Klasik edebiyat geleneği içerisinde yer alan pendnameler, diğer bir adıyla nasihatnameler, çeşitli gayeler ile kaleme alınmaktadır. Bu gayelerin temelinde muhatap kitledeki her bir bireyi örnek bir ka...

Tasavvuf edebiyatının önemli şahsiyetlerinden olan ve Türk İslam edebiyatında çok ilgi gören İbnü’l-Fâriz’in önemli şiirlerinden biri Hamriyye kasidesidir. İbnü’l-Fâriz’in şaraba ait isim ve sıfatlard...

Ka’b b. Züheyr (ö. 24/645?) tarafından kaleme alınan ve Hz. Peygamber’in kendisine hediye etmiş olduğu hırkaya istinaden literatürde Kasîde-i Bürde adıyla şöhret kazanan manzume, na’t türünün ilk örne...

Eserlerinde ve şiirlerinde Süheylî mahlasını kullanan Ahmed b. Hemdem Kethudâ, 17. yüzyıl şairlerindendir. Dîvân’ında ve diğer eserlerinde onun sırasıyla önce Hadım Cafer Paşa’nın ardından Cerrah Mehm...

Edebî tür olarak başta padişah, şehzade ve devlet büyükleri olmaz üzere kişinin ölümünün ardından duyulan üzüntünün dile getirildiği manzumelere mersiye denilmektedir. Bu manzumelerde genellikle ölen ...

Klasik Türk edebiyatı metinleri üzerine yapılan akademik çalışmaların sayısı arttıkça çeşitli sebepler ve yaftalamalarla kötülenmeye çalışılan bir edebî geleneğin aslında ne kadar muhteşem olduğu daha...

Türk edebiyatında kaleme alınan eserler, nazım ve nesir olmak üzere ikiye ayrılmıştır. Nesir alanındaki eserler; sade, orta ve süslü nesir olmak üzere üç şekilde kaleme alınmışlardır. Süslü nesrin ilk...

Klasik Türk edebiyatının şerh geleneği içerisinde önemli bir yeri olan tasavvufî şerhlerin bir kısmını Hâfız-ı Şirâzî’nin şiirlerine yazılan şerhler oluşturmaktadır. Bu çalışmada da Hâfız-ı Şirâzî’nin...

Aziz Mahmud Hüdâyî yaşadığı dönemin önde gelen simalarından olmuş, bilgin kişiliği ile hem yüksek zümreye hem de halka tesir edebilmiştir. Etkisi kendisinden sonra da yıllar boyunca devam etmiştir. Hü...

Türk kültür ve medeniyetinde at, tarih boyunca bir binek yahut savaş aracı olmanın ötesinde, sosyal statü, güç, sadakat ve estetik değerlerin bir simgesi kabul edilmiştir. Bu sembolik değer sanatın pe...

Bu makale, klasik Türk edebiyatının önemli kaynaklarından biri olan şiir mecmûalarının, özellikle de adı bilinmeyen veya divanı bulunmayan şâirlerin edebî mirasını günümüze taşıma konusundaki işlevini...

Kültür mirasımızın temsilcisi olan edebî eserler, geçmiş ve gelecek arasında mühim bir köprü vazifesi görür. Eski Türk edebiyatı sahasında bugün hâlâ bilinmeyi bekleyen pek çok şair ve edebî eser mevc...

Klasik Türk şiiri mitolojiden tasavvufa, siyasetten gündelik hayata kadar pek çok kaynağa haizdir. Anadolu’daki eski medeniyetlerden, Türklerin bu coğrafyaya değin yerleşim sürdükleri coğrafyalar veya...

Klasik Türk şiirinde, adları unutulmaya yüz turumuş pek çok şairin bulunduğu aşikârdır. Ancak aradan asırlar geçmiş olamasına rağmen bazı şairlerin isimleri günümüzde de yeniden zikredilme imkânı bul...

Fuzûlî, İslami kültürün üç mühim lisanına Türkçe, Arapça ve Farsçaya vâkıf bir şahsiyettir. Osmanlı münevverleri için üç dil yani elsine-i selâse olarak tabir edilen dilleri bilmek gereklilik hâline ...

Türk edebiyatının farklı dönemlerinde kadın merkezli çok sayıda araştırma yapılmıştır. Özellikle klâsik Türk edebiyatı ekseninde yürütülen çalışmalar; kadın şairlerin, nâsirlerin ve muharrirlerin edeb...

Şurûtu’s-salâtlar; namaz, abdest ve guslün hükümlerini anlatan risalelerdir. Bu çalışmaya konu olan eser Leipzig Üniversitesi Kütüphanesinde Turc. 12 /6 katalog bilgisiyle kayıtlı manzum bir şurûtu’s-...

Araplar ve Türkler uzun yüzyıllara dayanan ortak bir kültürel mirasa sahiptir. Bu iki kavim arasında İslamiyet öncesinde başlayan sınırlı ilişkiler; İslamiyet sonrasında Arap birliklerinin Orta Asya’y...

Türk dilinin ilk sözlüğü olarak bilinen ve 1072-1074 yıllarında Kâşgarlı Mahmud tarafından kaleme alınan Divanü Lûgat-it Türk; Türk dilinin zenginliği, tarihî gelişimi, Türk halkının kültürü, tarihi, ...

Edebi, mitolojik ve mistik kaynaklarda zikredilen Cebrâil, Allah ile insan arasında elçilik görevini yerine getirerek iletişim kurmaya yarayan bir varlık şeklinde aktarılmaktadır. Hem İslam öncesi hem...

Korkut hikâyeleri Türk dünyasının İslâmiyet’i bireysel ve toplumsal hayata aktarmasında bir kilometre taşıdır. İnsanlara erdemli bir hayatın temel gereklerini çeşitli olay örgüleriyle anlatan Dede Kor...

Hz. Peygamber’in fiziki özelliklerini anlatan manzum, mensur veya her iki tarzda da yazılmış hilye türü eserler Osmanlı sahası Türk edebiyatında hayli yekûn tutmaktadır. Bu türe olan ilginin baş sebeb...

1980 sonrası Türk edebiyatında yazdığı postmodern nitelikteki eserleriyle isminden söz ettiren bir yazar da Latife Tekin’dir. Büyülü gerçeklik, üstkurmaca, şiirsel anlatım, doğa hassasiyeti onun eserl...

Çağdaş Türk edebiyatının önemli isimlerinden Mustafa Kutlu, Türk toplumunun meseleleri üzerine düşünüp çözüm önerileri sunan bir sanatkârdır. Uzun yıllardır yaptığı gözlemler ve yaşadığı deneyimlerle ...

Bu makalede Halit Ziya Uşaklıgil’in Aşk-ı Memnu adlı romanı, baba-kız ilişkisi merkezinde psikanalitik kuram temelinde incelenmektedir. Romanın genç kadın karakteri Nihal’in psikolojik gelişimi, erken...

Süre; sahneleme, özet, eksilti, yavaşlatma ve durdurma teknikleriyle anlatı zamanını oluşturarak edebîliği kuran anlatı yapısıdır. Oyalanma, geciktirim, erteleme, boşluk ve sürpriz gibi teknikler de ...

İlk sürümü 30 Kasım 2022 tarihinde, son sürümü ise 13 Mayıs 2024 tarihinde piyasaya sürülen ChatGPT, OpenAI tarafından geliştirilmiş, belirli bir girdiden hareketle insan benzeri metinler oluşturabile...

Nevruz, Türk dünyasının ortak geçmişini ve kültürel zenginliğini yansıtan, köklü bir gelenekle bugüne taşınmış kadim bir bayramdır. Yalnızca baharın gelişini ve doğanın uyanışını kutlamakla kalmaz, ay...

İnsanoğlunun iç dünyasında var olan unsurlar sadece halk anlatılarında değil halk şiirinde çeşitli motifler ve semboller aracılığıyla ortaya çıkmaktadır. Sözlü edebiyatta öne çıkan bu sembollerden bir...

Axtıılar, modern Saha (Yakut) edebiyatının ilk edebî örneğidir. Rusçaya olduğu kadar Sahacaya da hâkim olan, destanlar başta olmak üzere Saha folklorunu derinlemesine bilen Afanasiy Yakovleviç Uvarovs...

Kaşgarlı Mahmûd’un Dîvânu Lugâti’t-Türk’ünün metninin Türkiye Türkçesine yapılan tercümelerinin sadece Besim Atalay ile Ahmet Bican Ercilasun ve Ziyat Akkoyunlu’nun tercümeleri yayımlanabilmiştir. Kil...

Eski Uygur Türkçesi çeviri faaliyetleri sonucunda Sanskritçe, Çince, Toharca, Süryanice ve Soğdca’ya ait birçok unsurun ödünçlendiği; bu sebeple de alan araştırmacılarına dil açısından zengin malzemel...

Bu çalışma, birtakım işlevsel dilbilim kuramlarını, kuramsal ilkeleri, yapısal temsil anlayışları ve metodolojik yaklaşımları bakımından karşılaştırmalı olarak incelemektedir. Çalışmanın temel problem...

Dilleri karşılaştırmak amacıyla yapısal özelliklerine göre inceleyip sınıflandıran dilbilim alanına, dil tipolojisi yahut dilbilimsel tipoloji adı verilir. Dilbilimsel tipolojinin; dillerin ses özelli...

Bilal Kemikli ve Mehdin Çiftçi editörlüğünde hazırlanan Kâşgarlı Mahmud ve Dîvânü Lugâti’t-Türk adlı eser, Aralık 2024’te Yurt Dışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığınca yayımlanmıştır. Söz konu...