Bu makalede Profesör Eyyüp Gulamov’un, 20. Asır Özbek dilbiliminde morfolojiye ait görüşlerinin şekillenmesindeki yeri geniş ölçüde incelenmiştir. Bunun dışında, Özbek dili morfolojisi hakkında ciddi ...

Edebiyat, duygu ve düşüncelerin estetik kurallara uygunluk içinde orijinal bir dil aracılığıyla sözlü ya da yazılı olarak ifade edilmesiyle oluşmuştur. Genel anlamda edebiyatın da kendine mahsus ölçüt...

Bu çalışmanın amacı örnek bir olaydan (Osmanlıca Türkçesi'nin okullarda öğretilmesi tartışması) hareketle çevrimiçi ortamdaki tartışma özelliği gösteren iletilerin incelenmesine dayalı olarak tar...

Türkçe resmi yazı dili tarihinin fasilalara ayrılması söz konusudur. Dil tarihinin çeşitli dönemlerinde bir dil araçlarının yerini diğer dil araçlarının alması dilin yapısı ve yazı kurallarında değişi...

Demir, birçok toplumda hem kullanım alanlarıyla hem de kazandığı kutsiyet özellikleriyle çok önemlidir. Türk toplumunda da demir kült olarak kabul edilmiş ve toplum içerisinde bilinen dört unsur (topr...

Türk tekke şiiri metinlerindeki düşünce yapıları ve bunların şairden şaire ne gibi şekillere girdikleri konusunu ele alan çalışmalar bu edebi gelenek kadar Türkçe'nin dil potansiyelini tespit etm...

Renkler tarihsel süreç içerisinde kültürel kimlik kazanmıştır.Her millet kendi kültürel dünyasında renklere çeşitli anlamlar yüklemiştir. Renkler devlet yönetimi,kılık-kıyafet,gelenek ve görenekler,çe...

Postyapısalcı Julia Kristeva tarafından ilk defa 1966 yılında ortaya atılan “metinlerarasılık” (intertextuality) kavramı, bir metnin tek başına var olamayacağı ve oluşturulurken mutlaka kendinden önce...

Sanayi Devrimi’nin beraberinde getirdiği teknolojik gelişmelerle birlikte insanın çevreye müdahalesi artar. Böylece insan, ozon tabakasının incelmesi, çevre, hava ve su kirliliği gibi olumsuzluklara n...

Bir kelimenin içinde bulunduğu bağlama göre yeni anlamlar kazanıp çok anlamlı hâle gelmesine “çok anlamlılık (polisemi)” adı verilmektedir. Bir dilin yaşı ve kullanım sıklığı ile doğru orantılı olan “...

Bugüne değin sanatın ne olduğu, ne zaman başladığı ve işlevi konusunda pek çok şey söylemiştir. Ne zaman başladığı konusunda çeşitli varsayımlar olduğu gibi ne olduğu ve işlevi konusunda da görecelili...

1940-1950 yılları arasında gelişen Türk edebiyatının en önemli isimlerinden biri olan Cahit Sıtkı Tarancı, 2. Dünya Savaşı’nın izleri eşliğinde bir çocukluk dönemi geçirmiş, Cumhuriyet’in topluma kaza...

On yedinci yüzyılda yaşamış ve Sarı Nâ’ib veya Sarı Nâ’ibzâde adıyla bilinen İsmail Na’îm Efendi (mahlası Na’îm), sebk-i Hindî üslubuyla yazan bir şairdir. İstanbullu olan Na’îm Efendi, Üsküdar mahkem...

Türkçenin tarihi gelişiminde önemli bir yere sahip olan Eski Anadolu Türkçesi, Batı Türkçesinin de temelini oluşturmaktadır. Eski Anadolu Türkçesi Türkçenin Oğuz-Türkmen lehçesine dayanmaktadır. Eski ...

Bu çalışmada Türkçe Sözlük’te yer alan fiillerin Eski Anadolu Türkçesi dönemindeki görünümleri üzerinde durulmuştur. Ancak Türkçe Sözlük’te yer alan fiillerin çokluğu bakımından yalnızca A ve B maddel...

Hasan Ali Toptaş, 1990’lı yıllardan itibaren Türk romanına önemli metinler kazandırmış yazarlarımızdan biridir. Özellikle modern romandan postmodern anlatıya geçiş sürecinde, roman türünde görülen evr...

Bu çalışmada özne sorununun temel nedenleri ve öznenin söz diziminin diğer düzlemleriyle ilişkisi betimlenerek öznenin tanımı, türleri ve biçim birimi gibi temel meselelere çözüm getirebilecek dil bil...

Bu makale, Ahmet Hamdi Tanpınar’ın günlük tutma sebeplerini incelemektedir. 2007 yılında yayımlanmasından itibaren günlük, Tanpınar’ın kişiliği ve çevresindeki insanlar hakkında yaptığı sert eleştiril...

Osmanlılarda manzum sözlük yazma geleneği, sıbyan mekteplerindeki öğrencilere Farsça ve Arapça kelimeleri ve dilbilgisi kurallarını daha kolay ve hızlı bir şekilde öğretmek amacıyla oluşmuştur. Bu gel...

Günümüz dünyasında ikinci dil / yabancı dil büyük bir önem kazanmıştır. İnsanlar hangi sektörde çalışıyor olurlarsa olsunlar bir yabancı dil hatta ikinci bir yabancı dil öğrenme ihtiyacını duymaktadır...

Çağatay Türkçesi XV. yüzyıldan XX. yüzyıla kadar Orta Asya’da yazı dili olarak kullanılmıştır. Ali Şir Nevâyî ile zirvede olan bu dönemde manzum eserlerin yeri oldukça geniştir. Bu eserlerin yanı sıra...

Aristo’dan bu yana çok hızlı bir seyir izleyen poetika kavramı, zamanla dünya çapında önemli bir disiplin halini almıştır. Günümüzde daha çok şiir incelenmesiyle özdeşleşen, onun biçimini, içeriğini, ...

Türkmen Türkçesi Oğuz grubu Türk dillerinin doğu kolunu, Türkiye Türkçesi ile Azerbaycan Türkçesi ise batı kolunu teşkil eder. Oğuz Türklerinin bir bölümü 17. yüzyıla kadar Anadolu, Suriye, İran ve Ir...

Sinan Paşa, 15. yüzyılda Fatih ve II. Bayezid dönemlerine damgasını vurmuş hem ilmî, hem dinî, hem edebî hem de sanatsal yönü olan mühim bir şahsiyettir. Arapça ve Türkçe yazılmış eserlerinin arasında...

Tanzimat Fermanı'nın ilan edilmesi 19. yy.'da Osmanlı toplumunda köklü değişikliklere yol açmıştır. Yüzyıllardır Doğu Medeniyeti tesirinde yaşayan Türkler, Batı Medeniyeti tesirine girmiştir...

Günümüzde artık her üretilen metnin önceki metinlerle etkileşimde olduğu kabul görmektedir. Jean Genette Palimpsests adlı çalışmasında metinler arasındaki daha bütüncül ve ‘resmi’ ilişkilerin çeşitli ...

Nizami G?nc?vi “X?ms?”si Az?rbaycan ?d?biyyatında XII ?srd?n XIX ?sr? q?d?rki uzun bir müdd?t ?rzind? hakim mövqeyini qoruyub saxlamışdır. Bu yüzillikl?r müdd?tind? G?nc?li ustadın “P?nc-i g?nc” adlan...

On dokuzuncu yüzyıl edebiyatımızın yönünü Batı’ya döndüğü bir dönem olmuştur. Bu yüzyılda edebiyatımızda İstanbul merkezli yenileşme çabaları hız kazanmıştır. Bursa’da yayımlanan Fevaid gazetesinin Se...

Türk halk edebiyatının türleri arasında önemli bir yere sahip olan âşık edebiyatının öneminin büyük olduğu bilinmektedir. Bu nedenle halk edebiyatı teorileri açısından âşık edebiyatının incelenmesi ed...

Abrahan Cahan 1900’lü yıllarda yaşamış Yahudi Amerikan bir yazardır. The Rise of David Levinsky adlı roman kahramanıyla aynı adı taşıyan kendi yazarı gibi 1865’te Rusya’nın kuzeybatısındaki Kovno adlı...

Belâgatın önemli unsurlarından olan mecâz, bir sözün benzetme ilgisi olmaksızın başka bir kelime yerine kullanılmasına denilmektedir. Mecâzlar anlatımı güçlendirmek ama-cıyla kullanılmaktadır. Mecâz, ...

Mecmualar, derleyicinin zevk anlayışına göre şekillenen derleme eserlerdir. Edebiyat tarihinin inşasında önemli rol oynayan mecmualar, içeriği, kullanılan şekil, yazılış sebebi gibi unsurlar göz önünd...

Anadolu’da kutsi şahsiyetler etrafında şekillenen dini muhtevalı eserler folklorumuz açısından birçok zenginlikler içermektedir. Yüzyıllar boyunca halk tarafından ilgiyle okunan bu eserler, halkın din...

Mitoloji, yüzyıllarca birçok milletin edebiyatında önemli yer tutmuş bir alandır. Bu alandaki birçok kavram edebiyat dünyası için bir zenginlik kazandırarak edebi türlere anlam çeşitliliği ve derinliğ...

Şehrengizler yerleşim yerlerini konu edinen eserlerdir. Türk edebiyatında 16. yüzyıldan itibaren yazılmaya başlanan bu eserlerde bir şehrin güzelliklerinden ve şehirdeki güzellerden söz edilir. Yazıld...

Bedri Rahmi Eyüboğlu, 1911-1975 yılları arasında yaşamış bir şairdir. Bir güzel sanat olarak gördüğü şiirin yanında resim sanatıyla da ilgilenmiştir. Hem şair hem de ressam olarak renkleri ve kelimele...

Cönkler, genellikle şairi bilinen şiirlerle birlikte türkü, mani, destan, fıkra, hikâye, duâ, hutbe gibi yazanı belli olmayan manzûm ve mensûr metinlerin, hastalıkların tedavisinde kullanılan ilaç tar...

Çarlık döneminde akabinde de Sovyet devrinde Türkistan’da teknolojik ve medenî alanlarda bazı yenilikler meydana gelmiştir. Bu gelişmelerin bir sonucu olarak Özbek Türkçesine birçok Rusça kelimenin ya...

Danimarkalı halkbilimci Axel Olrik Halk Anlatılarının Epik Kuralları adlı yazısında adeta folklor çalışmalarının temellerini atar. Olrik bu kuralların tüm Avrupa Halk edebiyatına ve hatta daha uzaklar...

Gündelik yaşamda olduğu gibi bilimsel toplulukta da, dünyalar/paradigmalar sözle kurulur ve sözle yıkılır. Söz doğru olarak kullanıldığında o kadar güçlüdür ki, varlığı Varlığa dönüştürür. Onun bu güc...

Bir dönemin aydınlatılması, o dönemde eser vermiş yazarların hayat hikâyeleriyle beraber, basılı eserlerin de tam olarak tespit edilmesi, ortaya çıkartılmasıyla mümkündür. Türk edebiyatında hem şahısl...

Bürokrasi ve politikadaki üst düzey kariyerinin yanı sıra Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatında özellikle öykü türündeki eserleriyle ön plana çıkmış bir yazar olan Memduh Şevket Esendal, Bakü Mümessilli...

Sözlükler daima iyi birer kaynakça olmuştur. Yeni bir dili öğrenirken bu kaynakçaların varlığı, ya da eğer uygun bir kaynakça mevcut değilse yokluğu çok daha ön plana çıkmaktadır. Neredeyse yazının ke...

Türk roman yazarları arasında Nobel ödülü almayı başarmış olan tek yazar olan Orhan Pamuk gerek yerli gerekse de yabancı okur ve eleştirmenlerin dikkatini çekmeye devam eden üretken bir sanatçı profil...

Manevî bir ilim, başka bir deyişle bir gönül ilmi olan tasavvufun kaynağı peygamberimiz ise de sahâbîler döneminde “tasavvuf” veya “sûfî” gibi kavramlar görülmez. Tâbi’n döneminde ise İslâmiyete uymak...

Dil, dünyayı bilimsel anlamanın, ilmi gaye ve kuralları kayda geçirmenin esas vasıtasıdır. İşte bunun için de belli bir bilim dalının gelişim evrelerini mezkûr bilimin oluşturulduğu doğal dilin gelişm...

Dil, sadece söylemek istediklerimizi aktarmakla kalmayıp, aynı zamanda kim olduğumuz ve nereden geldiğimiz konusunda bize bilgi verir. Folklor ile dil arasındaki ilişki aranırken günlük dil, kültür di...

Dilbilgisinin yapısal kategorileri (klitik, ek, birleşik sözcük, sıfat, zamir, yönelme durumu, özne, edilgen, çift ünlü, koronal) dilbilimciler ve dil edinimi esnasında çocuklar tarafından varsayılmak...

Klasik Türk edebiyatında şair

Çok eski zamanlara dayanan Türkiye-Rusya ilişkileri, Rusya’da Türkiye ve Türklere yönelik yoğun bir ilgi uyandırmıştır. Türkiye ve bu topraklarda yaşayan halklar sürekli olarak Rus siyasi ve edebi çev...

Bursa, Osmanlıların fethinden önce hisar içine sıkışmış yedi mahalleden oluşan bir şehirken fetih sonrasındaki iki asırlık bir zaman dilimi içinde yüz kırk yedi mahalleden oluşan bir şehir hâline gelm...

Bu çalışmanın amacı Türkçedeki Ad fiil, Sıfat fiil ve Zarf fiillerin biçimbilimsel ve sözdizimsel çözümlemesine Minimalist Program çerçevesinde çözüm önerileri getirmektir. Bu adcıl özelliklere sahip ...

Bu makalede, Haldun Taner’in Şeytan Tüyü adlı öyküsünün kahramanı olan Ökkeş Topalmusagil’in içine doğduğu ve aynı zamanda çıkmadığı, çıkmakta zorluk çektiği aile, yerel ve organik cemaat gibi tikel h...

İbnülemin Mahmut Kemal İnal, yakın dönem edebiyat tarihçiliğimizin ilginç isimlerinden birisidir. Onun edebiyat ve tarih sahalarında yayınladığı bazı eserler, özellikle tenkit bakımından dikkati çeker...

Türk destancılık geleneği içinde mühim bir yer işgal eden Kırgız Türklerinin destancı¬lık geleneği, mütekâmil seviyeye erişmiş ve zengin ürünler vermiş bir sözlü kültür geleneği¬dir. Dünya kültür hazi...

Sosyal bir varlık olan insan, toplum içinde yaşarken birtakım kurallar zinciriyle karşılaşır. Toplumun kimliğini belirleyen, bireyin toplumdaki ilişkilerini, yaşam biçimini düzenleyen bu kurallar, kiş...

Her milletin kendine özgü bir kültürü vardır. Halk kültürü bu özgün kimlikte önemli bir yere sahiptir. Sözlü ürünler ise halk kültürü içerisinde geçmişten günümüze varlığını sürdüren anonim ürünlerdir...

Bu makale, George Orwell’in Bin Dokuz Yüz Seksen Dört (1949) adlı distopik romanı ve yeniden çevirilerini, metnin yeniden çevireni Celâl Üster’in belirttiği çevirisine yönelik açıklamaları doğrultusun...

Mustafa Behçet 19. yüzyılda yaşamış ve Osmanlıda hekimbaşılık yapmış bir kişidir. Mustafa Behçet’in yazımını başlattığı, derlemelerle oluşturulmuş Hezâr Esrâr döneminin önemli tıp kitapları arasında y...

Göstergebilim alanında Türkiye’de önde gelen isimlerden olan Tahsin Yücel’in roman ve öyküleri, bir anlamda bu eleştirel yöntemin kuramsal boyutunu ve uygulamasını örneklendirmektedir. Ancak, bu çalış...

"م و ت " m-v-t kelimesinden türeyen (ميْت), (مَيِّت) vb. kelimelerin bazen birbiri yerine eş anlamlı olarak kullanılması, içinde taşıdığı illet harfinin söylemde ne gibi ihtilaflara yol açtı...

Adanalı olan ve eserlerinde çoğunlukla Adana insanının yaşamına yer veren Orhan Kemal, roman ve hikâyelerinde karakterleri aracılığıyla Adana ağzı özelliklerine yer vermiştir. 1914-1970 yılları arasın...

Ateş, hava, su ve toprakla birlikte yaratılışın dört unsurundan biridir. “Anâsır-ı erbaa” denen bu dört unsur, İlk Çağ Yunan felsefesi ile Orta Çağ Hristiyan ve İslam felsefelerinde doğal varlıkların ...

Zâhirüddîn Muhammed Bâbür (1483-1530) tarafından kaleme alınmış ve hatıra türünün ilk örneği olarak kabul edilen Vekâyî meşhur adıyla Bâbürnâme (1b-382a) tümüyle titizlikle taranmıştır. Bu makalede, B...

Sözlü kültür unsurları toplumların tarihi süreç içerisinde başlarından geçen hadiselerin ve yaşamış oldukları tecrübelerin bir nevi yazılı olmayan kayıtlarıdır. Tarihi süreç içerisinde türlü sebeplerl...

Günümüzde dünyanın birçok ülkesinin kütüphane, akademi ve araştırma merkezlerinde Türk kültür ve me¬de¬ni¬¬yet çevrelerinde üretilen bilim, kültür ve sanat eserlerini görmek müm¬¬kündür. Bu eserlerden...

Şiir, tercüme, fabl, tiyatro, makale, eleştiri gibi edebî türlerde eserler veren Şinasi, Yeni Türk edebiyatının öncü isimlerindendir. Doğu ve Batı kültürüne vakıf olan Şinasi, Doğu ve Batı medeniyetle...

Toplumlar tarafından tabu kabul edilen konular arasında çocuk istismarı ve çocuklara uygulanan cinsel istismarlar önceliklidir. Pedofili yetişkin bir kimsenin ergenlik öncesi çocukları veya ergenliğe ...

Beyaz Ölüm, Peride Celâl’in yazarlık serüveninin birinci devresine ait, sayıları onu aşkın popüler aşk romanlarının dokuzuncusudur. Bu romanlardan dokuzu dışındakiler süreli yayınlarda kalmış, kitapla...