Klasik Türk Edebiyatında, “âşık/bilen-maşuk/bilinen” ikilisini karşılamak üzere çeşitli unsurlardan faydalanılmıştır. “Şem‘” ve “pervâne” ikilisi de Klasik Türk Edebiyatında, “âşık/bilen-maşuk/bilinen...

Klasik Türk edebiyatı nazım türleri içinde mesneviler önemli bir yer tutar. Anlattığı konular itibariyle farklı sınıflandırmalara tâbi tutulan mesnevilerde hikâyeler anlatılırken bazı motifler, metind...

Aşk ve sadakat birbirinden ayrılmaz iki olgudur. Sadakatin olmadığı yerde aşktan söz edilemez. Klasik edebiyatımızda aşk ve âşıklık söz konusu olduğunda sıdk, sadakat ve sadık kelimelerinin aşk ve âşı...

Bu yazıda Kelile ve Dimne hikâyelerinin Türkçeye tercümesi olan Hümâyûn-nâme adlı eserdeki aşk kavramının kültürel arka planı ve aşk algısının hikâyelerde işleniş boyutları ele alınmıştır. Bunun için ...

Klâsik Türk şiirinde asırlar boyunca işlenen en temel konulardan biri olan aşk, Tanrı’nın tek ve bir olan varlığının dünyada tecelli ve tezahürü olduğu kadar, insanın yaratılış sırrının da hakikatini ...

Âşık, sevgiliye kavuşmak için yanıp tutuşur; ancak ne yaparsa yapsın sevgiliye kavuşma imkânını bulamaz. Âşık, sevgili karşısında sürekli hasret çekmeye mahkûmdur. Sevgili, âşığa fırsatlar sunar; ama ...

Klasik Türk edebiyatının aşk-âşık-maşuk üçgeninde âşıklığın göstergelerinden biri de sevgili ve âşığın mektuplaşmasıdır. Bu makalede klasik Türk edebiyatını çok etkilemiş Çağatay şairi Ali Şir Nevayi’...

ÖZET Klâsik Türk edebiyatında güzellik, tasavvuf kökenli olmakla birklikte beşerî aşk söz konusu edildiğinde karşımıza sevgili çıkar. Sevgilinin en belirgin özelliklerinden biri, göz kamaştıracak kada...

Sevgili,

Kelâm, ko¬nuşma ve söz söyleme, sözü algıla¬ma ma’nâsına gelen Arapça kökenli bir kelimedir. Kelâm, dilimizde söz, beyit, cümle, deyiş, güfte, ibare, ifade, kelime, laf, metin, vecize ve emsal anlamla...

Divan şiirinin merkezinde sevgili vardır. Bu sevgili, sanatsal bir kimliğe büründürülmüş böylece sosyal hayata dair bütün yüklerinden, eksikliklerinden ve kusurlarından arındırılarak idealize edilmişt...

Şakarim (Şahkerim) Kudayberdiulı, 19.yy. Klasik Kazak Edebiyatının önemli ismi Abay’ın talebesidir. Şair, Stalin’in meşhur “aydın tasfiyesi” politikası neticesinde “halk düşmanı” ilan edilerek kurşuna...

Âşık

İnsanoğlunun kendisinden kaçışının mümkün olmadığı bir gerçek olarak karşısında duran ölüm, her hâliyle insanların zihinlerini sürekli meşgul etmiştir. Ölüm,

Edebî bir eser karşısında tavrın ne olduğu tartışmalı bir konudur. Tartışmanın merkezinde edebî eserin ne olduğu, bu eser karşısında süjenin özellikleri ve bunların süreçle olan ilgisinin hangi boyutt...

Aşk; diğer şairlerin gazellerinde olduğu gibi, Şeyhülislam Yahya Efendi’nin gazellerinde de vazgeçilmez bir unsurdur. Onun din adamı kimliğine rağmen şiirlerinde aşka karşı sergilediği tutum diğer şai...

Şehrengizler, Klâsik Türk Edebiyatı’nın önemli türlerindendir. Edebiyatımızda XVI. yüzyılın başlarından itibaren görülen bu tür, bir şehir halkının yaşama biçimini, güzellerini ve güzel olarak tanımla...

Bu makalede, 14-18.yüzyıllar arasında yazılmış

Klasik Türk şiiri, kelimelerin çok değişik anlamlarından yararlanan, değişik benzetme dünyası oluşturan bir şiirdir. “Levend” kelimesi, Türkçe, Farsça, Farsça-Türkçe sözlüklerde farklı anlamları barın...

Aşk konulu

16. yüzyıl şairlerinden Kara Fazlî tarafından kaleme alınan Gül ü Bülbül, farklı anlam katmanlarını içeren tasavvufî alegorik bir mesnevidir. Şair ilk bakışta Bülbül ve Gül adlı âşık ve maşukun mecazî...

Divan şiiri büyük oranda sevgili etrafında şekillenip gelişmiştir. Şairler tarafından ortak bir değer olarak şiirin merkezine yerleştirilen sevgili karşısında şairin nerede durduğu önemlidir. Bu çalış...

Türk edebiyatında, gerek manzum gerek mensur pek çok eserin temel konusunun aşk olduğunu söylemek mümkündür. İncelememizde ele aldığımız Hüseyin Fütûhî Çelebi’nin Nâz u Niyâz adlı eserinin konusu da a...

Nergisî’nin Meşâkku’l-‘uşşâk adlı eseri birbirinden bağımsız on aşk hikâyesinden oluşmaktadır. Çoğu telif hikâyelerden oluşan eser, dil, üslûp; hikâye tekniği ve içerik bakımından önem taşımaktadır. S...

Aşk, her dönemde edebiyatçıların, özellikle de şairlerin yaratıcılıklarını besleyen en önemli kaynaklardan biri olmuş ve birçok edebî geleneğin merkezinde konumlandırılmıştır. İster beşerî, ister ilah...

Divan şiiri; sevgili, âşık ve rakip gibi belli tipler etrafında gelişmiştir. Bu tiplerden en önemlisi sevgilidir. Sevgili, rolü itibariyle şiire yön veren bir konumadadır. Tasavvuf, kurmaca metin ve s...

Fuzûlî ve Bâkî XVI. asırda, klâsik Türk şiirine damgasını vuran iki önemli şahsiyettir. Her iki şairin şiirlerinde terennüm ettikleri aşkın niteliği çeşitli araştırmacılarca sorgulanmış ve bu konuda f...

Bu araştırma, XIX. yüzyılda Antep’te yaşayan ve bugüne kadar hakkında bilimsel bir çalışma yapılmayan mutasavvıf şâir Mahremî ve Divânı’ndaki hakikî aşk ve hakikî sevgilinin, şiirlerine yansıması hakk...

Melekşâh u Gülrû adlı eser, XVIII. yüzyılın başlarında Nazîf mahlaslı Mîr Mehmed b. Hüseyin Paşa tarafından kaleme alınmıştır. Yazarının ifadesine göre eser, aynı adı taşıyan Farsça manzum bir eserden...

Söz konusu çalışmamızda, Fransız Hükümeti’nin Doğu dilleri tercümanları yetiştirmek amacıyla 1669’da İstanbul’da kurduğu Doğu Dilleri Oğlanları okulunun yaklaşık olarak bir yüzyıla kadar yayılan tarih...

Birleşik isimler, iki farklı sözcüğün bir araya gelerek kendi anlamlarından farklı bir anlam oluşturacak biçimde kaynaşıp kalıplaşmasıyla oluşan isimlerdir. Bu çalışmada birleşik isim dışında kalan, k...

Türkçenin ana dili ve yabancı dil olarak öğretiminde ciddi sorunlarla karşılaşılmaktadır. Bu sorunlar temelde programlardan (ilköğretim Türkçe dersi programlarından, Türkçe öğretmenliği lisans program...

İbrahim Terzioğlu, yayımladığı Yürek Nefesi, Mavi Yıldız Bakırdan Tenler ve Bir Bulut Olsam adlı dört şiir kitabının yanında Türk kültür tarihiyle, Türk dünyasıyla, mimarlık ve şehircilikle ilgili mak...

Bu çalışma, İstiklal Marşı içinde noktalama işaretlerinin gördüğü işi çözmeyi amaçlamaktadır. Çalışmada, şairin tercih ettiği işaretlerin, anlama katkısı, söyleyişe etkisi; yerinde veya yanlış kullanı...

Halk bilimi XIX. yüzyılda önem kazanan alanlardan biridir. Onun malzemesi çoğunlukla halkın hafızasındaki masal, hikâye, inanış, gelenek vb.dir. Halk bilimciler gözlem, görüşme, anket gibi yöntemleri ...

Bu araştırmanın amacı, ilköğretim sekizinci sınıf öğrencilerinin “Deprem” kavramını nasıl algıladıklarını fenomenografik araştırma yöntemlerini kullanarak tanımlamak ve açıklamaktır. Araştırmanın çalı...

Metafor, dilin sembolik amaçlı kullanımına bağlı olarak bir kavram veya durumu başka bir kavram, bir durumla ifade etme biçiminde tanımlanabilir. Metaforlar üzerine, sosyal bilimlerin değişik disiplin...

Necâtî hakkındaki kaynaklar, gazellerinde onun, atasözleri, deyimler ve diğer halk dili özelliklerini başarıyla kullandığını söylemiştir. Kaynaklar şairin bu tür kullanımlarda amacının daha kolay anla...

Bu makalede Hıdırellez ve ona bağlı olarak kutlanan Niğde Cumaları kaynak şahıslardan elde edilen bilgilerle ele alınmıştır. Niğde’de Hıdırellezin gelmesiyle birlikte mayıs ayı içerisinde Cumalar adı ...

Karayolu geçitleri, ulaşım açısından çok önemli geçiş noktalarını oluşturmaktadır. Özellikle dağlık alanların aşılmasını kolaylaştıran bu geçitler, Karadeniz Bölgesi gibi, dağların kıyıya paralel uzan...

Ali Şîr Nevâyî, Türkçenin Farsçaya üstünlüğünü ispatlamak gayesiyle hazırladığı Muhâkemetü’l-Lügateyn adlı eserinde, Türkçeye ait dil hususiyetlerini deliller gösterme yoluyla aktarmıştır. Bu açıdan b...

Bu araştırmanın amacı, ilköğretim öğrencilerinin Türkçe dersine yönelik tutumlarını saptamak; başarı, cinsiyet ve ailelerinin eğitim düzeylerinin öğrencilerin tutumlarına etkilerini incelemektir. Araş...

Bu araştırma, lise öğrencilerinin “İklim” kavramına ilişkin sahip oldukları zihinsel imgeleri belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın verileri, öğrencilerin “İklim… gibidir. Çünkü…….” cümlesini ...

ÖZET 19. yüzyılda Rus Çarlarının yürüttüğü Panslavist-emperyalist politikalardan ve uzun süren Osmanlı-Rus Savaşlarından dolayı Mehmet Âkif’in Ruslara bakışı olumsuzdur. Âkif’in şiirlerinde genellikle...

Özet Türkiye genelinde, Eğitim fakülteleri programlarında niteliği ve birlikteliği sağlamak amacıyla hazırlanan programlar, 1998-1999 yılından itibaren uygulanmıştır. Süreç içerisinde birçok ortamda p...

Divan ve halk edebiyatında “sevgili” çok zengin bir anlam dünyasında betimlenmektedir. Özellikle Divan edebiyatında şairlerin sevgili için sıkça kullandığı “dilber” tabiri, bilindiği üzere, güzel kadı...

Günümüzde, edebiyat eseri birden fazla anlamsal katmana sahip olması bakımından farklı okumalara açık; okur ise yaratma, kurgulama açısından yazarla eşit söz hakkına sahiptir. Bu anlaşmalı yapıda yaza...

Osmanlı İmparatorluğu’nun Batılılaşma çabasının resmî başlangıcı olan Tanzimat Fermanı’nın kabûlüyle ülke sathında topyekûn bir değişim dönemi başlamıştır. Böylece, sosyal, siyasal ve kültürel alanlar...

Türk dilinin ana kaynakları arasında yer alan Kül Tigin Abidesi ve Kutadgu Bilig hem içerik olarak hem de dönemlerinin dil özelliklerini yansıtmaları bakımından oldukça önemli dil yadigârlarıdır. Bu ç...

İstanbul, kültürel ve tarihi dokusuyla tarih boyunca edebiyatçılara esin kaynağı olmuş ve Türkiye’de edebiyat dünyasının başkenti olma özelliğini çoğu zaman korumuştur. Buna koşut olarak, İstanbul’un ...

Ağızların, dilin tarihî dönemlerine ait unsurları tabiatı gereği daha fazla muhafaza ettiği bir gerçektir. Binli yılların başında İran’a akıp burada asırlar boyunca hüküm sürmüş olan Oğuz Türkleri, di...

Aka Gündüz, romanlarını oluştururken daha çok kadın karakterleri tercih etmiş ve bu karakterler vasıtasıyla kadın sorunlarına değinmiştir. O, Millî Mücadele yılları ve sonrasının kadınlarını konu olar...

Bu çalışmanın amacı, Cahit Külebi’nin şiirlerini hem renk hem renk çağrıştıran kelimeler hem de ışık-gölge açısından değerlendirmektir. Şairin şiirlerinde kullanılan renkler ve renk çağrıştıran kelime...

Bir sözlüğü hazırlayanların hatalarından ortaya çıkmış; gerçekte o dilde bulunmayan kelimeler şeklinde tanımlanabilecek olan ‘gölge kelimeler’, hemen her dilde yer almaktadır. Sözlükçülük bakımından T...

Çalışmada, 1978 yılında Türk Dil Kurumunca yayımlanan Özleştirme Kılavuzu ele alınarak Türkiye’deki özleştirme çalışmaları sırasında sürekli tartışma konusu olan ‘özleştirilen kelimelerin kökenleri’ s...

Refî-i Âmidî, 1756’da Diyarbakır’da doğmuş, iyi eğitimli bir

Türk toplulukları ve devletlerinde insan figürü kullanımı sıkça görülmektedir. Farklı coğrafyalarda, farklı zaman dilimlerinde ve farklı dinleri benimsemiş olan Türklerde kullanılan insan figürleri ko...

Bu çalışmada başta Muğla polyesi olmak üzere yakın çevresindeki Ula, Yeşilyurt, Yerkesik, ve Yenice polyelerinde yer alan yayla yerleşmeleri kültürel coğrafya prensipleri çerçevesinde incelenmiştir. M...

Söz dizimi, cümlenin yapısının yanında öbekler üzerinde de durur. Türkiye Türkçesi söz dizimi çalışmalarında, sözcük öbeklerinin türlerinin belirlenmesi ve sınıflandırılmasında farklılıklar ve bazı tu...

Bu araştırmanın amacı, İlköğretim İkinci Kademe Türkçe Dersi Öğretim Programı’ndaki proje ve performans görevlerinin uygulanmasına ilişkin öğrenci görüşlerini belirlemektir. Araştırmada veri toplamak ...

Bu makalede Artvin ili ağızlarından olan Uşhum Köyü Türkçesinin ses özellikleri Zikri Turan’ın “Artvin İli Yusufeli İlçesi Uşhum Köyü Ağzı” çalışmasına dayanılarak ele alınmaktadır. Ses özellikleri ba...

Michal Czajkowski 1848 Mülteciler Meselesi sonrasında Osmanlı Devleti’ne sığınan önemli simalardan biridir. İslamiyet’i kabul ederek Mehmed Sadık adını almıştır. Mülteciler Meselesi çözüme kavuşunca O...

Özet: Nedîm, Klasik Şiirimizin yaşadığı zamanı şiirin konusuyla en fazla ilişkilendiren şairlerindendir. Hasibe Mazıoğlu “… onların hiç birisi yaşadığı hayatı ve devrini Nedîm kadar duyuramamıştır. Bu...

Türkiye’de eğitimin modernleşmesinde ve çağdaş öğretmenliğin oluşmasında birçok kişi, kurum ve eser etkili olmuştur. Bunlardan biri de Satı Bey’dir. Onun bu konulara ilişkin en önemli eseri Fenn-i Ter...

Kıpçak Türkçesi Türk dilinin XIII. yüzyıldan XVI. yüzyıla kadar Güney Rusya steplerinden, Orta Doğu coğrafyasına (başta Mısır ve Suriye olmak üzere) kadar uzanan geniş bir coğrafyada konuşulmuş önemli...

Dikkatle incelendiğinde görülür ki tercüme bir başkalaşma ve başkalaştırmadan ibarettir. Bir mütercim, kaynak bir dil içindeki anlam ve mesajı karşı bir dile aktarmak için, kaynak dilin sesbirimlerini...

Geleneksel edebiyatımızın farklı türlerinde kullanım alanı bulan “Kızılelma” motifinin, Yeni Türk Edebiyatında, Ziya Gökalp, Aka Gündüz, Ömer Seyfettin, Nihal Atsız, Niyazi Yıldırım Gençosmanoğlu, Dil...

Türkiye Türkçesi ağızları çalışmaları 1867 yılında Avrupalı doğubilimciler tarafından başlatılmıştır. 1940’tan sonra yerli araştırmacılar da alana girer. Gülensoy ve Alkaya’nın 2003 yılında çıkardıkla...

Edebiyat terimi olarak İntihâl birinin yazısını veya şiirini kendisinin gibi göstermektir. Divan şairleri arasında da başkalarının şiirlerinin tümünü veya bir kısmını aynen alarak kendisininki gibi gö...

Osmanlı Devleti sınırları dâhilinde Müslüman ahali ile birlikte yan yana huzur içerisinde yaşayan Ermeniler, Osmanlı topraklarını paylaşmak için rekabet içerisine giren Rusya, İngiltere ve Fransa’nın ...

Yapılandırmacı öğrenme yaklaşımına göre oluşturulan ilköğretim programında yer verilen sekiz temel beceriden birisi de eleştirel düşünme becerisidir. Eleştirel düşünmenin Türkçe öğretiminde de öğrenci...

Türkiye Türkçesinde işlek olmayan -AGAn/-GAn eki Türkçenin gelişiminde önemli özellikler sergiler. Karahanlı Türkçesinde fiildeki süreklilik anlamı -GAn sıfat-fiiliyle birlikte az da olsa -AGAn ekiyle...

Bu çalışmada Türkiye Türkçesi gramer yazımında 3. kişi bildirme eki olarak kabul edilen -DIr ekinin bildirme eki olamayacağı üzerinde durulmuş, bu ekin kişi ve zamanı işaretlemediği örnek cümleler üze...

1919–1922 süreci Anadolu’da Milli Mücadele’nin yaşandığı bir dönemdir. 30 Ekim 1918 sonrasında İngiltere, Fransa, İtalya arasında paylaşılmaya başlanılan Anadolu topraklarında 15 Mayıs 1919 tarihinde ...

Sözlü veya yazılı edebiyat anlatılarında olayları “sıralayıp anlatmak” zamanla sıkı bağlantılıdır. Destan anlatılarında anlatı zamanı sıralaması ve öykü zamanı sıralaması arasında tamamen bir paralell...

Sanatın tabiatla olan ilişkisi, insanın tabiatla olan ilişkisi kadar eskidir. Gerçekliğin temelinde insanın tabiatı algılayış farklılıkları gelir. Hiç şüphesiz değişen şey tabiat değil insanın tabiat ...

Âşıklık geleneği günümüzde sözlü, yazılı ve elektronik kültür ortamlarında üretilmekte, aktarılmakta ve yayılmaktadır. Ancak sosyo-kültürel hayatta meydana gelen değişimler, âşıklık geleneğini de büyü...

Güncel Türkçe Sözlük’te (GTS) madde başı ve madde içi olarak sözcük türlerinin dağılımına baktığımızda sırasıyla; isimleri, sıfatları, fiilleri, zarfları, ünlemleri, zamirleri, bağlaçları ve edatları ...

Osmanlı Devleti’nin altı yüzyıllık tarihi boyunca önem verdiği konulardan birisi de eğitim olmuştur. Çünkü Osmanlı yöneticileri ve aydınları, eğitimin bir milletin ilerlemesinin teminatı olduğunu bilm...

İlk sayısı 6 Mart 1919’da Sabiha-M. Zekeriya (Sertel) tarafından Mütareke Döneminin siyasi, sosyal, ekonomik şartlarına rağmen birlik ve beraberlik, bağımsızlık, halkı uyandırma, bilinçlendirme, içind...

Theodosiopolis, kuruluşu ile beraber hem idari ve dini, hemde askeri açıdan önemli bir merkez haline geldi. Bizans’ın Sasani imparatorluğuna karşı yürüttüğü ağır savaşlar sırasında Theodosiopolis son ...

1858 yılında doğan Musa Kâzım Bey, 1887 yılında Galatasaray Lisesi’nin Fransızca öğretim yapan bölümünden mezun olmuş, Kastamonu İdadisi’nde öğretmenlik yapmış, daha sonra 1899 yılında Ankara’ya geler...

Kutadgu Bilig Yusuf Has Hacib tarafından yazılan ve Karahanlılar dönemine ait bir eserdir. Eserin başlığı “Mutluluk Veren Bilgi” anlamına gelir. Bu anlamda eser Yusuf’un ve döneminin inançlarını, duyg...

Türkçenin yabancı dil olarak öğretilmesinde genellikle öğretmen merkezli ve dilbilgisi odaklı geleneksel teknikler kullanıldığı için dilin en önemli işlevlerinden biri olan iletişimsel boyut göz ardı ...

Çocuk edebiyatının, eğitimbilimden ve filolojilerden ayrı bir alan olarak ortaya çıkışının uzun bir geçmişi yoktur. Dünyada kendi dinamikleriyle ilerleyen bir alan görünümünü kazanması, son birkaç on ...

1879 yılında Bodrum’da doğan Neyzen Tevfik neyiyle ün kazanmıştır. Çocukluğundan itibaren ney çalmaya başlayan Tevfik, şiirle de ilgilenmiştir. Edebiyatımızda Nef’i ve Eşref’ten sonra 3.büyük hiciv us...

Bu makalede, Said Ahmad’ın "Ufq" romanı esasında Özbek Türkçesinde "–GAn" ekiyle yapılan zarf-fiiller konusu incelenmiş ve eklerin tarihi gelişimi, yapısı ve kullanımları teferruat...

Küçük yaşta anne ve babasını kaybeden Ömer Nâci, evlatlık olarak büyür. Askeri İdadi ve Harp Okulunu bitirir. Subay olur. Okul yıllarında edebiyata ilgi duyar. Birçok edebî dergide şiirlerini yayımlar...

Toplumları oluşturan temel öğelerin başında gelen aile kavramı, sahip olduğu devlet anlayışının temelinde aile düzeni yatan Türkler için oldukça önemlidir. Aile, bir kadın ve bir erkeğin evlenmesi ile...