal sınırlarını belirlemiş; zihin dünyası ve algılayışına göre de onu adlandırmıştır. Bu sebeple yer adlandırmaları, hem coğraf...

Doğruluk, bir önermenin gerçeklikle ne ölçüde örtüştüğünü belirleyen temel bir kavramdır; doğruluk koşulları ise bir önermenin doğru kabul edilebilmesi için gerekli olan bağlamsal ve durumsal etkenler...

Bu çalışma, deyimlerin tanımlanması ve sınıflandırılması konusundaki mevcut yaklaşımları inceleyerek, deyimlerde anlam değişimlerinin nasıl gerçekleştiğini araştırmaktadır. “İçinin (yüreğinin) yağ(lar...

Harezm Türkçesi dönemine ait yazılı metinlerin günümüze ulaşabilen örnekleri oldukça sınırlıdır. Bu sınırlılığa paralel olarak, söz konusu metinler üzerine gerçekleştirilen bilimsel çalışmalar da nice...

Değiştirim (substitution), bir metinde dilsel verimliliği sağlamak ve gereksiz tekrarları önlemek ve metinler arası bağdaşıklığı desteklemek amacıyla kullanılan, bir sözcük ya da ifadenin, anlam bakım...

Bu çalışma, Tahsin Yücel’in Bıyık Söylencesi ve Emmanuel Carrère’in La Moustache adlı romanlarını karşılaştırmalı olarak inceleyerek, “bıyık” imgesi üzerinden erkeklik, toplumsal aidiyet ve iktidar il...

Teknolojik gelişmeler, bireylerin yaşam biçimleri üzerinde önemli bir rol oynamaktadır. Bu durum aynı zamanda toplumsal yapı ve kültür ögeleri üzerinde de kalıcı etkiler yaratmaktadır. Genel bir çerçe...