Manzum tarihler, tarihî bilgi veren edebî eserlerdir. Muhtevalarına göre fetih-nâme, zafer-nâme, gazâ-nâme, gazavât-nâme gibi isimler almalarına rağmen çoğu kez bu adlar birbirinin yerine kullanılm...

Deyim ve atasözleri toplumların en önemli dil hazineleridir. En az iki kelimeden oluşan dil birlikleri olan deyimler ifadeye zenginlik kattıkları gibi ait olduğu toplumun kültür dinamiklerini, yaşa...

Bu çalışmada İslâmî devir Türk edebiyatında eğitim-öğretim aracı olarak ortaya çıkan manzum sözlükler, müstakil bir tür olarak ele alınmıştır. Üç bölümden oluşan yazının birinci bölümünde Anadolu s...

Klasik Türk şiirinin icra edildiği altı yüzyıl boyunca pek çok şair yetişmiş ve bu şairlerden bir kısmının etkisi yaşadıkları dönemden sonra da yüzyıllarca devam etmiştir. XVII. yüzyıla damgasını v...

Fuzûlî, doğduğu ve yaşadığı yer itibariyle Azerî Türkçesinin kullanıldığı Irak bölgesi Türklerindendir. Şiirlerine bu dilin özelliklerini yansıtmış olsa da onun şiir dili Osmanlı Türkçesinden uzak ...

İnsanoğlu, yaratıldığı ilk zamanlardan beri sürekli yeni şeyler öğrenerek kendini her anlamda geliştirmeye çalışmıştır. Zaman içerisinde oluşturduğu bilgi ve görgü birikimini en yakınından başlamak...

Hint üslubu şairleri yeni mazmunlar üretirken eşyaya ve hadiselere yeni anlamlar yüklemişler, eşya ve hadiseler arasında yeni anlam ilişkileri kuran terkipler oluşturmuşlardır. Bu terkiplerin bazıl...

Cevrî İbrahim Çelebi, 17. yüzyılda eser vermiş şairlerdendir. İyi bir eğitim gördüğü kaynaklarda belirtilen Cevrî, şiir yazacak düzeyde Farsçaya hâkimdir. Cevrî Divanı’nın Nuruosmaniye Kütüphanesi ...

Sanat, farklı anlatım araçlarıyla, örtülü veya açık olarak sanatçının ben’ine dair olanları aktarır. Şiirde sözün gücü, şairin tercih ve üslubuyla ben’i anlatma yönünde şekillenebilir. Klasik edebi...

Bir şehrin güzelleri ve güzelliklerini anlatmak üzere kaleme alınan şehrengizler, klasik Türk edebiyatında özellikle 16. yüzyılda rağbet görmüş manzum türlerden biridir. Bu eserler yazıldıkları dön...

Osmanlı Devleti’nin siyasî tarihinin aksine ictimâî hayatıyla ilgili günümüze ulaşan bilgi ve belge oldukça azdır. Bu nedenle söz konusu alanla ilgili yapılan çalışmaların istenilen düzeyde olduğun...

Klasik Türk şiirini daha iyi anlamada sözlük ve şerhlerin önemli bir yeri vardır. Şiirin yazıldığı dönemde yaşamış müelliflerin bu tür eserleri, o şiiri anlamada birinci derece kaynak konumundadır....

Her milletin/dönemin edebiyat geleneğinde olduğu gibi, klasik Türk edebiyatı da içinden çıktığı toplumun sosyal hayatı, kültürel değerleri ve inanışları gibi yapıtaşlarına bigane kalmamıştır. Gazel...

Rüyalar, geçmişten bu güne insanda merak uyandırmış birtakım mistik tecrübelerdir. İnsan ve toplum hayatının bu denli içinde olan bir konunun edebî eserlere yansıması tabii bir durumdur. Toplum hay...

Suverü’l-Kur’ânlar, klasik Türk şiirinde Kur’ân-ı Kerîm’deki sure isimlerinin daha kolay öğrenilmesi için yazılmış manzum bir türdür. Bu türde yazılan eserlerde, Kur’ân’daki sureler ve bunların sah...

Fuzûlî’nin Sıhhat u Maraz veya Hüsn ü Aşk ismiyle de anılan Rûh-nâme’si insan ruhunun bedene yerleştikten sonra yaşaması muhtemel olan maddî ve manevî süreçleri sembolik tarzda ele alan Farsça mens...

Her toplumun kendine ait bir kültürü olmakla beraber her kültür medeniyetleşmiş değildir. Türk kültürü, mensubu olduğu İslam medeniyetinin oluşumuna yaratıcı hamlelerle iştirak ederek bu medeniyet ...

İlkçağlardan itibaren insanların sembolleri kullandıkları bilinmektedir. Semboller zamanla sözlü ve yazılı gelenekle birlikte mitlerin, efsanelerin, destanların, sosyal ve dinî kültürün, edebiyatın...

?Alî Şîr Nevâî’nin kendi zamanına kadar Türkçe yazılan Yûsuf mesnevîlerinden haberdar olmadığı anlaşılmaktadır. Nevâî, Yûsuf hakkında mesnevî yazmamakla birlikte Târîhi Enbiyâ ve Hukemâ adlı kitabı...

Zeynüddîn-i Vâsıfî tarafından Farsça olarak kaleme alınan Bedâyi’u’l-vekâyi’, özellikle Türk kültür ve sosyal hayatına dair ihtiva ettiği bilgiler vesilesiyle dikkat çekmektedir. Bu çalışmada, Bedâ...

Arap harfli tarihî metinlerin okunma sorunlarının bir kısmı yuvarlak ünlüler ile ilgilidir. Örnek olarak metinde şeklinde yazılmış olan bir biçimbirimini -anlamlı bir kelime olarak- öli, ulı, üli ş...

Dil öğretiminde özellikle de Arapça ve Farsça öğretiminde kolaylık sağlaması amacıyla 15. yüzyıl başlarından itibaren Anadolu sahasında manzum sözlükler yazılmaya başlanmıştır. Aruz ölçüsüyle kaleme a...

Tarihte kurulan tüm Türk devletlerinde âlim ve sanatkârlar, başta sultanlar olmak üzere diğer devlet erkânı tarafından himaye edilerek desteklenmişlerdir. Türk devletlerinde gelenek hâline gelen bu...

Klasik Türk edebiyatında kıyâfetnâme pek çok müellif tarafından kaleme alınan bir edebî türdür. Bu edebî türler - genel olarak- insanların fizikî özelliklerinden yola çıkarak onların kişilikleri ha...

Şiir mecmuları, kendine özgü biçim ve içerikleri ile Türk kültür ve tarihinin önemli birer hazinesi, klasik edebiyatımızın ise dikkate değer birer kaynağı konumundadır. Mecmuaların araştırılması ve...