Kelime, dilin anlamlı ve işlevli en temel birimlerindendir. Tek başlarına sadece anlamlı birim olmalarının dışında, cümledeki başka kelime ve/veya eklerle birlikte de özel anlamlar kazanabili...
Söz varlığı çalışmaları diller için büyük önem arz etmektedir. Çünkü bir dili konuşan toplumun dünyayı görme şekli o dilin kelime hazinesinde gizlidir. Eski Anadolu Türkçesi dönemi tıp meti...
DEDE KORKUT’UN DİLİ
Dede Korkut hikâyelerinin Ḳitāb-ı Dedem Ḳorḳud ʻAlā Lisān-ı Tāʼife-i Oġuzān (Dresden nüshası) ve Ḥikāyet-i Oġuz-nāme-yi Ḳazan Beg ve Ġayrı (Kazan nüshası) adlarını taşıyan iki nüshası bulunma...
Türklük bilimi çalışmalarında önemli bir yeri olan İsveç Lund Üniversitesi Kütüphanesinde, Doğu (Çağatay), Yeni Uygur ve Özbek Türkçesinde kaleme alınmış pek çok el yazması metinden oluşan ko...
TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE YERLEŞTİRME ADLARI: HASAN ALİ TOPTAŞ ROMANLARI ÖRNEĞİ
Uzam kavramı cisimlerin, varlıkların birbirine göre boşluk, mahâl, mevki, yön, mesafe yani konum boyutuyla anlatılıyorsa uzay; insanla iç içe oluşuyla anlatılıyorsa mekân; coğrafi manada anla...
EMİNE IŞINSU’NUN ANKARA’SI YAHUT ANKARA’NIN DAR ZAMANLARI
Türk edebiyatında şiir, hikâye, tiyatro, deneme türlerinde de eserleri olmasına rağmen romancılığı ile tanınan Emine Işınsu (1938-2021), sanatını ağırlıklı olarak ideolojisi için kullanan isi...
Ahmet Hamdi Tanpınar’ın ünlü eseri, Saatleri Ayarlama Enstitüsü’nün anlatıcısı ve ana karakteri olan Hayri İrdal, Zarife halasının Laterjik uykudan uyanma sahnesini “[k]ötürüm halam, öleceği ...
NÂZIM HİKMET ŞİİRİNDE EKFRASİS
Sessiz sanat eserleri ve nesnelerine dil içinde konuşma kabiliyeti vermek şeklinde kısaca tanımlayabileceğimiz ekfrasis, Türkçeye “sözedökme” şeklinde çevrilebilen bir kelimedir. Bu kelime as...
Kanunî Sultan Süleyman devri şair ve yazarlarından olan Vahidî’nin asıl adı Abdulvahid’dir. Şair hakkında tezkirelerde ve edebiyat tarihlerinde verilen bilgiler sınırlıdır. Kınalızade Hasan Ç...
YENİ TİP KORONAVİRÜSÜN AYTIS SANATINA ETKİSİ
Kazak sözlü edebiyatında geniş bir yere sahip olan aytıs, en az iki akının (âşığın) daha çok dombıra eşliğinde kalabalık seyirci karşısında birbirini yenmek amacıyla irticalen şiir söyleyerek...
Bu çalışmada, Japonca ve Türkçedeki işaret sözcüklerinin algısal kullanımları (konuşucunun ve dinleyicinin özel ortak bilgisine dayalı işaret sözcüklerinin kullanımları) karşılaştırmalı olara...
NASÎHAT-NÂME TÜRÜNDE BİR ESER: KASÎDE-İ ŞİNÂSİ
Türk edebiyatında birçok nasîhat-nâme bulunmaktadır. Bunlardan bazıları müstakil tarzda eserlerdir. Bazıları da manzum veya mensur eserlerin içerisinde yer alır. Bugüne kadar her iki manada b...
Klasik Türk edebiyatı daha çok nazım üzerine kurulu bir edebiyattır. Bu edebiyat geleneği içerisinde anlatılmak istenen hemen her şey manzum olarak ifade edilmiştir. Bu sebeple farklı konular...
IV. MURAD İÇİN YAZILMIŞ MANZUM BİR NASİHAT-NÂME: KÂDİRÎ HÜSEYİN’İN MİFTÂH-I CENNET’İ
Türk İslâm edebiyatı sahasında bireyi ve toplumu ıslah etmeyi amaçlayan pek çok nasihat-nâme yazılmıştır. Bu eserler; halkın geneline hitaben yazılabildiği gibi hususî olarak kadınlar, çocukl...
OSMANLI DEVLETİ’NDE GAYRİMÜSLİM HALKIN AİLE YAPISI ÜZERİNE BİR İNCELEME: TANZİMAT DÖNEMİ DİYARBEKİR ÖRNEĞİ
Tereke defterleri, kişilerin vefatları halinde varislerine intikal eden her türlü mal ve eşyalarının cins, adet ve değerleri bakımından kaydedildiği evraklardır. Defterlerde, vefat eden şahıs...
OSMANLI’NIN AVRUPA’DAKİ BAŞKENTİ: SERHAD ŞEHRİ BELGRAD (1521-1789)
Belgrad, Osmanlı dönemine kadar, Roma, Sırbistan, Macaristan ve Bulgaristan olmak üzere birçok devletin himayesinde kalmıştır. Şehir önemli kavşak noktaları üzerinde bulunduğu için de birçok ...
BELEN DERBENDİ VE KANUNİ SULTAN SÜLEYMAN VAKFI
Bu çalışmada; Adana, Payas, Arsuz ve İskenderun’u Hatay’a dolayısıyla Suriye’ye bağlayan yegâne geçit olan Belen’de 16. yüzyılda kurulmuş olan derbent ve menzil teşkilatlarını incelemek amaçl...
NANKİNG’İN İŞGALİ VE TÜRK BASINI (1937-1938) THE INVASION OF NANKING AND TURKISH PRESS (1937-1938)
20. yüzyılın ortalarına yaklaşırken dünyanın emperyalist söylemlerle giderek gerginleştiği bir dönemde Japonya Temmuz 1937’de Çin içlerine doğru yürüyerek bir istila hareketi başlatmıştır. Ba...
İKİNCİ MEŞRUTİYET DÖNEMİ AYDINLARINDAN M. ZEKERİYA (SERTEL)’İN KADIN MESELESİ ÜZERİNE GÖRÜŞLERİ
23 Temmuz 1908’de İkinci Meşrutiyet’in ilan edilmesiyle birlikte İkinci Kuşak Jön Türk Hareketi uzun zamandır hedefledikleri siyasi inkılabı tamamladıklarına inanmışlardı. Sıra daha çetrefill...
Bu makale, Amerikalı misyoner hekim David H. Nutting'in on dokuzuncu yüzyılın üçüncü çeyreğindeki (1854-1860) gözlemleri ve çalışma koşulları üzerinden iki Osmanlı kentini fiziksel ve so...
İspanyol Yahudilerinin İspanya’dan sürgünü, İstanbul, Selanik ve İzmir gibi Osmanlı topraklarına iskânları ile İmparatorluk coğrafyasındaki etkileri üzerine çok sayıda çalışma yapılmasına rağ...
III. Haçlı Seferi, Selâhaddin Eyyûbî’nin 1187 yılında Kudüs Krallığı Ordusu’nu Hıttin Savaşı’nda (4 Temmuz) mağlup edip Kudüs’ü fethi (2 Ekim) ardından başlamış ve Ortaçağ kaynaklarına göre 1...
ALT KITAYA TAŞINAN TÜRK-İSLÂM DEĞERİ EĞİTİME SARAY KADINLARI ÜZERİNDEN BAKMAK
Kadim dönemlerden beri pek çok devlet ve milletin sahip olmak istediği topraklar arasında yer alan Kuzey Hindistan’a Gaznelilerin gelmesi ile birlikte Müslüman nüfus hızla artmaya başlamıştır...
OSMANLI KLASİK DÖNEMİNDE SİPAHİ, KÖYLÜ VE DEVLET
Ülke ekonomisinin tarımsal üretime dayandığı tüm Orta çağ devletlerinde temel üretici olan köylü ile onun devlete karşı olan yükümlülüklerini tespit ve tahsil eden mahalli yöneticilerin ilişk...
Bu çalışmada İngiliz asker ve diplomat Charles Edward Yate’in Horasan ve Esterabad’da 1893 -1897 tarihleri arasında yaptığı gezi notlarından oluşturmuş olduğu Horasan ve Sistan isimli eserine...
Osmanlı Devleti’nin neredeyse son bir iki asırlık tarihi ve Cumhuriyet manzumesi modernleşme paradigması bağlamında ele alınmaktadır. Türkiye modernleşmesi ile ilgili akademik üretim dolayısı...