Makalede, Kazakistan’ın Esik kasabasında, bir kurgandaki kap üzerinde bulunan, “Altın Elbiseli Adam Yazıtı” veya “Esik Yazıtı” olarak bilinen iki satırlık yazı için yeni bir okuma denemesi ya...
Rus dilinde, Türkiye Türkçesinin grameri üzerine 18. yüzyıldan itibaren çok sayıda kitap yayımlanmıştır. Bu konuda en son yayımlanan kitaplardan biri, V. G. Guzev’in “Türkiye Türkçesinin Teor...
TÜRKÇEDE SES DÜŞMESİ/HECE KAYNAŞMASI PROBLEMİ: BAŞKURT TÜRKÇESİ ÖRNEĞİ
Tarihten günümüze kadar ünlü ve ünsüz sistemi açısından oldukça zengin olan Türkçe, bu zengin ses sistemi ve diğer bütün özellikleri ile uyum içerisinde bir dildir. Yazı dilinin dışında ağızl...
CODEX CUMANICUS’TA LATİNCE ve GREKÇE ALINTILAR
Codex Cumanicus sahip olduğu sözvarlığıyla sadece Kıpçak Türkçesi için değil aynı zamanda Kumanların/Kıpçakların kültür etkileşimi gerçekleştirdikleri milletler için de son derece değerli bir...
“ZAMİR N’SİNİN KAYNAĞI OLARAK NAZAL ÜNLÜ” SÖYLEMİ
Sosyal Bilimler Dergisi’nde çıkan bir yazımızda zamir n’si üzerinde durarak yeni bir ileri sürmede bulunmuştuk. Bu yazı, Dil Araştırmaları dergisinde bir makale ile eleştirilmiştir. Bu eleşti...
GÜNLÜK ASTROLOJİ YAZILARINDA ZAMAN VE KİPLİK ANLAMLAR
Çok eski çağlardan beri insanlar meraklarını gidermek için astroloji ile ilgilenmişlerdir. Bu çalışmada günlük astroloji yazıları zaman ve kiplik anlamlar açısından değerlendirilmiştir. Çalış...
Bu çalışmada Türk-İran temas bölgesinin doğu sınırında Sarikoli‑Türkçe dil ilişkilerinin nasıl cereyan ettiği ve Sarikoli diline Türk dillerinden bilhassa doğrudan ilişki kurduğu Uygurcadan h...
Olmak fiili, taşıdığı var oluş bilgisi ve varlık kavram alanı ile olan ilgisinden dolayı birçok dilde, gramatikal işlev üstlenerek “ana yardımcı fiil” şeklinde ifade edilen unsur olarak kulla...
ÖZBEK TÜRKÇESİ AĞIZLARI ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME
Genel kabule göre Özbek Türkçesi Uygur Türkçesi ile birlikte Türkçenin Karluk grubuna dâhil edilir. Özbekistan, bünyesinde barındırdığı etnik unsurlar bakımından oldukça çeşitlilik gösterir. ...
KÖL TİGİN KİŞİ ADI VE MANAS’IN AYKÖL EPİTETİ
Türk Dünyasının bin senelik destan geleneğini, tarihini, kültürünü ve dünya görüşünü kendi içinde barındıran Manas Destanı, bilim adamlarının çoğunluğuna göre VI-XI. yüzyıllar arasındaki Eski...
ZARF TÜMLECİ - YÜKLEM İLİŞKİSİNE FARKLI BİR YAKLAŞIM
Bu çalışmada tümleç ve zarf terimleri, klâsik tanımlardan hareketle değerlendirilmiş; hâl tümleci ve hâl zarfı ayrımı üzerinde durulmuştur. Tümleç ve zarf kavramındaki hâl/durum ifadesinin Tü...
BİR GÖSTERGE TÜRÜ OLARAK TÜRK YANIŞLARI (MOTİFLER)
Türk kültürünün maddî unsurları içinde Türk halı ve düz dokuma (kilim, cicim, zili, sumak) sanatı ürünlerinin çok önemli bir yeri vardır. Nesnelerin taklit edilmesiyle ortaya çıkan somut şeki...
Altai/Altay Kelimesinin Etimolojisi Üzerine Notlar
Günümüzde Altay Dağları’nı adlandırmada kullanılan altay kelimesine tarihî Türk lehçelerinde bu fonetik biçimiyle rastlanmamaktadır. Bize göre altay kelimesinin altun kelimesiyle doğrudan ilg...
Türk dilinin gramerini konu edinen kitaplarda ve edat üzerine yazılan pek çok müstakil eserde edatın tanımı, çeşitleri, kapsamı ve sınırları konusunda farklı düşünceler ileri sürülmüştür. Baş...
Çevremizdeki dünyayı adlandırma, nesnelere anlam kazandırma konusu dil biliminin, daha özel olarak da anlam bilimin içinde değerlendirilmektedir. Dil denilen olgu, varlığı önce insan zihninde...
ḲAPḲAN ÜZERİNE BİR NOT
Bütün Türkologlar Denis Sinor’a JRAS., 3. ve 4. Bölümler, 1954’deki Kapkan üzerine yaptığı çalışma nedeniyle minnettar kalacaktır. Ancak bu tarz çalışmalara, okuyucu tarafından kanıksanmadan ...
GAGAUZ ARAŞTIRMALARININ DURUMU VE ÖNCELİKLİ HEDEFLERİ
Gagauz yerleşimleri daha çok Kuzey-doğu Bulgaristan’ın Varna ilindeki Vinitsa, Kumanova, Kiçevo, Oreşak, Gen. Kantarcievo köylerinde; Prodivadiya ilinde Brestak, Çerventsı; Dobruca Kavarna’da...
Oğuz Kağan Destanı ile 1960 yılında, İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi Türkoloji Bölümüne başladığım yıl içinde tanıştım. Hocalarımızdan birisi olan Ord. Prof. Dr. Reşid Rahmeti Arat,...
OSMANLI KONUŞMA DİLİ
Tarihî metinler üzerinde çalışan gramerciler genellikle yazılı metinleri kullanırlar e bunlardan elde ettikleri malzeme ile herhangi bir konuda yayın yaparlar. Metinler üzerinde çalışırken ...
TÜRK KAĞANLIĞI VE TÜRK BENGÜ TAŞLARI
Necip Âsım Bey’in Pek Eski Türk Yazısı adlı çalışmasının İkdam Külliyatı arasında 1897’de neşredilişinin üzerinden bugün tam 120 yıl geçmiş durumda. Bu küçük risalenin önemi, Köktürk harfleri...
EYLEM İŞLETİMİ
Eylem İşletimi adlı 222 sayfalık bu eser, yazarının kendi ifadesi ile birinci baskısı 2008 yılında Kesit Yayınlarından, ikinci baskısı 2012 yılında Sentez Yayınlarından çıkan Ad İşletimi kita...
Altay Türkçesi ağızları üzerine 19. yüzyıldan günümüze önemli çalışmalar ortaya konmakla birlikte bunlar arasında en kapsamlı araştırmalar Baskakov’a aittir ve 1990’lardan itibaren de söz kon...
XIV.-XV. yüzyıllar arasında Memluk devletinin sınırları içerisinde yazılan bu anonim eser üzerine, gerek Türkiye’de gerekse Türkiye dışında, bugüne dek transkripsiyon ve çeviri odaklı çok az ...
KUMANDI TÜRKLERİ DİL – KÜLTÜR
Kumandı Türkleri / Dil – Kültür isimli eser, 2016 yılında TDK tarafından yayımlanan Güney Sibirya Altay Türkçesi Ağızları / Karşılaştırmalı Ses Bilgisi isimli eseriyle TÜBA (Türkiye Bilimler ...
TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE KELİME TAHLİLLERİ
Türkiye Türkçesi grameri üzerine birçok çalışma yapılmış ve günümüzde de yapılmaya devam edilmektedir. Muharrem Ergin, Tahsin Banguoğlu ve Zeynep Korkmaz başta olmak üzere pek çok araştırmacı...