Bu makalede öncelikle göstergebilimin tarihî süreci hakkında bilgi verilmiş, ardından Fuzûlî’nin “görgeç” redifli gazeli göstergebilim açısından incelenmiştir.
Şerh Kitapları George Prior’u Tanır mı?
Bu makale, 19 yüzyıl şairlerinden Refî-i Kâlâyî’nin saatçilik terimlerini işlediği 12 beyitlik gazelinin 8. beytinde geçen “biryol” kelimesinin anlamı üzerinedir. Halk içinde “biryol” olarak söylenen ...
Edebî metinleri anlama, açıklama, tanıtma ve değerlendirme amacıyla yapılan çalışmaların tarihi eskilere uzanmaktadır. Metin şerhi, edebî metinleri açıklama ve böylece metnin anlaşılmasını kolaylaştır...
Bu çalışmada son dönem mesnevî şârihlerinden olan Ahmed Avni Konuk’un Mesnevî-i Şerîf Şerhi’nin ilk 18 beytindeki şerh usûlü incelenmiştir. Eserin yazılış sebebi, şârihin müracaat ettiği kaynaklar, et...
Yunus Emre Dîvânı'ndan Bir Şiirin Şerhi
Bu yazıda XIII. yüzyılın son yarısı ile XIV. yüzyılın başlarında yaşamış ve Fuad Köprülü’nün deyimiyle “bir sanat dâhisi” olan, Türkçenin büyük şairi Yunus Emre’den seçtiğimiz bir şiiri klasik şerh yö...
Mu’ammâ kelime anlamı olarak “gizli ve güç anlaşılır söz” anlamlarına gelen bir kelime olup edebiyatımızda bir ismin veya kavramın gizlenmesi şeklinde düzenlemiş bilmecelere de mu’ammâ adı verilmiştir...
Diller arasındaki karşılıklı anlam aktarmalarına tercüme denilmekle beraber, bir dildeki edebî bir metnin tüm nükte ve esprileriyle başka bir dile çevrilemeyeceği de açıktır. Tercümede karşı dilde söy...
Göstergebilim (Semiotik) Açısından Rasim Özdenören’in “İt” Hikâyesi
Bu makalede Rasim Özdenören’in “İt” isimli hikâyesi göstergebilim açısından incelenecektir. Son zamanlarda, edebi metinlerin şerhinde dilbilim akımlarını kullanan çalışmalar artmıştır. Her metot, edeb...
Geleneksel metin şerhi dışında modern metotlardan Biçimcilik ve Alımlamacılık önemli sayılmıştır. Makalemizde bu iki metodun Klasik Türk edebiyatı metinlerine uygulanıp uygulanmayacağı tartışılacaktır...
Nusret Ebubekir Efendi ve Sâ’ib ŞerhiÜzerine Bazı Notlar
Klasik edebiyatımızda şerh müstakil bir tür olarak karşımıza çıkar. Bir bilen edasıyla ortaya çıkan şarih devrin edebi zevkini ve anlayışını da dolaylı olarak bize taşımış olur. 18.yy münevverlerinden...
Prof. Dr. Atabey Kılıç, 12–13 Nisan 2007 yılında İstanbul Üniversitesi’nde tertip edilen Prof. Dr. Abdülkadir Karahan Anısına I. Uluslararası Klasik Edebiyat Sempozyumu’nda sunduğu bildirisinde şerhle...
Şerh hâlâ tanım ve tasnif konusunda sonuca varılabilmiş meselelerden değildir. Gelenek boyunca çok çeşitli yöntemlerle çok çeşitli eserlerin şerh edilmiş olmasının yanında günümüzde de çok değişik met...
Bilindiği gibi Divan Edebiyatının önemli konularından bir metin şerhi meselesidir. Özellikle geleneksel metin şerhlerinde ortak bir metodun olmayışı birçok araştırmacıyı yeni yöntem arayışlarına yönel...
“Ölüm” Konulu Tarih Kıt'aları
Bu çalışmada 15-19. yüzyıllar arasındaki 25 Dîvân taranmış ve 16 şairin yazdığı ölüm konulu tarih kıt’aları ele alınmıştır. Ölüm konulu tarihler, tarih kıt’aları içinde % 21.37 nispetindedir. Ölüm biç...
Klâsik Türk edebiyatı, bütün şairler tarafından kullanılan ortak bir malzemeye sahiptir. Bunlardan birisi de “şerh” kelimesidir. Klasik Türk şairlerinin
Bilindiği gibi şerhe dair eserler Klâsik Türk Edebiyatında geniş bir yer tutmaktadır ve uzun süre çok da dikkat çekmeyen bu alan son dönemlerde yapılan çalışmalarla tekrar bilim adamlarının ilgisini ç...
Harîrî-zâde’nin Gazel Şerhi Üzerine Değerlendirme
Şiir dili özellikle de tasavvufi eserlerin dili bilinmedik kelime ve remizlerle doludur. Bu eserlerin okuyucular tarafından daha iyi anlaşılabilmesi için şerh edilmeleri gerekmektedir. Bu sebeple Osma...
Arpaemînizâde Sâmî’nin ‘Ta’kid’ Örneği Beyti Üzerine
Ta’kid yani yazarın ne kastettiğinin açıkça anlaşılamaması, bir edebî metnin şerh edilmesini gerektiren sebepler arasındadır. On sekizinci yüzyılın ilk yarısında yaşamış şairlerden Arpaemînizâde Sâmî’...
Diliçi Çeviride Şiirsellik ve Neşatî’nin Bir Gazeli
Bu yazı, Türk Edebiyatında manzum diliçi çeviriyi konu etmektedir. Bu yönüyle, Tevfik Fikret, Ahmet Haşim gibi şairlerin eserleri üzerinde yapılan diliçi çeviri çalışmaları üzerinde durulmuştur. Sonra...
Klâsik Türk Edebiyatı’nda geniş yer tutan şerhler bir metni açıklamaya yönelik yapılan çalışmalardır. Bir metnin okurlar tarafından daha iyi anlaşılması hedefiyle yazılan bu eserler Klâsik Türk Edebiy...
Mevlânâ’nın Mesnevî’si yazıldığı günden bu yana gerek Doğu’da gerekse Batı’da ilgiyle takip edilen bir eser olmuştur. Yüzyıllar içinde Mesnevîdeki hakikatleri anlamaya ve anlatmaya yönelik pek çok çal...
Mesnevî Şerhlerinde Sözden Ma’nâya Yorum Farklılıkları
Metnin en küçük parçası olan sesten başlayarak ele alan klâsik şerhler, yorumu asla göz ardı etmez. Bir metin üzerine yapılan farklı şerhlerde yorumlama daha bir önem kazanır. Dolayısıyla şerhlerde ar...
Metin Şerhi İçin Gerekli Bir Kaynak: Resimli Mazmunlar Sözlüğü
Metin; temeli dile dayanmakla birlikte bireyin ve toplumun maddî, manevî hayatı, tabiat ile ilgili birçok unsuru bünyesinde bulunduran bir yapıdır. Şerh, dille oluşturulan bu yapıyı çözmek amacıyla ol...
Ebubekir Nusret’in Sâib-i Tebrizî Şerhleri
Sebk-i Hindî’nin en önemli temsilcilerinden biri olan Sâîb-i Tebrizî’nin Türk Edebiyatı üzerinde büyük bir etkisi vardır. Bu yazıda Sâib-i Tebrizî’nin
Ses ve kelime tekrarları, ikilemeler, anlam karşıtlıkları, paralel ve simetrik söyleyişlerle ve adeta kelimelerle oynayarak kendine mahsus, oyunlu ve masalsı bir şiir dili oluşturan Fuzûlî, şüphesiz T...
Ölüm teması, evrenselliği dikkate alındığında bütün edebiyatlarda işlenen ortak bir temadır. İnsanlığın evrendeki varlığıyla eşit bir geçmişe sahip olan ölüm; yine insanlık tarihi boyunca, başta çeşit...
Klasik Türk edebiyatında nazire geleneği bir okul fonksiyonunu üstlenerek önemli bir yer tutmuştur. Bu edebiyat dairesinde kimi şiirler kendilerinden önce yazılmış bir şiire nazire olmalarına rağmen o...