Divan şiirinde mevsimler ve tabiatın bu mevsimlerde büründüğü hâller, şairler tarafından sıklıkla işlenmiştir. Hazan mevsiminde yaprakların sararması, rüzgârın kuruyan yaprakları dökmesi, ağa...

XIX. asrın önemli aydınlarından bir olan Ebüzziyâ Tevfik, döneminin en üretken şahsiyetleri arasında yer almaktadır. Türk edebiyatına, kültürüne ve düşünce dünyasına önemli hizmetlerde buluna...

Klasik Türk edebiyatının en önemli kaynaklarından biri de şiir mecmualarıdır. Sözlüklerde "toplanmış, bir araya getirilmiş" manasına gelen mecmua, günümüzdeki antolojilere benzetile...

Arap şiirinde bedensel aşkın, kadınlarla yarenliğin ve onlarla yaşanılan aşk maceralarının anlatıldığı duygular, Cahiliye döneminde yazılan kaside nesiplerinde yer almıştır. Bu nesiplerde di...

Modern Türk edebiyatının tanınmış isimlerinden biri olan Lâle Müldür (1956), çok yönlü sanatsal kişiliği ve marjinal duruşu ile öne çıkan bir yazardır. Edebî faaliyetine şiirle başlayan ve ay...

Çukurova ve Adana çok önemli sanatçılar yetiştirmiş bir coğrafyadır. Türkiye’nin büyük, gelişmiş bir ili olan Adana’ya görevle gelen pek çok sanatçı burada sanatlarını besleyip geliştirmişler...

Bu çalışma, XIX. asrın ilk yarısında Amasya’da, Mustafa Vâzıh tarafından kaleme alıan Tûtî-i Vâzıh adlı Farsçanın Türkçe manzum gramerini ele almaktadır. Eser, kısmî bir gramer kitabıdır. Çün...

Cevâmi‘ü’l-hikâyât ve Levâmi‘ü’r-rivâyât, Nâsırüddin Kabâce’nin emriyle İranlı yazar Muhammed Avfi tarafından Farsça kaleme alınmıştır. Dinî, tarihî, mitolojik, ahlâkî hikâyelerden meydana ge...

Lisân-ı Pepegî (Kekeme dili) ile yazılan şiirler kekemelerin konuşmalarının yani hece tekrarlarının taklit edilerek yazıldığı şiirlerdir. Tekrarlar genellikle kelimelerin ilk hecelerinde olma...

Bu çalışmada Müstakîmzâde Seyyid Süleyman Sa’deddin Efendi’nin Hulâsatü’l-Hediyye adlı eserinin tanıtımı yapılacaktır. Kendi döneminin önemli şahsiyetlerinden biri olan Müstakîmzâde pek çok a...

Türk edebiyatı tarihinde 14. asırdan çağımıza kadar pek çok kırk hadis derleme, tercüme ve şerhinin meydana getirildiği ilgililerce bilinen bir gerçektir. 16. yüzyılda kırk hadis toplama, çev...

Osmanlı kültüründe önemli bir yeri olan hâmîlik geleneğini içinde karşımıza çıkan XVIII. yüzyılın önemli devlet adamlarından Damad/Şehîd Ali Paşa (ö. 1727) Mora fethi ve çeşitli icraatının ya...

Muallim Nâcî 1891 yılında hazırlamaya başladığı lügatini fasiküller hâlinde yayımlamış ve
lügatteki madde başı kelimeleri üç hareke düzenine göre sıralamıştır. Lügati “fetvâ”

Atasözleri, bir milletin düşünce yapısını, olaylara ve durumlara bakış açısını ortaya koyan, milletlerin kültürel birikimini yansıtan söz öbekleridir. Atasözlerinin Türkçe ilk kaynakları Orho...

Emin Nihat’ın 1871-1875 yıllarında cüz cüz yayımlanan Müsameretname adlı eseri; “Binbaşı Rifat Bey’in Sergüzeşti”, “Kapı Kethüdası Behçet Efendi ile Makbule Hanım’ın Sergüzeşti”, “Bir Osmanlı...

Türkçe, sözcük türlerinin yanı sıra terimleri, kalıplaşmış sözleri, atasözleri, deyimleri, yabancı kökenli sözcükleri ve ikilemeleri ile anlamlı veya görevli tüm anlatım birimleri ile zengin ...

Çeşitli kaynaklarda "copula, predikat, ek eylem, ek fiil, koşaç, bildirme kipi, cevheri fiil, yardımcı fiil, isim fiil, salt fiil ( verbe absolu), verbe substantif" olarak adlandır...

Lügaz, bir nesnenin adını gizlemek suretiyle hakkında ipuçları vererek o nesneyi muhatabına soran bilmece türü anlatılardır. Arap edebiyatında doğan ve daha sonra Fars ve Türk edebiyatına geç...

Sözcük alışverişlerinin gerçekleştiği diller, bu olayın nedenleri ve örnekleri, alıntıların nitel ve nicel özellikleri vb. değişiklikler gösterse de diller arasında her zaman görülen alıntı s...

Klasik Türk edebiyatı her ne kadar kuralcı, kesin sınırları olan bir edebiyat gibi görünse de bazı nazım türlerinin sınırlarını kesin olarak belirlemek için detaylı incelemeler yapmak gerekme...

Tadı bu kadar ekşi olmasına ve üstelik tek başına da yenilmemesine rağmen limon, başka hiçbir meyve ile kıyaslanamayacak ölçüde insan hayatında önemlidir. Limonu bu şekilde kıymetli kılan onu...

Bir toplumun varlığı, dilinin canlılığı ile doğrudan ilişkilidir. Dil, kültürün en güçlü taşıyıcısı ve nesiller arası aktarıcısıdır. Bir dili bilmek ve öğrenmek; aynı zamanda o dilin ait oldu...

Biyografik bilgi taşımaları yönüyle birincil kaynak olan tezkirelerde olduğu gibi birleştirilmiş eser ve/veya şiir seçkisi olan mecmularda birçok şaire ait bilgi veya şiir bulunur. Mecmuaları...

Türkçe dersi duygu ve düşünceleri dil aracılığıyla aktarmada etkili bir araçtır. Okuma kültürü kazanmanın ilk basamakları Türkçe dersinin öncelikli kazanımları arasında yer almaktadır. Değerl...

Tematik çalışmalar söz varlığı çalışmaları içerisinde önemli bir yer tutmaktadır. Bunlardan birisi de kadını merkeze alan söz varlığı çalışmalarıdır. Bu konuda Türk dilinin tarihî ve çağdaş d...

Zengin bir halk kültürüne sahip olan Çukurova yöresinin bu kültürel zenginliğinin önemli bir parçasını da halk edebiyatı ürünleri oluşturmaktadır. Yörede anonim bir halk edebiyatı geleneğinin...

XIX. yüzyıl divan şairlerinden Necmî mahlaslı Ömer Necmî Efendi (H. 1230?/M. 1814-H. 1307/M. 1889), Manisa Kula’da redif binbaşısı olarak görev yapmış asker bir şairdir. Şairin eserleri şunla...

İnsanoğlu, her devirde ve her toplumda iftiraya uğrama hususunda çeşitli sorunlarla uğraşmak zorunda kalmış ve hep bir mücadele içinde olmuştur. Bazı insanlar, kendi çıkarları uğruna menfaat ...

XVIII. yüzyılın şair ve tezkirecilerinden Esrar Dede’nin (d.1162/1748-ö.1211/1796) Tezkire-i Şu’arâ-yı Mevleviyye’si Mevlevî şairlere tahsis edilmiş ilk zümre tezkiresi olarak dikkat çekmişti...

Geleneksel öğretilerde, yeryüzünün merkezi konumundaki her tapınak, saray ve bunların etkisiyle oluşmuş kent ve kraliyet / saltanat bölgeleri, kutsal dağ sembolü ile nitelenir. Bununla birlik...

Bu çalışmada Polonya kökenli Amerikalı yazar Jerzy Kosinski’nin Being There adlı romanı, Gilles Deleuze ve Felix Guattari’nin birlikte geliştirdikleri minör edebiyat kuramı bağlamında okunaca...

Bu çalışma, standart Türkiye Türkçesinin hayvan evreninin ortaya konulması amacıyla hazırlanmıştır ve genel dil kullanıcısının hayvan evreninde yer alan bütün hayvan adlarını (zoonimleri) tes...

Klasik Türk edebiyatı mensur hikâyeler açısından oldukça zengin bir edebiyattır. Bu sahada telif ve tercüme olmak üzere pek çok mensur eser yazılmış, bu eserler arasında yer alan hikâye metin...

Klasik şiirde şuh söylemin başlangıçtan itibaren pek çok şair tarafından kullanıldığı görülmektedir. Dehhânî ile başlayan bu kullanımlar, güçlü şairler elinde geliştirilse de Nedîm bu tarzı b...

Sözcük sıklığı çalışmaları söz varlığı özelliklerin çıkarılması ve betimlenmesinde önemli yeri olan çalışmalardır. Geçmişten günümüze dilbilim yazınında birçok kuramsal ve uygulamalı çalışmay...

Fıkralar, Türk halk edebiyatının en yaygın anlatı türlerinden biridir. Geçmişten günümüze uzanan süreçte var olmayı başarmış ve hayatın hızlı değişimine bağlı olarak kendi gelişimini sürdürm...

Türk toplumu için, ölümün rengi kara, tadı acı, ölünün yüzü soğuktur. Ölüm dönüşü olmayan bir yolculuk, sonsuz uykudur. Acı gerçek ölmek, Türkçede genellikle örtmeceyle dile getirilirken, bu...

Bu çalışmada çokluk kavramı, Türkiye Türkçesinde “birik-”, “biriktir-”, “biriktirt-”; “topla-”, “toplat-” ve “toplattır-” fiilleri ve bunların birlikte kullanıldıkları isimlerin özellikleri b...

Varlık(lar) ve varlığımız adlarla anlaşılabilir. Farkındalığın tezahürü ve karşılığı ilk olarak adlarda ve adlarla ortaya çıkar. Adlarla ilgili en önemli husus, anlam(ları) olmasına rağmen di...

Molla Câmî’nin en önemli eserlerinden biri olan Bahâristân, Osmanlı edebiyatında büyük ilgi görmüş hatta medreselerde ders kitabı olarak da okutulmuştur. Buna paralel olarak eserin çok sayıda...

This study emerged from students' questions “who learn Turkish as a foreign language”, “ziyaret et- /ziyaret yap- ; kahvaltı etmek / kahvaltı yapmak is it right? ”; ıf these are true, c...

Varlık yokluk meselesi, varlık diye bildiğimiz unsurların hangi ölçülerle varlık olarak nitelendirilebileceği gibi hususlar dinlerin ve düşünce sistemlerinin en başat konularından olmuştur. Ö...

Klasik Türk edebiyatının öteden beri söylenegelen toplumdan uzak, sosyal hayattan kopuk ve hayalî olduğu iddialarının aksine Klasik Türk edebiyatı şairleri, içinde yaşadığı toplumun yaşayışın...